C-38/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pracownik opiekujący się niepełnosprawnym dzieckiem może być chroniony przed dyskryminacją pośrednią, a pracodawca ma obowiązek wprowadzenia racjonalnych usprawnień, o ile nie nakłada to nieproporcjonalnych obciążeń.
Sprawa dotyczyła pracownicy (G.L.), która domagała się od pracodawcy dostosowania warunków pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Pracodawca odmówił, co pracownica uznała za dyskryminację pośrednią. Sąd kasacyjny we Włoszech zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi interpretacji dyrektywy 2000/78 w kontekście ochrony opiekunów prawnych osób niepełnosprawnych. Trybunał orzekł, że pracownik opiekujący się niepełnosprawnym dzieckiem jest chroniony przed dyskryminacją pośrednią, a pracodawca ma obowiązek wprowadzenia racjonalnych usprawnień, chyba że wiąże się to z nieproporcjonalnymi obciążeniami.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy Rady 2000/78/WE w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy, w świetle Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Sprawa rozpatrywana przez włoski sąd kasacyjny dotyczyła pracownicy (G.L.), która domagała się od pracodawcy (AB SpA) trwałego dostosowania warunków pracy (zmiany godzin pracy) w celu sprawowania opieki nad swoim niepełnosprawnym dzieckiem. Pracodawca odmówił, co pracownica uznała za dyskryminację pośrednią. Po oddaleniu jej powództwa przez sądy niższych instancji, sprawa trafiła do sądu kasacyjnego, który zadał Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytania dotyczące możliwości powoływania się przez opiekuna prawnego na ochronę przed dyskryminacją pośrednią ze względu na niepełnosprawność dziecka oraz obowiązku pracodawcy wprowadzenia racjonalnych usprawnień. Trybunał orzekł, że dyrektywa 2000/78 chroni pracownika opiekującego się niepełnosprawnym dzieckiem przed dyskryminacją pośrednią, a pracodawca ma obowiązek wprowadzenia racjonalnych usprawnień, o ile nie nakłada to na niego nieproporcjonalnych obciążeń. Trzecie pytanie dotyczące definicji "opiekuna" zostało uznane za niedopuszczalne z uwagi na brak wystarczającego uzasadnienia w postanowieniu odsyłającym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zakaz dyskryminacji pośredniej ze względu na niepełnosprawność ma zastosowanie do pracownika, który choć sam nie ma niepełnosprawności, doświadcza takiej dyskryminacji z uwagi na pomoc udzielaną swojemu dziecku z niepełnosprawnością.
Uzasadnienie
Trybunał oparł się na brzmieniu i celu dyrektywy 2000/78, która zakazuje wszelkich form dyskryminacji, w tym pośredniej, ze względu na niepełnosprawność. Podkreślono, że ochrona ta nie ogranicza się do osób niepełnosprawnych, ale obejmuje również sytuacje dyskryminacji 'opartej na więzi'. Wykładnia ta jest zgodna z Kartą Praw Podstawowych UE oraz Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (G.L.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.L. | osoba_fizyczna | skarżący |
| AB SpA | spolka | pozwany |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2000/78/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Celem dyrektywy jest wyznaczenie ogólnych ram dla walki z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w odniesieniu do zatrudnienia i pracy.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Zasada równego traktowania oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 2
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Dyskryminacja pośrednia występuje, gdy pozornie neutralny przepis, kryterium lub praktyka mogą doprowadzić do szczególnie niekorzystnej sytuacji dla osób z określonych grup, chyba że jest to obiektywnie uzasadnione i konieczne.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Dyrektywa ma zastosowanie do wszystkich osób w sektorze publicznym i prywatnym, w odniesieniu do warunków dostępu do zatrudnienia oraz warunków zatrudnienia i pracy.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 5
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Pracodawca jest zobowiązany do wprowadzenia racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych, o ile nie nakładają one nieproporcjonalnie wysokich obciążeń.
Karta art. 21
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność.
Karta art. 24
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawa dziecka, w tym prawo do ochrony i opieki.
Karta art. 26
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo osób niepełnosprawnych do środków zapewniających samodzielność, integrację społeczną i zawodową.
Konwencja ONZ art. 2 § 3
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Definicja dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, obejmująca odmowę racjonalnego usprawnienia.
Konwencja ONZ art. 5 § 2
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Zakaz dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność.
Konwencja ONZ art. 7 § 1
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Zapewnienie pełnego korzystania przez niepełnosprawne dzieci z praw człowieka i podstawowych wolności.
Pomocnicze
decreto legislativo n. 216 art. 2 § 1
Decreto legislativo n. 216
Włoska implementacja zasady równego traktowania.
decreto legislativo n. 216 art. 3 § 3a
Decreto legislativo n. 216
Włoski obowiązek wprowadzenia racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz dyskryminacji pośredniej ze względu na niepełnosprawność obejmuje również sytuacje dyskryminacji 'opartej na więzi' pracownika z niepełnosprawnym dzieckiem. Pracodawca ma obowiązek wprowadzenia racjonalnych usprawnień dla pracownika opiekującego się niepełnosprawnym dzieckiem, o ile nie wiąże się to z nieproporcjonalnymi obciążeniami. Wykładnia dyrektywy 2000/78 powinna być zgodna z Kartą Praw Podstawowych UE i Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sądu pierwszej instancji, że pracownik nieposiadający niepełnosprawności nie może powoływać się na ochronę przed dyskryminacją ze względu na niepełnosprawność dziecka. Argumentacja sądu pierwszej instancji, że tymczasowe usprawnienia wprowadzone przez pracodawcę były wystarczające.
Godne uwagi sformułowania
dyskryminacja pośrednia ze względu na niepełnosprawność 'oparta na więzi' racjonalne usprawnienia nieproporcjonalnie wysokie obciążenia najlepszy interes dziecka skuteczność (effet utile) dyrektywy
Skład orzekający
F. Biltgen
prezes
T. von Danwitz
sprawozdawca
A. Kumin
sędzia
I. Ziemele
sędzia
S. Gervasoni
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "ochrona pracowników opiekujących się niepełnosprawnymi dziećmi przed dyskryminacją, obowiązek pracodawcy wprowadzenia racjonalnych usprawnień."
Ograniczenia: Obowiązek wprowadzenia racjonalnych usprawnień jest ograniczony przez zasadę nieproporcjonalności obciążeń dla pracodawcy. Pytanie trzecie dotyczące definicji 'opiekuna' zostało uznane za niedopuszczalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu ochrony praw pracowników opiekujących się niepełnosprawnymi dziećmi, co jest aktualne i budzi zainteresowanie.
“Czy pracownik opiekujący się niepełnosprawnym dzieckiem jest chroniony przed dyskryminacją? TSUE odpowiada!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI