C-37/16
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że opłaty od czystych nośników i urządzeń do utrwalania pobierane przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi nie stanowią odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu dyrektywy VAT.
Sprawa dotyczyła opodatkowania VAT opłat pobieranych przez polskie organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi od producentów i importerów urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów. Naczelny Sąd Administracyjny zapytał Trybunał, czy te opłaty stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu dyrektywy VAT. Trybunał uznał, że nie ma bezpośredniego związku między opłatami a świadczeniem usług, a opłaty te mają charakter rekompensaty za szkody wynikające ze zwielokrotniania utworów, a nie wynagrodzenia za usługę.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dyrektywy VAT). Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Polsce dotyczyła opodatkowania VAT opłat pobieranych przez Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych SAWP od producentów i importerów urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów. Minister Finansów uznał te opłaty za wynagrodzenie za usługi świadczone przez podmioty praw autorskich, podlegające VAT. SAWP wniosło skargę, a sąd krajowy uznał ją za zasadną. Naczelny Sąd Administracyjny, widząc rozbieżności w orzecznictwie, zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy twórcy i inne podmioty świadczą usługi w rozumieniu dyrektywy VAT na rzecz producentów i importerów, od których organizacje zbiorowego zarządzania pobierają opłaty. Trybunał orzekł, że transakcja ta nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu dyrektywy VAT. Podkreślono, że aby świadczenie usług było opodatkowane VAT, musi istnieć stosunek prawny z wymianą świadczeń wzajemnych, a otrzymane wynagrodzenie musi stanowić faktyczne odzwierciedlenie wartości usługi. W tej sprawie nie stwierdzono takiego stosunku prawnego ani bezpośredniego związku między opłatami a świadczeniem usługi. Opłaty te mają na celu finansowanie godziwej rekompensaty dla podmiotów praw, związanej ze szkodą wynikającą ze zwielokrotniania utworów bez zgody, a nie stanowią wynagrodzenia za usługę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, opłaty te nie stanowią odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu dyrektywy VAT.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że aby świadczenie usług było opodatkowane VAT, musi istnieć stosunek prawny z wymianą świadczeń wzajemnych, a otrzymane wynagrodzenie musi stanowić faktyczne odzwierciedlenie wartości usługi. W tej sprawie nie stwierdzono takiego stosunku ani bezpośredniego związku między opłatami a świadczeniem usługi. Opłaty te mają charakter rekompensaty za szkody wynikające ze zwielokrotniania utworów bez zgody, a nie wynagrodzenia za usługę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Minister Finansów | organ_krajowy | pozwany |
| Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych SAWP (SAWP) | inne | skarżący |
| Prokuratura Generalna | organ_krajowy | inne |
| Stowarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych Kopipol | inne | inne |
| Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska | inne | inne |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | inne |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | inne |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | inne |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa VAT art. 2 § 1 lit. c
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Opodatkowaniu VAT podlegają odpłatne świadczenie usług na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze.
Dyrektywa VAT art. 24 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Świadczenie usług oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów.
Dyrektywa VAT art. 25 § lit. a
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Świadczenie usług może obejmować między innymi przeniesienie praw do wartości niematerialnych.
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
u.p.t.u. art. 8 § 1 i 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych.
u.p.a.p.p. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Producenci i importerzy urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów są obowiązani do uiszczania opłat na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania.
u.p.a.p.p. art. 20(1) § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Posiadacze urządzeń reprograficznych prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zwielokrotniania utworów dla własnego użytku osób trzecich są obowiązani do uiszczania opłat.
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 220 § 1 pkt 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Podatnik upewnia się, że faktura została wystawiona przez niego, nabywcę lub usługobiorcę, lub w jego imieniu i na jego rzecz, przez osobę trzecią, w przypadku dostaw towarów lub świadczenia usług dokonywanych przez niego na rzecz innego podatnika lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Dyrektywa 2001/29 art. 2
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Państwa członkowskie przewidują wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania zwielokrotniania utworu.
Dyrektywa 2001/29 art. 5 § 2 lit. b
Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Państwa członkowskie mogą przewidzieć wyjątki lub ograniczenia w odniesieniu do prawa do zwielokrotniania w przypadku zwielokrotniania na dowolnych nośnikach przez osobę fizyczną do prywatnego użytku, pod warunkiem że podmioty praw otrzymają godziwą rekompensatę.
u.p.a.p.p. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Opłaty te mają na celu finansowanie godziwej rekompensaty dla twórców, artystów wykonawców, producentów fonogramów i wideogramów oraz wydawców.
u.p.a.p.p. art. 104 § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi są stowarzyszenia zrzeszające twórców, artystów, wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których statutowym zadaniem jest zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych im praw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego związku między opłatami a świadczeniem usług. Opłaty mają charakter rekompensaty za szkodę, a nie wynagrodzenia za usługę. Nie istnieje stosunek prawny z wymianą świadczeń wzajemnych między podmiotami praw a producentami/importerami.
Odrzucone argumenty
Opłaty stanowią wynagrodzenie za usługi świadczone przez podmioty praw, podlegające VAT (stanowisko Ministra Finansów).
Godne uwagi sformułowania
świadczenie usług jest dokonywane odpłatnie [...] tylko wtedy, gdy pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi faktyczne odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy Godziwa rekompensata nie stanowi tymczasem bezpośredniego świadczenia wzajemnego względem jakiegokolwiek świadczenia, ponieważ jest związana ze szkodą wynikającą dla tych podmiotów ze zwielokrotniania ich chronionych utworów, dokonanego bez ich zgody
Skład orzekający
M. Vilaras
prezes izby
J. Malenovský
sprawozdawca
M. Safjan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja pojęcia odpłatnego świadczenia usług w kontekście opłat za zwielokrotnianie utworów i prawa autorskiego w VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłat pobieranych przez organizacje zbiorowego zarządzania na podstawie prawa krajowego, które nie są bezpośrednim wynagrodzeniem za usługę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opodatkowania VAT w kontekście prawa autorskiego i rekompensat, co jest istotne dla wielu branż kreatywnych i technologicznych.
“Czy opłaty za kopiowanie muzyki i filmów powinny być opodatkowane VAT? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI