C-38/13
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że sztywny, dwutygodniowy okres wypowiedzenia dla umów na czas określony, w przeciwieństwie do okresu zależnego od stażu pracy dla umów na czas nieokreślony, stanowi dyskryminację, chyba że zostanie obiektywnie uzasadniony.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 99/70/WE w kontekście polskiego prawa pracy, które przewidywało dwutygodniowy okres wypowiedzenia dla umów na czas określony (dłuższych niż 6 miesięcy), podczas gdy dla umów na czas nieokreślony okres ten zależał od stażu pracy i wynosił od 2 tygodni do 3 miesięcy. Sąd Rejonowy w Białymstoku zapytał, czy takie zróżnicowanie narusza zasadę niedyskryminacji zawartą w klauzuli 4 porozumienia ramowego. Trybunał uznał, że okres wypowiedzenia należy do "warunków zatrudnienia" i że odmienne traktowanie pracowników na czas określony jest niedopuszczalne, jeśli nie ma obiektywnego uzasadnienia, a samo tymczasowe charakter zatrudnienia nie jest wystarczającym uzasadnieniem.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Rejonowy w Białymstoku w związku ze sporem dotyczącym wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony zawartej między Małgorzatą Nierodzik a Samodzielnym Publicznym Psychiatrycznym Zakładem Opieki Zdrowotnej im. dr. Stanisława Deresza w Choroszczy. Powódka kwestionowała zgodność polskiego prawa pracy z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą 99/70/WE dotyczącą pracy na czas określony. Polskie przepisy przewidywały dwutygodniowy okres wypowiedzenia dla umów na czas określony trwających dłużej niż 6 miesięcy, niezależnie od stażu pracy, podczas gdy dla umów na czas nieokreślony okres wypowiedzenia wynosił od 2 tygodni do 3 miesięcy, w zależności od stażu pracy. Sąd odsyłający pytał, czy takie zróżnicowanie narusza zasadę niedyskryminacji pracownika zatrudnionego na czas określony, zawartą w klauzuli 4 porozumienia ramowego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, stwierdził, że okres wypowiedzenia umowy o pracę należy do "warunków zatrudnienia" w rozumieniu klauzuli 4 porozumienia ramowego. Uznał, że odmienne traktowanie pracowników zatrudnionych na czas określony w zakresie długości okresu wypowiedzenia, w porównaniu do pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony, stanowi naruszenie zasady niedyskryminacji, chyba że zróżnicowanie to jest uzasadnione obiektywnymi powodami. Trybunał podkreślił, że sam tymczasowy charakter zatrudnienia na czas określony nie stanowi wystarczającego obiektywnego uzasadnienia dla takiego odmiennego traktowania, ponieważ podważałoby to cele dyrektywy i porozumienia ramowego, które mają na celu poprawę jakości pracy na czas określony i promowanie równego traktowania. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że prawo krajowe przewidujące sztywny, dwutygodniowy okres wypowiedzenia dla umów na czas określony, podczas gdy dla umów na czas nieokreślony okres ten jest zróżnicowany w zależności od stażu pracy, jest niezgodne z prawem Unii, jeśli obie grupy pracowników znajdują się w porównywalnych sytuacjach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie, chyba że zróżnicowanie to jest uzasadnione obiektywnymi powodami.
Uzasadnienie
Okres wypowiedzenia należy do "warunków zatrudnienia". Odmienne traktowanie pracowników na czas określony jest niedopuszczalne, jeśli nie ma obiektywnego uzasadnienia. Sam tymczasowy charakter zatrudnienia nie jest wystarczającym uzasadnieniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w postępowaniu głównym)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Małgorzata Nierodzik | osoba_fizyczna | skarżący |
| Samodzielny Publiczny Psychiatryczny Zakład Opieki Zdrowotnej im. dr. Stanisława Deresza w Choroszczy | inne | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa 99/70/WE art. 1
Dyrektywa Rady 99/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony
Porozumienie ramowe art. Klauzula 1
Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony
Cel: poprawa warunków pracy na czas określony poprzez zagwarantowanie zasady niedyskryminacji.
Porozumienie ramowe art. Klauzula 1 lit. a
Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony
Cel: poprawa warunków pracy na czas określony poprzez zagwarantowanie przestrzegania zasady niedyskryminacji.
Porozumienie ramowe art. Klauzula 4 pkt 1
Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony
Zasada niedyskryminacji: pracownicy zatrudnieni na czas określony nie będą traktowani w sposób mniej korzystny niż porównywalni pracownicy zatrudnieni na czas nieokreślony, chyba że zróżnicowanie uzasadnione jest powodami o charakterze obiektywnym.
k.p. art. 33
Ustawa – Kodeks pracy
Przewiduje możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy na czas określony (dłuższy niż 6 miesięcy) za dwutygodniowym wypowiedzeniem.
k.p. art. 36 § 1
Ustawa – Kodeks pracy
Okres wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony uzależniony od stażu pracy (2 tygodnie do 3 miesięcy).
Pomocnicze
Porozumienie ramowe art. Klauzula 2 pkt 1
Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony
Zakres zastosowania: pracownicy zatrudnieni na czas określony na podstawie umowy lub stosunku pracy określonego przez ustawodawstwo, układy zbiorowe lub praktykę.
Porozumienie ramowe art. Klauzula 3 pkt 1
Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony
Definicja pracownika zatrudnionego na czas określony.
Porozumienie ramowe art. Klauzula 3 pkt 2
Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony
Definicja porównywalnego pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony.
k.p. art. 32 § 1
Ustawa – Kodeks pracy
k.p. art. 32 § 2
Ustawa – Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres wypowiedzenia jest elementem "warunków zatrudnienia" w rozumieniu klauzuli 4 porozumienia ramowego. Odmienne traktowanie pracowników na czas określony w zakresie okresu wypowiedzenia, bez obiektywnego uzasadnienia, narusza zasadę niedyskryminacji. Tymczasowy charakter zatrudnienia na czas określony nie stanowi obiektywnego uzasadnienia dla odmiennego traktowania w zakresie okresu wypowiedzenia.
Odrzucone argumenty
Różnica w charakterze i celu umów na czas określony i nieokreślony (czas trwania, stabilność) stanowi obiektywne uzasadnienie dla odmiennego traktowania.
Godne uwagi sformułowania
Odwołanie się jedynie do tymczasowego charakteru zatrudnienia nie może stanowić powodu o charakterze obiektywnym. Zamiast poprawiać warunki pracy na czas określony i promować równość traktowania, odwołanie do takiego kryterium sprowadzałoby się do utrwalenia sytuacji niekorzystnej dla pracowników zatrudnionych na czas określony.
Skład orzekający
C.G. Fernlund
prezes izby
A. Ó Caoimh
sprawozdawca
C. Toader
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niedyskryminacji w kontekście umów na czas określony, zwłaszcza w zakresie okresów wypowiedzenia i warunków zatrudnienia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownicy na czas określony i nieokreślony znajdują się w porównywalnych sytuacjach. Wymaga obiektywnego uzasadnienia dla ewentualnych różnic w traktowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierównego traktowania pracowników zatrudnionych na czas określony i stanowi ważny precedens dla ochrony praw pracowniczych w UE.
“Umowa na czas określony krócej chroniona? TSUE wyjaśnia, kiedy to dyskryminacja.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI