C-383/21 i C-384/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-12-22
cjeuzamowienia_publicznewyłączenia z zakresu stosowania dyrektywyWysokatrybunal
zamówienia publicznein housewspółpraca międzyinstytucjonalnabezpośrednia skutecznośćkontrolaprawo UEdyrektywa 2014/24/UEsektor publiczny

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dyrektywy o zamówieniach publicznych dotyczące zamówień między podmiotami publicznymi (in house) są bezpośrednio skuteczne i wymagają faktycznej reprezentacji instytucji zamawiającej w organach kontrolowanego podmiotu, a współpraca między instytucjami publicznymi musi służyć wspólnym celom.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów dyrektywy o zamówieniach publicznych (2014/24/UE) w kontekście zamówień udzielanych między podmiotami sektora publicznego (tzw. zamówienia in house). Sąd odsyłający pytał o bezpośrednią skuteczność przepisów dotyczących kontroli in house oraz współpracy między instytucjami publicznymi, a także o warunki, jakie muszą być spełnione, aby taka kontrola i współpraca były uznane za zgodne z prawem UE. Trybunał wyjaśnił, że przepisy te są bezpośrednio skuteczne w przypadku braku transpozycji dyrektywy, a dla uznania kontroli in house kluczowa jest faktyczna reprezentacja instytucji zamawiającej w organach kontrolowanego podmiotu, a nie tylko pośrednia kontrola przez inną instytucję. Ponadto, współpraca między instytucjami publicznymi musi służyć wspólnym celom wszystkich uczestniczących podmiotów.

Sprawa C-383/21 i C-384/21 dotyczyła wykładni art. 12 ust. 3 i 4 dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, w szczególności w kontekście zamówień udzielanych między podmiotami sektora publicznego (tzw. zamówienia in house) oraz umów o współpracy między instytucjami publicznymi. Belgijski Conseil d’État zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi bezpośredniej skuteczności tych przepisów w przypadku braku transpozycji dyrektywy do prawa krajowego oraz warunków uznania kontroli in house i współpracy między instytucjami publicznymi. Trybunał orzekł, że art. 12 ust. 3 i 4 dyrektywy 2014/24/UE są bezpośrednio skuteczne w sporach między osobami prawnymi prawa publicznego, gdy państwo członkowskie nie dokonało transpozycji dyrektywy w terminie. Wyjaśniono, że przepisy te są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, aby jednostki mogły się na nie powoływać. W kwestii kontroli in house (art. 12 ust. 3), Trybunał podkreślił, że wymóg reprezentacji instytucji zamawiającej w organach decyzyjnych kontrolowanej osoby prawnej nie jest spełniony przez sam fakt, że w zarządzie tej osoby prawnej zasiada przedstawiciel innej instytucji zamawiającej, który jednocześnie jest członkiem zarządu pierwszej instytucji. Kluczowa jest bezpośrednia reprezentacja i możliwość wywierania decydującego wpływu na cele strategiczne i istotne decyzje kontrolowanej osoby prawnej. Odnosząc się do współpracy między instytucjami publicznymi (art. 12 ust. 4), Trybunał stwierdził, że wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy nie ma zastosowania, jeśli instytucja zamawiająca, której powierzono zadania, nie dąży do osiągnięcia celów wspólnych dla wszystkich stron współpracy, a jedynie przyczynia się do realizacji celów wspólnych dla innych instytucji. Współpraca musi opierać się na koncepcji współdziałania i służyć wspólnym celom wszystkich uczestniczących podmiotów. Orzeczenie to doprecyzowuje warunki stosowania przepisów dotyczących zamówień publicznych między podmiotami sektora publicznego, kładąc nacisk na rzeczywistą kontrolę i faktyczną współpracę opartą na wspólnych celach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 12 ust. 3 i 4 dyrektywy 2014/24/UE należy interpretować w ten sposób, że wywołuje on bezpośrednie skutki w sporach między osobami prawnymi prawa publicznego w przedmiocie bezpośredniego udzielania zamówień publicznych, gdy dane państwo członkowskie nie dokonało transpozycji tej dyrektywy do krajowego porządku prawnego w wyznaczonym terminie.

Uzasadnienie

Przepisy dyrektywy są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, a jednostki mogą się na nie powoływać wobec państwa członkowskiego i podmiotów podlegających jego kontroli lub wykonujących zadania w interesie publicznym, nawet jeśli nie dokonano transpozycji dyrektywy. Dotyczy to również sporów między osobami prawnymi prawa publicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Sambre & Biesme SCRLspolkaskarżący
Commune de Farciennesorgan_krajowyskarżący
Société wallonne du logement (SWL)organ_krajowypozwany
Rząd belgijskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 2014/24/UE art. 12 § ust. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Określa warunki, kiedy zamówienie publiczne udzielone przez instytucję zamawiającą osobie prawnej, nad którą sprawuje ona wspólnie z innymi instytucjami kontrolę podobną do kontroli nad własnymi jednostkami, nie podlega przepisom dyrektywy. Wymaga m.in. reprezentacji wszystkich uczestniczących instytucji w organach decyzyjnych kontrolowanej osoby prawnej.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 12 § ust. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Określa warunki, kiedy umowa zawarta wyłącznie pomiędzy dwiema lub więcej instytucjami zamawiającymi, ustanawiająca lub wdrażająca współpracę w celu zapewnienia wykonania usług publicznych, które muszą one wykonać w związku z realizacją celów, które im wspólnie przyświecają, nie podlega przepisom dyrektywy. Wymaga m.in. kierowania się jedynie względami związanymi z interesem publicznym i prowadzenia mniej niż 20% działalności na rynku konkurencyjnym.

Pomocnicze

Dyrektywa 2014/24/UE art. 90 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Określa termin transpozycji dyrektywy do prawa krajowego (18 kwietnia 2016 r.).

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.

TFUE art. 288 § akapit trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definiuje moc wiążącą dyrektyw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezpośrednia skuteczność przepisów dyrektywy w przypadku braku transpozycji. Konieczność faktycznej reprezentacji instytucji zamawiającej w organach kontrolowanego podmiotu dla uznania kontroli in house. Współpraca między instytucjami publicznymi musi służyć wspólnym celom wszystkich uczestniczących podmiotów.

Godne uwagi sformułowania

kontrola podobna do kontroli, jaką sprawuje nad własnymi jednostkami współpraca między uczestniczącymi instytucjami zamawiającymi w celu zapewnienia wykonania usług publicznych kierowaniem tej współpracy jedynie względy związane z interesem publicznym nie ma mowy o skutecznej współpracy, jeżeli jedna z instytucji jedynie realizuje cele wspólne dla innych

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

D. Gratsias

sędzia

M. Ilešič

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy 2014/24/UE dotyczących zamówień in house i współpracy między instytucjami publicznymi, w tym kwestia bezpośredniej skuteczności przepisów dyrektywy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków stosowania art. 12 dyrektywy 2014/24/UE. Interpretacja przepisów może wymagać uwzględnienia specyfiki prawa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych i często niejasnych przepisów dotyczących zamówień publicznych między podmiotami publicznymi, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawną i gospodarczą.

Zamówienia publiczne 'in house': Kiedy można pominąć przetarg? TSUE wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI