C-373/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że okresy dyżuru prokuratorów, zarówno w miejscu pracy, jak i poza nim, powinny być traktowane jako czas pracy, co ma wpływ na ich prawa do odpoczynku i wynagrodzenia.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw UE dotyczących czasu pracy i bezpieczeństwa pracowników w kontekście obowiązków prokuratorów w Chorwacji. Sąd krajowy pytał, czy prokuratorzy są objęci dyrektywami, czy mogą być z nich wyłączeni oraz czy okresy dyżuru (w miejscu pracy i poza nim) stanowią czas pracy. Trybunał orzekł, że prokuratorzy są objęci dyrektywami, a okresy dyżuru, ze względu na znaczące ograniczenia swobody pracownika, powinny być traktowane jako czas pracy, chyba że istnieją specyficzne cechy działalności uzasadniające wyjątek.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2003/88/WE dotyczącej organizacji czasu pracy, dyrektywy 89/391/EWG w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz art. 31 Karty praw podstawowych UE. Sprawa wywodziła się ze sporu chorwackiej zastępczyni prokuratora, która domagała się zapłaty wynagrodzenia za godziny przepracowane w ramach dyżurów. Sąd odsyłający pytał, czy prokuratorzy są objęci zakresem dyrektyw, czy mogą być z nich wyłączeni ze względu na specyfikę służby publicznej oraz czy okresy dyżuru (w miejscu pracy i poza nim) należy uznać za czas pracy. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując pojęcie pracownika i czas pracy, orzekł, że prokuratorzy są objęci zakresem dyrektywy 2003/88/WE. Stwierdził również, że art. 2 dyrektywy 89/391/EWG nie pozwala na wyłączenie prokuratorów z zakresu stosowania dyrektywy 2003/88/WE, jeśli ich działalność, wykonywana w normalnych warunkach, mogłaby podlegać planowaniu czasu pracy. Kluczowe było rozstrzygnięcie dotyczące okresów dyżuru: Trybunał uznał, że zarówno dyżur w miejscu pracy, jak i dyżur pozazakładowy (w miejscu zamieszkania), podczas których nałożone ograniczenia znacząco wpływają na zdolność pracownika do swobodnego zarządzania czasem i poświęcania się sprawom osobistym, należy kwalifikować jako „czas pracy” w rozumieniu dyrektywy 2003/88/WE. Sąd odsyłający ma dokonać ostatecznej oceny w tym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, prokuratorzy są objęci zakresem stosowania dyrektywy 2003/88/WE.
Uzasadnienie
Pojęcie 'pracownika' na gruncie prawa UE ma autonomiczne znaczenie i powinno być definiowane w oparciu o obiektywne kryteria charakteryzujące stosunek pracy, w tym stosunek podporządkowania. Analiza obowiązków chorwackich prokuratorów wskazuje na istnienie takiego podporządkowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (NI)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| NI | osoba_fizyczna | skarżący |
| Republika Hrvatska | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 2003/88/WE art. 1 § 3
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Dyrektywa stosuje się do wszystkich sektorów działalności, w tym do prokuratorów, bez uszczerbku dla pewnych przepisów.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § 1
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Definicja 'czasu pracy' obejmuje każdy okres, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § 2
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Definicja 'okresu odpoczynku' oznacza każdy okres, który nie jest czasem pracy.
Karta art. 31
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do należytych i sprawiedliwych warunków pracy.
Pomocnicze
Dyrektywa 89/391/EWG art. 2 § 1
Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy
Dyrektywa ma zastosowanie we wszystkich sektorach działalności, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 2 § 2
Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy
Wyjątek od stosowania dyrektywy w przypadku specyficznej działalności publicznej, gdzie istnieje sprzeczność interesów, ale bezpieczeństwo i higiena pracy muszą być zapewnione w możliwie najszerszym zakresie.
Konstytucja Chorwacji art. 121a
Ustav Republike Hrvatske
Regulacje dotyczące prokuratury jako autonomicznego organu wymiaru sprawiedliwości.
Kodeks pracy Chorwacji art. 10 § 1
Zakon o radu
Podstawa stosunku pracy - umowa o pracę.
Kodeks pracy Chorwacji art. 60 § 1
Zakon o radu
Definicja czasu pracy jako czasu, w którym pracownik jest zobowiązany wykonywać zadania lub jest gotowy do ich wykonywania.
Kodeks pracy Chorwacji art. 60 § 2
Zakon o radu
Wyłączenie z czasu pracy okresu gotowości do wypełnienia polecenia, gdy pracownik nie znajduje się w miejscu wskazanym przez pracodawcę.
Kodeks pracy Chorwacji art. 60 § 4
Zakon o radu
Czas poświęcony na wykonanie zadań na polecenie pracodawcy jest czasem pracy.
Regulamin prokuratury Chorwacji art. 52 § 1
Poslovnik državnog odvjetništva
Regulacje dotyczące pełnienia dyżurów poza normalnymi godzinami pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokuratorzy, ze względu na stosunek podporządkowania i charakter wykonywanych obowiązków, powinni być traktowani jako pracownicy w rozumieniu prawa UE. Okresy dyżuru, nawet jeśli nie wiążą się z faktycznym wykonywaniem pracy, powinny być uznawane za czas pracy, jeśli nakładają na pracownika znaczące ograniczenia jego swobody. Wyłączenie prokuratorów z zakresu dyrektyw dotyczących czasu pracy jest niedopuszczalne, jeśli ich działalność może być planowana.
Odrzucone argumenty
Specyfika działalności prokuratorów jako autonomicznych funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości uzasadnia ich wyłączenie z zakresu dyrektyw dotyczących czasu pracy. Okresy dyżuru, zwłaszcza pozazakładowego, nie stanowią czasu pracy, ponieważ pracownik nie jest fizycznie obecny w miejscu pracy i może wykonywać inne czynności.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie »pracownika« nie może być przedmiotem odmiennych wykładni w zależności od krajowych porządków prawnych, lecz ma autonomiczne znaczenie na gruncie prawa Unii istotną cechą charakterystyczną stosunku pracy jest okoliczność, że dana osoba świadczy przez pewien okres, na rzecz innej osoby i pod jej kierownictwem, pracę, w zamian za którą otrzymuje wynagrodzenie okres dyżuru pozazakładowego [...] należy również zakwalifikować w całości jako »czas pracy« [...] jeżeli biorąc pod uwagę obiektywny i bardzo znaczący wpływ nałożonych na pracownika ograniczeń na możliwości zajmowania się przez niego sprawami osobistymi i towarzyskimi, różni się on od okresu, w którym pracownik musi wyłącznie pozostawać do dyspozycji pracodawcy
Skład orzekający
I. Ziemele
sprawozdawczyni
A. Kumin
sędzia
S. Gervasoni
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja pojęcia czasu pracy i pracownika w prawie UE w kontekście służby publicznej, zwłaszcza zawodów prawniczych i organów ścigania."
Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny przez sądy krajowe, czy specyfika danej działalności uzasadnia wyjątek od stosowania dyrektyw. Ocena wpływu ograniczeń na swobodę pracownika w okresie dyżuru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu czasu pracy i dyżurów, który dotyka wielu zawodów, w tym prawniczych. Wykładnia TSUE ma istotne implikacje praktyczne dla pracowników i pracodawców.
“Dyżur prokuratora to czas pracy? TSUE rozstrzyga kluczową kwestię dla praw pracowników.”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI