C-38/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-06-05
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe_warunki_umowneWysokatrybunal
ochrona konsumentównieuczciwe warunkikredyt walutowykurs wymianyprzejrzystośćprawo UETSUEWęgry

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dotyczące nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich nie stoją na przeszkodzie węgierskiemu prawu, które dopuszcza umowę kredytu w walucie obcej bez precyzyjnego określenia kursu wymiany na etapie jej zawierania, pod warunkiem przejrzystości i braku nieuczciwości.

Sprawa dotyczyła interpretacji dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście węgierskiej umowy kredytu w walucie obcej. Sąd krajowy pytał, czy węgierskie orzecznictwo dopuszczające umowę, w której kurs wymiany jest ustalany po jej zawarciu, jest zgodne z prawem UE. Trybunał stwierdził, że takie uregulowanie jest dopuszczalne, o ile warunek dotyczący kursu jest jasny i zrozumiały dla konsumenta, nie jest nieuczciwy i umowa może nadal obowiązywać po jego ewentualnym wyłączeniu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył interpretacji dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Spór powstał na tle węgierskiej umowy kredytu denominowanego w walucie obcej (CHF), gdzie kurs wymiany do ustalenia kwoty kredytu w walucie krajowej (HUF) miał być podany w osobnym dokumencie po zawarciu umowy. Sąd odsyłający powziął wątpliwość, czy węgierskie orzecznictwo dopuszczające taką praktykę jest zgodne z prawem UE, zwłaszcza z wymogami przejrzystości i ochrony konsumenta. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy, orzekł, że przepisy te nie stoją na przeszkodzie takiemu uregulowaniu, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek. Kluczowe jest, aby warunek dotyczący ustalania kursu wymiany był sformułowany prostym i zrozumiałym językiem, umożliwiając konsumentowi oszacowanie konsekwencji ekonomicznych umowy. Jeśli warunek nie spełnia tych wymogów, musi być oceniony pod kątem nieuczciwości, a umowa może nadal obowiązywać po jego wyłączeniu, o ile jest to prawnie możliwe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie uregulowanie jest dopuszczalne, o ile warunek dotyczący kursu wymiany jest sformułowany prostym i zrozumiałym językiem, umożliwiając konsumentowi oszacowanie konsekwencji ekonomicznych, nie jest nieuczciwy, a umowa może nadal obowiązywać po jego wyłączeniu.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że wymóg prostego i zrozumiałego języka oznacza przejrzyste przedstawienie mechanizmu działania warunku i jego konsekwencji ekonomicznych. Jeśli warunek nie jest jasny, należy ocenić jego nieuczciwość i możliwość dalszego obowiązywania umowy po jego wyłączeniu. Węgierskie orzecznictwo nie jest sprzeczne z dyrektywą, jeśli te warunki są spełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
GTspolkaskarżący
HSosoba_fizycznapozwany
Rząd węgierskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Warunki umowy nieindywidualnie negocjowane mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 2

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy głównego przedmiotu umowy ani relacji ceny do świadczenia, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich nie są wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części pozostaje w mocy, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu nieuczciwych warunków.

Ustawa Hpt art. 213 § 1 lit. a)

Ustawa o instytucjach kredytowych i przedsiębiorstwach finansowych (Węgry)

Nieważna jest umowa o kredyt z konsumentem, która nie wskazuje przedmiotu umowy.

Pomocnicze

Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 2

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Warunki odzwierciedlające bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze nie podlegają przepisom dyrektywy.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 5

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Warunki umowne muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem, a wątpliwości należy interpretować na korzyść konsumenta.

Ustawa DH 1 art. 1 § 1

Ustawa regulująca niektóre kwestie związane z orzeczeniem wydanym przez Kúria w celu ujednolicenia prawa dotyczącego umów kredytu zawieranych przez instytucje finansowe z konsumentami (Węgry)

Ustawa DH 1 art. 3 § 1

Ustawa regulująca niektóre kwestie związane z orzeczeniem wydanym przez Kúria w celu ujednolicenia prawa dotyczącego umów kredytu zawieranych przez instytucje finansowe z konsumentami (Węgry)

W umowach o kredyt konsumencki nieważne są warunki, na podstawie których instytucja finansowa postanawia o stosowaniu różnych kursów wymiany przy uruchomieniu środków i ich spłacie.

Ustawa DH 3 art. 3 § 1

Ustawa o uregulowaniu kwestii związanych ze zmianą waluty, w której są denominowane niektóre umowy kredytu, i z przepisami dotyczącymi odsetek (Węgry)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Węgierskie orzecznictwo dopuszczające ustalanie kursu wymiany po zawarciu umowy jest zgodne z prawem UE, jeśli warunek jest jasny i zrozumiały dla konsumenta. Dyrektywa 93/13/EWG nie stoi na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które nie wyłączają z zakresu stosowania dyrektywy umów, w których główny przedmiot nie jest jasno określony na etapie zawarcia, pod warunkiem spełnienia wymogów przejrzystości i braku nieuczciwości.

Odrzucone argumenty

Komisja Europejska argumentowała, że przepisy prawa UE nie mają związku ze sprawą z uwagi na późniejsze ustawy węgierskie (DH 1 i DH 3), które wyłączyły warunki dotyczące kursu wymiany z zakresu stosowania dyrektywy 93/13/EWG.

Godne uwagi sformułowania

wymóg, aby warunek umowny był wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, zakłada, że umowa powinna przedstawiać w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne nie można wymagać, aby wszystkie te elementy zostały określone przez przedsiębiorcę konkretnie w chwili zawarcia umowy

Skład orzekający

A. Prechal

prezes_izby

C. Toader

sędzia

A. Rosas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów przejrzystości i uczciwości warunków umownych w umowach kredytowych denominowanych w walucie obcej w świetle dyrektywy 93/13/EWG."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki węgierskiego systemu prawnego i orzecznictwa, ale zasady interpretacji dyrektywy są uniwersalne dla UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i ochrony konsumentów, a wyrok wyjaśnia, jakie wymogi przejrzystości muszą spełniać banki, aby uniknąć uznania warunków za nieuczciwe.

Kredyt w walucie obcej: Czy bank musi podać kurs wymiany od razu? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI