C-373/20

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że naturalne podtopienia łąk i pastwisk w obszarach chronionych nie wykluczają ich z definicji trwałych użytków zielonych, nawet jeśli skutkują opóźnieniem w koszeniu.

Sprawa dotyczyła interpretacji definicji 'trwałych użytków zielonych' w kontekście unijnego systemu płatności dla rolników. Rolnik z Polski stracił część dopłat, ponieważ jego grunty, będące trwałymi użytkami zielonymi, zostały okresowo podtopione, co według organów krajowych miało być równoznaczne z 'płodozmianem' i przerwaniem ciągłości użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy takie naturalne zjawiska mogą wykluczać grunty z definicji trwałych użytków zielonych. Trybunał uznał, że naturalne podtopienia nie są 'płodozmianem' w rozumieniu przepisów, a grunty te nadal powinny być uznawane za trwałe użytki zielone, co chroni ich środowiskowy charakter i prawo rolnika do dopłat.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009, który definiuje pojęcie „trwałych użytków zielonych” na potrzeby systemu płatności jednolitych w ramach wspólnej polityki rolnej. Sprawa wywodziła się ze sporu polskiego rolnika A.M. z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Rolnik ubiegał się o płatności rolnośrodowiskowe w ramach pakietów dotyczących rolnictwa ekologicznego i ekstensywnych trwałych użytków zielonych. W latach 2009-2011 otrzymywał płatności, jednak w 2012 r. jego grunty zostały dotknięte długotrwałymi podtopieniami, które uniemożliwiły terminowe wykoszenie łąk i pastwisk. Organ krajowy uznał, że przerwanie ciągłości użytkowania i późniejsze wykoszenie (w październiku 2012 r.) skutkują tym, że grunty te nie mogą być już uznawane za trwałe użytki zielone, co doprowadziło do odmowy przyznania płatności i żądania zwrotu już wypłaconych środków. Rolnik argumentował, że nie ponosi winy za podtopienia, a wykoszenie nastąpiło w terminie późniejszym niż wymagany, ale nadal w ramach dopuszczalnych przez przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, powołując się na naruszenie art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy naturalne, okresowe zalewanie i podtapianie gruntów w obszarach chronionych (Natura 2000, Iński Park Krajobrazowy) może być uznane za „płodozmian” w rozumieniu unijnych przepisów, co skutkowałoby utratą statusu trwałych użytków zielonych i pozbawieniem płatności. Trybunał, analizując definicję „trwałych użytków zielonych”, podkreślił, że wymaga ona dwóch przesłanek: zajęcia gruntów pod uprawę traw lub pasz oraz niepodlegania płodozmianowi przez co najmniej pięć lat. Trybunał stwierdził, że pojęcie „płodozmianu” odnosi się do praktyki rolniczej polegającej na celowym stosowaniu różnych upraw, a nie do zjawisk naturalnych, takich jak podtopienia, które są niezależne od woli rolnika. Powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym o klasyfikacji gruntu jako trwałego użytku zielonego decyduje jego faktyczne użytkowanie lub przeznaczenie, a nie proces technologiczny czy naturalne zjawiska. Trybunał uznał, że wykluczenie gruntów z definicji trwałych użytków zielonych z powodu naturalnych podtopień byłoby sprzeczne z celem utrzymania tych terenów ze względu na ich pozytywny wpływ na środowisko i zachowanie bioróżnorodności. Podkreślił również, że grunty te znajdują się na obszarze specjalnej ochrony, co wiąże się z dodatkowymi wymogami środowiskowymi. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009 należy interpretować w ten sposób, że naturalne i okresowe podtopienia lub zalania gruntów na obszarach specjalnej ochrony nie wyłączają ich z definicji „trwałych użytków zielonych”, ponieważ nie skutkują one „płodozmianem” w rozumieniu tego przepisu. Tym samym, rolnik nie powinien być pozbawiany płatności rolnośrodowiskowych z tego powodu.

Zagadnienia prawne (1)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (13)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy