C-376/14 PPU

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2014-10-09
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
odpowiedzialność rodzicielskapowrót dzieckabezprawne zatrzymaniezwykły pobytjurysdykcjarozporządzenie Bruksela II biskonwencja haska 1980współpraca sądowa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że ocena zwykłego pobytu dziecka w kontekście powrotu do kraju pochodzenia wymaga analizy wszystkich okoliczności faktycznych, uwzględniając tymczasowy charakter orzeczeń zezwalających na zabranie dziecka.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz odpowiedzialności rodzicielskiej w kontekście bezprawnego zatrzymania dziecka. Sąd odsyłający z Irlandii pytał, czy francuskie postępowanie dotyczące pieczy nad dzieckiem uniemożliwia powstanie zwykłego pobytu w Irlandii, czy zatrzymanie dziecka w Irlandii jest bezprawne oraz czy sądy irlandzkie mogą badać kwestię zwykłego pobytu. Trybunał wyjaśnił, że ocena zwykłego pobytu dziecka wymaga analizy wszystkich okoliczności faktycznych, w tym tymczasowego charakteru orzeczeń zezwalających na zabranie dziecka i wniesienia od nich apelacji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia (WE) nr 2201/2003 w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Sprawa wywodziła się z konfliktu między rodzicami, obywatelami Francji i Wielkiej Brytanii, dotyczącego powrotu ich małoletniego dziecka z Irlandii do Francji. Sąd odsyłający, Supreme Court w Irlandii, zadał pytania dotyczące możliwości powstania zwykłego pobytu dziecka w Irlandii w obliczu toczącego się francuskiego postępowania dotyczącego pieczy, bezprawnego charakteru zatrzymania dziecka w Irlandii oraz uprawnienia sądów irlandzkich do badania kwestii zwykłego pobytu. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpoznając sprawę w trybie pilnym, podkreślił, że pojęcie „zwykłego pobytu” dziecka, kluczowe dla oceny bezprawnego zatrzymania, nie jest zdefiniowane w rozporządzeniu i wymaga analizy wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym długości, regularności, warunków i motywów pobytu, a także integracji dziecka ze środowiskiem społecznym i rodzinnym. Szczególną uwagę zwrócono na sytuację, gdy zabranie dziecka nastąpiło na podstawie orzeczenia sądowego podlegającego tymczasowemu wykonaniu, które zostało następnie uchylone. W takich przypadkach sąd państwa przyjmującego powinien ocenić, czy dziecko bezpośrednio przed zarzucanym zatrzymaniem miało jeszcze zwykły pobyt w państwie pochodzenia, uwzględniając tymczasowy charakter pierwotnego orzeczenia i wniesienie od niego apelacji. Trybunał wyjaśnił również, że zatrzymanie dziecka z naruszeniem prawa do pieczy, wynikającego z prawomocnego orzeczenia sądu państwa pochodzenia, jest bezprawne, a artykuł 11 rozporządzenia ma zastosowanie, jeśli dziecko miało zwykły pobyt w tym państwie. W przypadku braku zwykłego pobytu w państwie pochodzenia, orzeczenie oddalające wniosek o powrót jest wydawane bez uszczerbku dla przepisów dotyczących uznawania i wykonywania orzeczeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, istnienie francuskiego postępowania nie uniemożliwia automatycznie powstania zwykłego pobytu w Irlandii, ale wymaga oceny wszystkich okoliczności faktycznych.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że pojęcie zwykłego pobytu jest kwestią faktyczną, zależną od analizy wszystkich okoliczności, w tym motywów i warunków pobytu, a nie tylko od istnienia postępowania w innym państwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sąd odsyłający uzyskał odpowiedź na pytanie prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
Cosoba_fizycznaskarżący
Mosoba_fizycznapozwany
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 2 § pkt 11

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Definicja bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania dziecka, wymagająca naruszenia prawa do pieczy i zwykłego pobytu dziecka w państwie pochodzenia.

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 11

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Powrót dziecka, stosowany w przypadku bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania, jeśli dziecko miało zwykły pobyt w państwie pochodzenia.

Pomocnicze

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 8

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Jurysdykcja ogólna w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, oparta na zwykłym pobycie dziecka.

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 10

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Jurysdykcja w przypadkach uprowadzenia dziecka, utrzymująca jurysdykcję sądów państwa pochodzenia.

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 12

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Pozostałe jurysdykcje, w tym jurysdykcja w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej związanych z postępowaniem rozwodowym.

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 19

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Zawisłość sprawy i postępowania zależne, nie mające zastosowania w przypadku wniosku o powrót dziecka.

Rozporządzenie Bruksela II bis art. 24

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Zakaz badania jurysdykcji państwa członkowskiego pochodzenia, nie mające zastosowania w kontekście oceny zwykłego pobytu.

Konwencja haska art. 1

Konwencja haska z 1980 r.

Przedmiot konwencji: zapewnienie niezwłocznego powrotu dzieci bezprawnie uprowadzonych.

Konwencja haska art. 3

Konwencja haska z 1980 r.

Definicja bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania dziecka.

Konwencja haska art. 12

Konwencja haska z 1980 r.

Obowiązek niezwłocznego wydania dziecka, jeśli od uprowadzenia minął okres krótszy niż rok.

Konwencja haska art. 19

Konwencja haska z 1980 r.

Orzeczenie dotyczące zwrotu dziecka nie narusza istoty prawa do opieki.

Child Abduction Act 1991

Child Abduction and Enforcement of Custody Orders Act 1991

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena zwykłego pobytu dziecka wymaga analizy wszystkich okoliczności faktycznych, w tym tymczasowego charakteru orzeczeń i wniesienia apelacji. Zatrzymanie dziecka z naruszeniem orzeczenia sądu państwa pochodzenia ustalającego miejsce pobytu jest bezprawne, jeśli dziecko miało zwykły pobyt w tym państwie.

Odrzucone argumenty

Istnienie francuskiego postępowania dotyczącego pieczy nad dzieckiem automatycznie uniemożliwia powstanie zwykłego pobytu w Irlandii. Zabranie dziecka do Irlandii na podstawie tymczasowo wykonalnego orzeczenia francuskiego, nawet jeśli zostało ono później uchylone, wyklucza możliwość uznania zatrzymania za bezprawne.

Godne uwagi sformułowania

podstawy jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej ustanowione w niniejszym rozporządzeniu ukształtowane są zgodnie z zasadą dobra dziecka, w szczególności według kryterium bliskości pojęcie „zwykłego pobytu” dziecka [...] nie może mieć treści różnej od treści objaśnionej w wyżej wymienionych wyrokach rozpoznający wniosek o powrót [...] sąd państwa członkowskiego, do którego dziecko zostało zabrane, powinien sprawdzić, dokonując oceny całości szczególnych okoliczności konkretnego przypadku, czy dziecko bezpośrednio przed zarzucanym bezprawnym zatrzymaniem miało jeszcze zwykły pobyt w państwie członkowskim pochodzenia.

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes izby

A. Ó Caoimh

sędzia

C. Toader

sędzia

E. Jarašiūnas

sprawozdawca

C.G. Fernlund

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'zwykłego pobytu' dziecka w kontekście rozporządzenia Bruksela II bis i Konwencji Haskiej, ocena bezprawnego zatrzymania dziecka, gdy zabranie nastąpiło na podstawie tymczasowo wykonalnego orzeczenia, które zostało później uchylone."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której orzeczenie zezwalające na zabranie dziecka było tymczasowo wykonalne i zostało następnie uchylone. Ocena zwykłego pobytu jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy emocjonalnie naładowanego tematu powrotu dziecka do kraju pochodzenia, zawiłości prawnych związanych z jurysdykcją i wykładnią przepisów UE w sprawach rodzinnych.

Czy tymczasowe orzeczenie zezwalające na wyjazd dziecka z kraju może stać się podstawą do uznania jego zatrzymania za bezprawne? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI