C-365/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowa między przedsiębiorcą sportowym a małoletnim sportowcem, nawet jeśli dotyczy przyszłej kariery, podlega przepisom o ochronie konsumentów, a warunek 10% wynagrodzenia z przyszłych dochodów może być uznany za nieuczciwy, jeśli nie jest przejrzysty i nie uwzględnia najlepszego interesu dziecka.
Sprawa dotyczyła umowy między łotewską firmą sportową a małoletnim sportowcem, reprezentowanym przez rodziców, która przewidywała 10% wynagrodzenia od przyszłych dochodów sportowca przez 15 lat. Sąd najwyższy Łotwy zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy taka umowa podlega dyrektywie o ochronie konsumentów i czy warunek wynagrodzenia jest nieuczciwy. TSUE orzekł, że umowa ta podlega dyrektywie, a warunek wynagrodzenia może być uznany za nieuczciwy, jeśli nie jest przejrzysty i nie został przedstawiony z uwzględnieniem najlepszego interesu dziecka, co jest kluczowe w przypadku małoletnich.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz Karty praw podstawowych UE. Sprawa rozpatrywana przez łotewski sąd najwyższy dotyczyła umowy zawartej w 2009 r. między łotewską spółką SIA „A”, świadczącą usługi rozwoju sportowego, a małoletnim wówczas (17-letnim) koszykarzem C, reprezentowanym przez rodziców. Umowa, zawarta na 15 lat, zobowiązywała sportowca do zapłaty 10% jego przyszłych dochodów netto na rzecz spółki. Po tym, jak spółka dochodziła zapłaty, sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając warunek za nieuczciwy. Sąd odsyłający zadał TSUE pytania dotyczące zakresu stosowania dyrektywy 93/13 do takich umów, możliwości oceny nieuczciwości warunku wynagrodzenia, jego przejrzystości, znaczenia praw dziecka oraz wpływu przepisów krajowych. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowa taka jest objęta zakresem dyrektywy 93/13, ponieważ sportowiec w chwili jej zawarcia działał jako konsument. TSUE wyjaśnił, że warunek 10% wynagrodzenia może być uznany za nieuczciwy, jeśli nie jest wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, a konsument nie otrzymał wystarczających informacji do oceny konsekwencji finansowych. Ponadto, przy ocenie nieuczciwości należy uwzględnić najlepszy interes dziecka, co jest szczególnie istotne w przypadku małoletnich, a także zasady prawa krajowego, praktyki rynkowe i okoliczności zawarcia umowy. TSUE podkreślił, że sąd krajowy nie może modyfikować nieuczciwego warunku, a jedynie uznać go za niewiążący.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa taka jest objęta zakresem stosowania dyrektywy 93/13, ponieważ małoletni w chwili zawarcia umowy miał status konsumenta.
Uzasadnienie
Status konsumenta ocenia się w chwili zawarcia umowy i nie zmienia się on, nawet jeśli osoba później stanie się profesjonalistą. Dyrektywa 93/13 ma zastosowanie do wszystkich sektorów działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsument (małoletni sportowiec)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SIA „A” | spolka | pozwany |
| C | osoba_fizyczna | pozwany |
| D | osoba_fizyczna | pozwany |
| E | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rząd łotewski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (23)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Celem dyrektywy jest zbliżenie przepisów państw członkowskich odnoszących się do nieuczciwych warunków umownych w umowach zawieranych pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem. Ma zastosowanie we wszystkich sektorach działalności gospodarczej.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § b
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Konsumentem jest każda osoba fizyczna, która w umowach objętych dyrektywą działa w celach niezwiązanych z handlem, przedsiębiorstwem lub zawodem.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § c
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Przedsiębiorcą jest każda osoba fizyczna lub prawna, która w umowach objętych dyrektywą działa w celach dotyczących handlu, przedsiębiorstwa lub zawodu.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy nieindywidualnie negocjowane są nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy określenia głównego przedmiotu umowy ani relacji ceny do towarów/usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowne przedstawiane konsumentowi na piśmie muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem. Wszelkie wątpliwości należy interpretować na korzyść konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części obowiązuje strony, jeśli jest to możliwe po wyłączeniu nieuczciwych warunków.
Karta art. 17 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo własności.
Karta art. 24 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
We wszystkich działaniach dotyczących dzieci należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 8
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie mogą przyjąć lub utrzymać bardziej rygorystyczne przepisy prawne zgodne z traktatem w dziedzinie objętej dyrektywą w celu zapewnienia wyższego stopnia ochrony konsumenta.
Dyrektywa 2011/83/UE art. 8a
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r.
Dotyczy informowania Komisji o przepisach krajowych rozszerzających zakres oceny nieuczciwego charakteru lub zawierających wykazy postanowień uznawanych za nieuczciwe.
Karta art. 51 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakres stosowania Karty - państwa członkowskie stosują ją wyłącznie w zakresie, w jakim stosują prawo Unii.
Dyrektywa 2005/29/WE art. 5 § 3
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych
Dotyczy oceny praktyk handlowych z perspektywy grupy konsumentów szczególnie podatnych na daną praktykę.
Civillikums art. 186
Kodeks cywilny (Łotwa)
Rodzice wspólnie reprezentują dzieci w stosunkach osobistych i majątkowych (reprezentacja łączna).
Civillikums art. 223
Kodeks cywilny (Łotwa)
Rodzice są naturalnymi opiekunami swoich małoletnich dzieci.
Civillikums art. 293
Kodeks cywilny (Łotwa)
Opiekun może zawierać umowy w sprawach dotyczących małoletniego i w jego interesie, o ile działał w dobrej wierze i w granicach należytego zarządzania.
Civillikums art. 1408
Kodeks cywilny (Łotwa)
Małoletni nie mają zdolności do czynności prawnych.
Patērētāju tiesību aizsardzības likums art. 1 § 3
Ustawa o ochronie praw konsumentów (Łotwa)
Definicja konsumenta.
Patērētāju tiesību aizsardzības likums art. 1 § 4
Ustawa o ochronie praw konsumentów (Łotwa)
Definicja usługodawcy.
Patērētāju tiesību aizsardzības likums art. 6 § 2
Ustawa o ochronie praw konsumentów (Łotwa)
Warunki umowne muszą być wyrażone prostym i zrozumiałym językiem.
Patērētāju tiesību aizsardzības likums art. 6 § 3
Ustawa o ochronie praw konsumentów (Łotwa)
Warunki nieindywidualnie negocjowane są nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z dobrą wiarą i powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Patērētāju tiesību aizsardzības likums art. 6 § 8
Ustawa o ochronie praw konsumentów (Łotwa)
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części obowiązuje strony.
Ustawa z 24.04.2014 art. 6 § 2
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2014 r. (wprowadzająca zmiany do ustawy o ochronie konsumentów)
Postanowienia art. 6 nie mają zastosowania do warunków określających przedmiot umowy lub relację ceny do towaru/usługi, o ile są wyrażone prostym i zrozumiałym językiem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zawarta z małoletnim sportowcem, który w chwili jej zawarcia nie prowadził działalności zawodowej, podlega dyrektywie 93/13 jako umowa konsumencka. Warunek wynagrodzenia w wysokości 10% przyszłych dochodów przez 15 lat może być nieuczciwy, jeśli nie jest przejrzysty i nie pozwala konsumentowi na ocenę konsekwencji finansowych. Najlepszy interes dziecka (małoletniego sportowca) musi być uwzględniony przy ocenie nieuczciwości warunku umownego.
Odrzucone argumenty
Umowa dotycząca rozwoju kariery sportowej, nawet z małoletnim, nie podlega dyrektywie 93/13. Warunek wynagrodzenia stanowi główny przedmiot umowy i nie podlega ocenie nieuczciwości. Warunek jest jasny i zrozumiały, a konsument miał możliwość oceny konsekwencji finansowych.
Godne uwagi sformułowania
ocena statusu 'konsumenta' należy w chwili zawarcia umowy wymóg przejrzystości nie ogranicza się do formalnego zrozumienia, ale obejmuje także konkretne funkcjonowanie mechanizmu i jego konsekwencje ekonomiczne najlepszy interes dziecka jako nadrzędny względem nieuczciwy warunek jest niewiążący, a umowa pozostaje w mocy bez niego
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes_izby
D. Gratsias
sędzia
E. Regan
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja pojęcia konsumenta w kontekście umów sportowych, ocena nieuczciwych warunków umownych, ochrona małoletnich w umowach konsumenckich, stosowanie Karty praw podstawowych UE w relacjach horyzontalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego bezpośrednie zastosowanie zależy od przepisów krajowych i konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów, zwłaszcza małoletnich, w specyficznej branży sportowej, gdzie umowy mogą mieć długoterminowe i znaczące konsekwencje finansowe. Pokazuje, jak prawo UE chroni słabsze strony umów.
“Czy umowa z młodym sportowcem na 10% przyszłych zarobków to ochrona czy wyzysk? TSUE wyjaśnia.”
Sektor
sport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI