C-366/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo unijne nie wymaga od państw członkowskich przyznania pracownikowi prawa do stałych godzin pracy w celu opieki nad dziećmi, jeśli jego umowa przewiduje pracę zmianową, a jedynie prawo do zmniejszenia wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia.
Wniosek o interpretację prawa UE dotyczył sytuacji pracownika, który chciał pracować w stałych godzinach porannych, aby opiekować się dziećmi, zamiast pracować w systemie zmianowym. Hiszpańskie prawo pozwalało na zmniejszenie wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia w celu opieki nad dziećmi, ale nie na zmianę rozkładu czasu pracy bez obniżki. Trybunał uznał, że dyrektywa o urlopie rodzicielskim nie wymaga takiego prawa, a przepisy o równości płci nie mają zastosowania, gdyż nie wykazano dyskryminacji pośredniej wobec mężczyzny w tym konkretnym przypadku. Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2010/18/UE i karty praw podstawowych.
Sprawa C-366/18 dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez hiszpański sąd pracy. Pracownik, José Manuel Ortiz Mesonero, zwrócił się do swojego pracodawcy (UTE Luz Madrid Centro) o możliwość pracy wyłącznie na zmianie porannej, aby móc opiekować się swoimi dziećmi, przy zachowaniu dotychczasowego wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia. Pracodawca odmówił, powołując się na hiszpańskie przepisy, które w przypadku prawa do opieki nad dziećmi (art. 37 ust. 6 Ustawy o statusie pracowników) przewidywały jedynie możliwość zmniejszenia wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia, a nie zmianę rozkładu czasu pracy bez tych konsekwencji. Pracownik argumentował, że jego wniosek wynika z prawa do godzenia życia rodzinnego i zawodowego. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy hiszpańskie przepisy nie wprowadzają dyskryminacji pośredniej ze względu na płeć, gdyż statystyki wskazywały na znacznie częstsze korzystanie z takich rozwiązań przez kobiety. Zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy prawo unijne (w tym dyrektywa 2010/18/UE o urlopie rodzicielskim, dyrektywa 2006/54/WE o równości płci oraz Karta praw podstawowych) stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu. Trybunał uznał wniosek za częściowo dopuszczalny – w zakresie dotyczącym dyrektywy 2010/18/UE i Karty praw podstawowych, a częściowo niedopuszczalny (dotyczący dyrektywy 2006/54/WE i traktatowych przepisów o równości). Co do istoty sprawy, Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2010/18/UE nie wymaga przyznania pracownikowi prawa do stałych godzin pracy w celu opieki nad dziećmi, jeśli jego umowa przewiduje pracę zmianową, a jedynie prawo do zmniejszenia wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia. Ponadto, Trybunał uznał, że przepisy Karty praw podstawowych nie mają zastosowania, ponieważ sprawa nie dotyczyła wdrożenia prawa Unii. W konsekwencji, hiszpańskie przepisy nie były sprzeczne z prawem UE w zakresie objętym pytaniem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Dyrektywa 2010/18/UE nie wymaga od państw członkowskich przyznania pracownikowi prawa do pracy w stałych godzinach w celu opieki nad dziećmi, gdy jego umowa przewiduje pracę zmianową, a jedynie prawo do zmniejszenia wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia. Przepisy Karty praw podstawowych nie mają zastosowania, ponieważ sprawa nie dotyczyła wdrożenia prawa Unii. Wniosek w zakresie dotyczącym dyrektywy 2006/54/WE i przepisów traktatowych o równości został uznany za niedopuszczalny.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2010/18/UE ustanawia minimalne wymogi dotyczące urlopu rodzicielskiego i nie nakłada obowiązku przyznania prawa do stałych godzin pracy. Klauzula 6 tej dyrektywy dotyczy pracowników powracających z urlopu rodzicielskiego i nie obejmuje sytuacji wniosku o zmianę rozkładu czasu pracy bez obniżki wynagrodzenia. Ponadto, Trybunał uznał, że przepisy Karty praw podstawowych mają zastosowanie tylko w zakresie, w jakim państwa członkowskie stosują prawo Unii, co nie miało miejsca w tej sprawie. Wniosek dotyczący dyrektywy o równości płci został uznany za niedopuszczalny z powodu braku wystarczającego wykazania przez sąd odsyłający, w jaki sposób przepis krajowy, mający zastosowanie bez rozróżnienia, prowadziłby do dyskryminacji pośredniej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
UTE Luz Madrid Centro (pracodawca)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| José Manuel Ortiz Mesonero | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| UTE Luz Madrid Centro | spolka | pozwany |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2010/18/UE
Dyrektywa Rady 2010/18/UE
Nie wymaga od państw członkowskich przyznania pracownikowi prawa do pracy w stałych godzinach w celu opieki nad dziećmi, gdy jego umowa przewiduje pracę zmianową, a jedynie prawo do zmniejszenia wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia.
Porozumienie ramowe dotyczące urlopu rodzicielskiego
Zmienione Porozumienie ramowe dotyczące urlopu rodzicielskiego
Ustanawia minimalne wymogi dotyczące urlopu rodzicielskiego, ale nie nakłada obowiązku przyznania prawa do stałych godzin pracy. Klauzula 6 dotyczy pracowników powracających z urlopu rodzicielskiego.
Estatuto de los Trabajadores art. 37 § ust. 6
Hiszpańska Ustawa o statusie pracowników
Przyznaje prawo do zmniejszenia wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia w celu opieki nad dziećmi lub członkami rodziny, ale nie prawo do zmiany rozkładu czasu pracy bez tych obniżek.
Pomocnicze
TFUE art. 8
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
TFUE art. 10
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
TFUE art. 157
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
TUE art. 3
Traktat o Unii Europejskiej
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
Karta art. 23
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
Karta art. 33 § ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § ust. 1 lit. b
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
Dyrektywa 2006/54/WE art. 14 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
Estatuto de los Trabajadores art. 34 § ust. 8
Hiszpańska Ustawa o statusie pracowników
Pozwala pracownikowi na dostosowanie wymiaru i rozkładu czasu pracy w celu godzenia życia osobistego, rodzinnego i zawodowego, ale wymaga to porozumienia lub układu zbiorowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 2010/18/UE nie nakłada obowiązku przyznania prawa do stałych godzin pracy w celu opieki nad dziećmi. Przepisy Karty praw podstawowych nie mają zastosowania, gdy sprawa nie dotyczy wdrożenia prawa Unii. Wniosek w zakresie dotyczącym dyrektywy o równości płci był niedopuszczalny z powodu braku wykazania dyskryminacji pośredniej.
Odrzucone argumenty
Hiszpańskie przepisy o urlopie rodzicielskim wprowadzają dyskryminację pośrednią ze względu na płeć. Prawo UE wymaga przyznania pracownikowi prawa do zmiany rozkładu czasu pracy bez obniżki wynagrodzenia w celu opieki nad dziećmi.
Godne uwagi sformułowania
"nie ma ona zastosowania do uregulowania krajowego, takiego jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które przyznaje pracownikowi [...] prawo do zmniejszenia zwykłego wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia, bez możliwości [...] korzystania ze stałego rozkładu czasu pracy przy zachowaniu zwykłego czasu pracy." "ani dyrektywa 2010/18, ani żaden inny przepis wskazany w pytaniu nie mają zastosowania do sporu w postępowaniu głównym" "nie można wykluczyć, iż prawo przewidziane w art. 37 ust. 6 ustawy regulującej status pracowników jest objęte pojęciem „urlopu rodzicielskiego” w rozumieniu dyrektywy 2010/18"
Skład orzekający
C. Toader
prezes izby
A. Rosas
sędzia
M. Safjan
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację zakresu stosowania dyrektywy o urlopie rodzicielskim oraz warunków przyznawania prawa do elastycznego czasu pracy w kontekście opieki nad dziećmi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika zmianowego i hiszpańskich przepisów. Nie wyklucza możliwości, że inne przepisy prawa krajowego lub UE mogłyby przyznawać szersze prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu godzenia życia zawodowego i rodzinnego, a także równości płci w miejscu pracy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia jednak, że prawo UE nie zawsze idzie tak daleko, jak oczekiwaliby tego pracownicy.
“Czy prawo do opieki nad dziećmi oznacza prawo do stałych godzin pracy? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI