C-38/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy unijnej dyrektywy o prawach ofiar nie stoją na przeszkodzie ponownemu przesłuchaniu ofiary przez zmieniony skład sądu, jeśli strona postępowania nie zgadza się na odczytanie protokołu z poprzedniego przesłuchania.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2012/29/UE w kontekście włoskiego prawa procesowego, które wymaga ponownego przesłuchania świadka przez zmieniony skład sądu, jeśli strona sprzeciwi się odczytaniu protokołu z poprzedniego przesłuchania. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy dyrektywy o prawach ofiar (art. 16, 18, 20 lit. b) wykluczają taką konieczność. Trybunał uznał, że dyrektywa nie stoi na przeszkodzie ponownemu przesłuchaniu, podkreślając jednocześnie potrzebę ochrony praw ofiar i praw oskarżonego do rzetelnego procesu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunale di Bari (Włochy) w ramach postępowania karnego przeciwko Massimowi Gambinowi i Shpetimowi Hyce, oskarżonym o pranie pieniędzy i oszustwo. Sprawa dotyczyła wykładni art. 16, 18 i 20 lit. b) dyrektywy 2012/29/UE ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw. Sąd włoski miał wątpliwości co do zgodności z prawem Unii krajowego przepisu, który w przypadku zmiany składu orzekającego nakazywał ponowne przesłuchanie świadka (w tym ofiary), jeśli jedna ze stron sprzeciwiła się odczytaniu protokołu z poprzedniego przesłuchania. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując przepisy dyrektywy w kontekście prawa do rzetelnego procesu (art. 47 i 48 Karty Praw Podstawowych UE) oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, orzekł, że dyrektywa nie stoi na przeszkodzie ponownemu przesłuchaniu ofiary przez zmieniony skład sądu. Podkreślono, że choć dyrektywa ma na celu ochronę ofiar, nie może to naruszać praw oskarżonego do obrony i rzetelnego procesu. Wskazano, że zasada bezpośredniości w postępowaniu karnym może wymagać ponownego przesłuchania świadka w przypadku zmiany składu sądu, chyba że istnieją szczególne gwarancje procesowe lub okoliczności wskazujące na zbędność takiego przesłuchania. Sąd odsyłający został zobowiązany do oceny tych okoliczności i zapewnienia ochrony ofiary zgodnie z dyrektywą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie ponownemu przesłuchaniu ofiary przez nowy skład sądu w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2012/29/UE ma na celu ochronę ofiar, ale nie może naruszać praw oskarżonego do rzetelnego procesu i obrony. Zasada bezpośredniości może wymagać ponownego przesłuchania świadka w przypadku zmiany składu sądu, chyba że istnieją szczególne gwarancje lub okoliczności wskazujące na zbędność takiego przesłuchania. Ograniczenie liczby przesłuchań dotyczy głównie postępowania przygotowawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Massimo Gambino | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Shpetim Hyca | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Procura della Repubblica presso il Tribunale di Bari | organ_krajowy | strona w postępowaniu głównym |
| Ernesto Lappostata | osoba_fizyczna | powód cywilny |
| Banca Carige SpA – Cassa di Risparmio di Genova e Imperia | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2012/29/UE art. 16
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Dyrektywa 2012/29/UE art. 18
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Dyrektywa 2012/29/UE art. 20 § lit. b)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Pomocnicze
Dyrektywa 2012/29/UE art. 1 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Dyrektywa 2012/29/UE art. 10
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Dyrektywa 2012/29/UE art. 22
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
Dyrektywa 2012/29/UE art. 23
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE
k.p.k. art. 511 § ust. 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 525 § ust. 2
Kodeks postępowania karnego
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 48
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 52
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
EKPC art. 6
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 2012/29/UE nie wyklucza ponownego przesłuchania ofiary przez zmieniony skład sądu, jeśli strona sprzeciwi się odczytaniu protokołu. Prawo do rzetelnego procesu i obrony oskarżonego jest równie ważne jak prawa ofiary. Zasada bezpośredniości może wymagać ponownego przesłuchania świadka w przypadku zmiany składu sądu.
Odrzucone argumenty
Ponowne przesłuchanie ofiary narusza jej prawo do ochrony i godności. Ponowne przesłuchanie prowadzi do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania i dodatkowego cierpienia ofiary. Odczytanie protokołu z poprzedniego przesłuchania jest wystarczające, gdy skład sądu uległ zmianie.
Godne uwagi sformułowania
zasada bezpośredniości jest istotną gwarancją procesu karnego ocena wiarygodności świadka jest zadaniem złożonym, z którego zazwyczaj nie sposób wywiązać się poprzez samo odczytanie treści jego zeznań ochrona ofiary nie może stanowić zagrożenia dla prawa do rzetelnego procesu oraz dla przysługującego oskarżonemu prawa do obrony
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes izby
C. Toader
sędzia
A. Rosas
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
M. Safjan
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2012/29/UE w kontekście praw ofiar i praw oskarżonych, zwłaszcza w sytuacjach zmiany składu sądu orzekającego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wynikającej z włoskiego prawa procesowego i wykładni przepisów UE. Konieczność indywidualnej oceny potrzeb ochrony ofiary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego konfliktu między prawami ofiar a prawami oskarżonych w procesie karnym, co jest zawsze tematem budzącym zainteresowanie prawników i społeczeństwa.
“Czy ofiara musi być ponownie przesłuchana, gdy zmieni się skład sądu? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI