C-375/13

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że konsument nabywający obligacje na rynku wtórnym nie może powoływać się na jurysdykcję konsumencką wobec emitenta, jeśli nie zawarł z nim bezpośredniej umowy, ale może dochodzić roszczeń deliktowych w miejscu powstania szkody.

Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądu w Wiedniu w sporze konsumenta z bankiem-emitentem obligacji. Konsument nabył obligacje na rynku wtórnym od pośrednika, nie mając bezpośredniej umowy z emitentem. Handelsgericht Wien pytał TSUE, czy konsument może powołać się na przepisy o jurysdykcji konsumenckiej (art. 15 Rozporządzenia 44/2001) lub ogólne zasady jurysdykcji umownej (art. 5 pkt 1) i deliktowej (art. 5 pkt 3). TSUE wyjaśnił, że jurysdykcja konsumencka wymaga bezpośredniej umowy z emitentem, której brak w tym przypadku. Jurysdykcja umowna również nie ma zastosowania z powodu braku dobrowolnego zobowiązania emitenta wobec konsumenta. Natomiast roszczenia deliktowe mogą być dochodzone przed sądem miejsca powstania szkody, którym może być miejsce zamieszkania konsumenta, jeśli tam nastąpiła szkoda finansowa.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Handelsgericht Wien dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa dotyczyła konsumenta, który nabył obligacje na rynku wtórnym od austriackiego pośrednika, a emitentem tych obligacji był Barclays Bank z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Konsument dochodził odszkodowania od banku-emitenta z tytułu odpowiedzialności umownej, przedumownej i deliktowej, zarzucając nieprawidłowości w prospekcie emisyjnym i naruszenie obowiązków informacyjnych. Sąd krajowy pytał o możliwość zastosowania przepisów dotyczących jurysdykcji konsumenckiej (art. 15), jurysdykcji umownej (art. 5 pkt 1) oraz deliktowej (art. 5 pkt 3). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2001, dotyczący jurysdykcji w sprawach konsumenckich, wymaga istnienia bezpośredniej umowy między konsumentem a przedsiębiorcą. W sytuacji, gdy konsument nabył obligacje na rynku wtórnym od osoby trzeciej, a nie zawarł bezpośredniej umowy z emitentem, nie może powołać się na tę podstawę jurysdykcji. Podobnie, art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, dotyczący jurysdykcji w sprawach umownych, nie ma zastosowania, jeśli emitent nie zaciągnął dobrowolnego zobowiązania wobec konsumenta. Jednakże, Trybunał uznał, że roszczenia deliktowe mogą być dochodzone przed sądem miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę (art. 5 pkt 3). W przypadku szkody finansowej poniesionej przez konsumenta, sądy miejsca jego zamieszkania mogą być właściwe, jeśli tam nastąpiła szkoda, np. bezpośrednio na jego rachunku bankowym, nawet jeśli przyczyna szkody leży gdzie indziej. TSUE podkreślił również, że przy ustalaniu jurysdykcji sąd nie jest zobowiązany do szczegółowego postępowania dowodowego, ale może opierać się na dostępnych informacjach, w tym zastrzeżeniach pozwanego.

Zagadnienia prawne (4)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (9)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy