C-368/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-09-26
cjeuprawo_ue_ogolnepojecie-sadu-w-prawie-ueWysokatrybunal
sądodesłanie prejudycjalneTFUEH3Cbiegły rewidentprawo administracyjneniezależnośćniezawisłość

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez francuską radę izby biegłych rewidentów (H3C) za niedopuszczalny, stwierdzając, że organ ten nie posiada statusu 'sądu' w rozumieniu art. 267 TFUE, a jego funkcje mają charakter administracyjny.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez francuską radę izby biegłych rewidentów (H3C) w związku ze sporem dotyczącym możliwości łączenia przez biegłego rewidenta działalności audytorskiej z innymi działalnosciami gospodarczymi. H3C uważała się za 'sąd' w rozumieniu art. 267 TFUE. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując kryteria strukturalne i funkcjonalne, stwierdził, że H3C, mimo pewnych cech wspólnych z sądem, wykonuje funkcje o charakterze administracyjnym, a nie sądowym, w szczególności ze względu na możliwość działania z urzędu, status strony w postępowaniu odwoławczym oraz brak powagi rzeczy osądzonej w wydawanych przez nią decyzjach. W konsekwencji wniosek został uznany za niedopuszczalny.

Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez Haut Conseil du commissariat aux comptes (H3C), francuską radę izby biegłych rewidentów, w związku z postępowaniem dyscyplinarnym przeciwko biegłemu rewidentowi MO, który łączył działalność audytorską z innymi rodzajami działalności gospodarczej. H3C, powołując się na art. 267 TFUE, zwróciła się do Trybunału Sprawiedliwości UE o wykładnię przepisów dyrektyw dotyczących usług i badań sprawozdań finansowych. Kluczową kwestią stało się ustalenie, czy H3C może być uznana za 'sąd' w rozumieniu art. 267 TFUE. Trybunał, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, zbadał kryteria strukturalne i funkcjonalne. Stwierdzono, że H3C, mimo że jest organem stałym, niezależnym i stosującym prawo, wykonuje przede wszystkim funkcje o charakterze administracyjnym. Wskazano na możliwość działania z urzędu, nakładanie kar, a także fakt, że decyzje H3C mogą być zaskarżone do Conseil d’État, gdzie H3C występuje jako strona pozwana, a jej decyzje nie posiadają powagi rzeczy osądzonej. Analiza wykazała, że H3C nie posiada statusu 'podmiotu trzeciego' wobec organu, który wydał zaskarżoną decyzję. W konsekwencji Trybunał uznał, że H3C nie jest 'sądem' w rozumieniu art. 267 TFUE, a tym samym wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny. Rozstrzygnięcie o kosztach pozostawiono organowi odsyłającemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli jego funkcje mają charakter administracyjny, a nie sądowy.

Uzasadnienie

Trybunał analizuje kryteria strukturalne i funkcjonalne, wskazując, że organy administracyjne, nawet niezależne, nie są sądami w rozumieniu art. 267 TFUE, jeśli nie wykonują funkcji sądowych. Kluczowe są: możliwość działania z urzędu, nakładanie kar, status strony w postępowaniu odwoławczym oraz brak powagi rzeczy osądzonej. H3C, mimo pewnych cech sądowych, w analizowanym kontekście pełni funkcje administracyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

Niedopuszczalność wniosku

Strony

NazwaTypRola
Haut Conseil du commissariat aux comptesorgan_krajowywnoszący_odwołanie
MOosoba_fizycznastrona_w_postępowaniu_głównym
Rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja 'sądu' w rozumieniu art. 267 TFUE obejmuje organy, które wykonują funkcje sądowe, a nie administracyjne. Kluczowe są kryteria strukturalne i funkcjonalne, w tym niezależność, stały charakter, kontradyktoryjność postępowania, stosowanie prawa, możliwość działania z urzędu, nakładanie kar oraz status strony w postępowaniu odwoławczym.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 25 § 1

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Przepis ten zakazuje nakładania na usługodawców wymogów zobowiązujących ich do prowadzenia wyłącznie danej działalności lub ograniczających prowadzenie różnych rodzajów działalności wspólnie, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi zawodów regulowanych i usług certyfikacyjnych.

Code de commerce art. L. 822-10

Kodeks handlowy (Francja)

Zakaz łączenia funkcji biegłego rewidenta z jakąkolwiek działalnością gospodarczą, chyba że jest ona pomocnicza w stosunku do zawodu dyplomowanego księgowego.

Pomocnicze

Dyrektywa 2006/43/WE art. 2 § 10

Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych

Definicja 'właściwych organów' jako organów wyznaczonych na mocy prawa, którym powierzono regulację lub sprawowanie nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi.

Dyrektywa 2006/43/WE art. 30 § 1

Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych

Państwa członkowskie zapewniają istnienie skutecznych systemów dochodzeń i kar mających na celu wykrywanie, korygowanie i zapobieganie nieodpowiedniemu wykonywaniu badania ustawowego.

Dyrektywa 2006/43/WE art. 30a § 1

Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych

Państwa członkowskie przewidują, by właściwe organy miały uprawnienia do podejmowania lub nakładania administracyjnych środków i kar.

Dyrektywa 2006/43/WE art. 32 § 1

Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych

Państwa członkowskie organizują skuteczny system nadzoru publicznego nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi oraz wyznaczają właściwy organ odpowiedzialny za taki nadzór.

Dyrektywa 2006/43/WE art. 32 § 4

Dyrektywa 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych

Właściwy organ jest ostatecznie odpowiedzialny za nadzór nad zatwierdzaniem i rejestracją biegłych rewidentów i firm audytorskich, przyjmowaniem standardów etyki, kontroli jakości, badania, kształceniem ustawicznym, systemami zapewniania jakości oraz systemami dochodzeń i postępowań dyscyplinarnych.

Rozporządzenie nr 537/2014

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego

Code de commerce art. L. 824-1

Kodeks handlowy (Francja)

Uchybienie ustawowym wymogom dotyczącym wykonywania zawodu biegłego rewidenta stanowi przewinienie dyscyplinarne.

Code de commerce art. L. 821-2, II

Kodeks handlowy (Francja)

Ustanowienie składu ograniczonego H3C właściwego do orzekania kar.

Loi n° 2017-55

Ustawa nr 2017-55 z dnia 20 stycznia 2017 r. o ogólnym statusie niezależnych organów administracji i niezależnych organów publicznych

Code de commerce art. L. 824-13

Kodeks handlowy (Francja)

Decyzje H3C są publikowane na jej stronie internetowej i mogą być podawane do publicznej wiadomości.

Code de commerce art. L. 824-14

Kodeks handlowy (Francja)

Decyzje H3C mogą być zaskarżone do Conseil d’État w trybie nieograniczonego prawa orzekania.

Code de justice administrative art. L. 311-4

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi (Francja)

Conseil d’État rozpoznaje w pierwszej i ostatniej instancji skargi na decyzje H3C.

Ordonnance n° 45-2138 art. 22 § trzeci

Zarządzenie nr 45-2138 z dnia 19 września 1945 r. w sprawie utworzenia izby dyplomowanych księgowych i regulującego tytuł i zawód dyplomowanego księgowego

Loi n° 90-1258 art. 31-5

Ustawa nr 90-1258 z dnia 31 grudnia 1990 r. w sprawie wykonywania w formie spółek wolnych zawodów podlegających przepisom ustawowym lub wykonawczym lub zawodów, których wykonywanie jest zastrzeżone dla osób posiadających odpowiedni dyplom, oraz spółek, w których udziały w kapitale posiadają osoby wykonujące wolne zawody

Argumenty

Skuteczne argumenty

Haut Conseil du commissariat aux comptes (H3C) nie jest 'sądem' w rozumieniu art. 267 TFUE, ponieważ wykonuje funkcje o charakterze administracyjnym, a nie sądowym. H3C nie posiada statusu 'podmiotu trzeciego' wobec organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Możliwość działania H3C z urzędu, nakładanie kar oraz fakt, że jej decyzje mogą być zaskarżone do Conseil d’État, gdzie H3C występuje jako strona pozwana, wskazują na administracyjny charakter jej działalności.

Odrzucone argumenty

H3C jest 'sądem' w rozumieniu art. 267 TFUE, ponieważ jest organem stałym, niezależnym, stosującym prawo i orzekającym kary w postępowaniu dyscyplinarnym.

Godne uwagi sformułowania

aby ustalić, czy organ krajowy, któremu w drodze ustawy powierzono funkcje o zróżnicowanym charakterze, powinien być uznany za „sąd” w rozumieniu art. 267 TFUE, należy zbadać, jaki jest szczególny charakter funkcji wykonywanych przez niego w konkretnym kontekście prawnym, w którym decyduje się on zwrócić się do Trybunału organ krajowy, nawet jeśli jego podstawa prawna, jego stały charakter, kontradyktoryjność postępowania przed nim, stosowanie przez niego przepisów prawa i jego niezawisłość nie budzą wątpliwości, może zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym tylko wtedy, gdy w zawisłej przed nim sprawie wykonuje on funkcje o charakterze sądowym przesłanką, że dany organ wykonuje funkcje nie sądowe, lecz administracyjne, będzie uprawnienie do wszczynania postępowań z urzędu, a także prawo do nakładania, również z urzędu, sankcji w dziedzinach wchodzących w zakres jego kompetencji pojęcie „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE może zgodnie z jego istotą oznaczać tylko organ, który wobec instancji, która wydała decyzję stanowiącą przedmiot skargi, ma status podmiotu trzeciego

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes_izby

L. Bay Larsen

sprawozdawca

T. von Danwitz

sędzia

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów uznania organu krajowego za 'sąd' w rozumieniu art. 267 TFUE, zwłaszcza w kontekście organów dyscyplinarnych i nadzorczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji francuskiego organu H3C, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego pytania o to, kto może zadawać pytania prejudycjalne Trybunałowi Sprawiedliwości UE, co ma kluczowe znaczenie dla dostępu do wymiaru sprawiedliwości UE.

Czy francuska rada biegłych rewidentów to 'sąd'? Trybunał UE rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI