C-378/17
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że krajowy organ powołany do stosowania prawa UE musi mieć możliwość odstąpienia od stosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE, nawet jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje.
Sprawa dotyczyła pytania, czy irlandzki organ ds. równości w zatrudnieniu (Workplace Relations Commission) może odstąpić od stosowania krajowego przepisu ograniczającego wiek kandydatów do policji, jeśli jest on sprzeczny z unijną dyrektywą o równym traktowaniu. Irlandzkie prawo krajowe ograniczało tę możliwość do sądów wyższej instancji. Trybunał orzekł, że zasada pierwszeństwa prawa UE wymaga, aby każdy organ stosujący prawo UE, w tym organy administracyjne, mógł odstąpić od stosowania sprzecznych przepisów krajowych, aby zapewnić pełną skuteczność prawa UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył kwestii, czy krajowy organ ustanowiony na mocy prawa w celu zapewnienia stosowania prawa Unii w określonej dziedzinie powinien mieć możliwość odstąpienia od stosowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z prawem Unii. Spór wywołało wykluczenie kandydatów do irlandzkiej policji ze względu na przekroczenie górnej granicy wieku, co było zgodne z prawem krajowym, ale potencjalnie sprzeczne z dyrektywą 2000/78/WE o równym traktowaniu w zatrudnieniu. Irlandzki Sąd Najwyższy (Supreme Court) miał wątpliwości, czy organ administracyjny (Workplace Relations Commission) może odstąpić od stosowania sprzecznego przepisu krajowego, czy też jest to wyłączna kompetencja sądów konstytucyjnych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) przypomniał, że zasada pierwszeństwa prawa UE zobowiązuje wszystkie organy państwowe, w tym organy administracyjne, do zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE. Oznacza to, że jeśli organ stosujący prawo UE napotka przepis krajowy sprzeczny z prawem UE, musi od niego odstąpić, bez oczekiwania na jego uchylenie przez prawodawcę lub sąd konstytucyjny. TSUE uznał, że Workplace Relations Commission, jako organ powołany do zapewnienia stosowania dyrektywy 2000/78/WE, musi mieć możliwość odstąpienia od stosowania sprzecznych przepisów krajowych, aby zapewnić pełną skuteczność prawa UE. W przeciwnym razie skuteczność prawa UE zostałaby ograniczona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zasada pierwszeństwa prawa Unii wymaga, aby taki organ miał możliwość odstąpienia od stosowania sprzecznych przepisów prawa krajowego w celu zapewnienia pełnej skuteczności prawa Unii.
Uzasadnienie
Zasada pierwszeństwa prawa UE nakłada obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności norm prawa UE na wszystkie organy państwa członkowskiego, w tym organy administracyjne. Organy te muszą mieć możliwość odstąpienia od stosowania sprzecznych przepisów krajowych, bez oczekiwania na ich uchylenie przez prawodawcę lub sąd konstytucyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
organ krajowy (Workplace Relations Commission) i osoby pokrzywdzone
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Minister for Justice and Equality | organ_krajowy | pozwany |
| Commissioner of An Garda Síochána | organ_krajowy | pozwany |
| Workplace Relations Commission | organ_krajowy | skarżący |
| Ronald Boyle i in. | osoba_fizyczna | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym przez sądy krajowe.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Cel dyrektywy: walka z dyskryminacją ze względu na religię, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w zatrudnieniu.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 ust. 1 lit. a)
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Zakres stosowania dyrektywy: warunki dostępu do zatrudnienia, w tym kryteria selekcji i warunki rekrutacji.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 9 ust. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Państwa członkowskie mają zapewnić dostępność procedur sądowych lub administracyjnych dla osób pokrzywdzonych naruszeniem zasady równego traktowania.
ustawy o równości art. 77 ust. 1
Employment Equality Acts 1998 to 2015
Umożliwia dochodzenie naprawienia szkody przez osoby twierdzące, że były dyskryminowane, poprzez skierowanie sprawy do komisji ds. stosunków pracy.
ustawa o przyjmowaniu do służby i obsadzaniu stanowisk art. 5 ust. 1 lit. c)
Garda Síochána (Admissions and Appointments) Regulations 1988
Warunek przyjęcia do służby policyjnej: wiek między 18 a 35 lat.
Pomocnicze
Konstytucja Irlandii art. 34
Konstytucja Irlandii
Określa właściwość sądów do rozpatrywania spraw, w tym zgodności ustaw z konstytucją.
Konstytucja Irlandii art. 37 ust. 1
Konstytucja Irlandii
Pozwala na istnienie organów o ograniczonych funkcjach sądowych, które nie są sądami konstytucyjnymi.
ustawy o równości art. 82
Employment Equality Acts 1998 to 2015
Określa środki naprawcze, które może zarządzić dyrektor generalny komisji ds. stosunków pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada pierwszeństwa prawa UE wymaga, aby organy stosujące prawo UE miały możliwość odstąpienia od sprzecznych przepisów krajowych. Ograniczenie tej możliwości do sądów krajowych narusza zasadę skuteczności prawa UE. Organ administracyjny powołany do stosowania prawa UE musi być w stanie zapewnić jego pełną skuteczność.
Odrzucone argumenty
Prawo krajowe (irlandzkie) ogranicza właściwość do odstąpienia od stosowania przepisów krajowych do sądów konstytucyjnych. Podział właściwości między organem administracyjnym a sądem jest zgodny z zasadą równoważności i skuteczności (argument sądu odsyłającego).
Godne uwagi sformułowania
zasada pierwszeństwa prawa Unii zobowiązuje sądy krajowe do stosowania [...] przepisów prawa Unii i zapewnienia pełnej skuteczności tych przepisów, w razie konieczności poprzez odstąpienie z własnej inicjatywy od stosowania wszelkich sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego sprzeczne z wymogami wynikającymi z samej natury prawa Unii są wszelkie przepisy obowiązujące w krajowym porządku prawnym [...] powodujące ograniczenie skuteczności tego prawa poprzez odmowę przyznania sądowi [...] uprawnienia do uczynienia, w momencie stosowania tego prawa, wszystkiego, co niezbędne do pominięcia krajowych przepisów ustawowych stojących na przeszkodzie pełnej skuteczności przepisów bezpośrednio stosowanych w prawie Unii obowiązek odstąpienia od stosowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z prawem Unii spoczywa nie tylko na sądach krajowych, ale również na wszystkich organach państwowych, w tym organach administracyjnych odpowiedzialnych za stosowanie prawa Unii w ramach przysługujących im kompetencji
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
sprawozdawca
J.C. Bonichot
prezes_izby
A. Arabadjiev
prezes_izby
T. von Danwitz
prezes_izby
C. Toader
prezes_izby
F. Biltgen
prezes_izby
E. Levits
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
M. Safjan
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
C. Vajda
sędzia
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia zasady pierwszeństwa prawa UE i obowiązków organów administracyjnych w zakresie stosowania prawa UE oraz odstępowania od sprzecznych przepisów krajowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ krajowy jest powołany do stosowania prawa UE, ale prawo krajowe ogranicza jego możliwość odstąpienia od sprzecznych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczową zasadę pierwszeństwa prawa UE i pokazuje, jak organy administracyjne muszą ją stosować, nawet jeśli prawo krajowe stanowi inaczej. Jest to ważne dla zrozumienia mechanizmów ochrony prawnej w UE.
“Czy polski urząd może zignorować polskie prawo, jeśli jest sprzeczne z prawem UE?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI