C-364/13

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2014-12-18
cjeuprawo_ue_ogolneochrona prawna wynalazków biotechnologicznychWysokatrybunal
patentbiotechnologiakomórki macierzysteembrion ludzkipartenogenezazdolność patentowaochrona prawnaprawo UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że ludzka komórka jajowa aktywowana partenogenetycznie, która nie ma wrodzonej zdolności rozwoju w człowieka, nie jest "embrionem ludzkim" w rozumieniu dyrektywy o patentach biotechnologicznych.

Sprawa dotyczyła możliwości opatentowania wynalazków związanych z aktywacją ludzkich komórek jajowych w drodze partenogenezy. Sąd odsyłający pytał, czy takie komórki, które nie mogą samodzielnie rozwinąć się w człowieka, są "embrionami ludzkimi" w rozumieniu dyrektywy 98/44/WE, co wyłączałoby możliwość ich opatentowania. Trybunał, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie, wyjaśnił, że kluczowa jest wrodzona zdolność do rozwoju w jednostkę ludzką.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 6 ust. 2 lit. c) dyrektywy 98/44/WE w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych. Spór toczył się między International Stem Cell Corporation (ISCO) a brytyjskim urzędem patentowym, który odmówił rejestracji patentów na metody uzyskiwania ludzkich zarodkowych komórek macierzystych z aktywowanych partenogenetycznie oocytów. Urząd uznał, że wynalazki te dotyczą "wykorzystywania embrionów ludzkich do celów przemysłowych lub handlowych", co jest wyłączone z możliwości patentowania. ISCO argumentowało, że aktywowane partenogenetycznie komórki jajowe, które nie mogą rozwinąć się w człowieka, nie powinny być traktowane jako embriony. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na wyroku w sprawie C-34/10 Brüstle, przypomniał, że pojęcie "embrionu ludzkiego" w kontekście dyrektywy należy interpretować szeroko, aby chronić godność ludzką. Jednakże, kluczowym kryterium jest wrodzona zdolność do zapoczątkowania procesu rozwoju jednostki ludzkiej. W tej sprawie, sąd odsyłający stwierdził, że zgodnie z aktualną wiedzą naukową, ludzkie partenoty nie mają takiej zdolności. W związku z tym, Trybunał orzekł, że jeśli partenota ludzka nie ma wrodzonej zdolności rozwinięcia się w jednostkę ludzką, nie stanowi ona "embrionu ludzkiego" w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c) dyrektywy 98/44/WE, a tym samym wynalazki dotyczące takich komórek mogą być przedmiotem patentowania. Ustalenie tej zdolności należy do sądu odsyłającego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie ma ona wrodzonej zdolności rozwinięcia się w jednostkę ludzką.

Uzasadnienie

Trybunał, opierając się na wyroku Brüstle, wyjaśnił, że pojęcie "embrionu ludzkiego" w kontekście dyrektywy 98/44/WE należy interpretować szeroko, ale kluczowe jest, czy dana komórka ma wrodzoną zdolność do rozwoju w człowieka. W przypadku ludzkich partenot, które zgodnie z aktualną wiedzą naukową nie posiadają tej zdolności, nie można ich traktować jako "embrionów ludzkich" w rozumieniu przepisu wyłączającego zdolność patentową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w postępowaniu głównym, poprzez uzyskanie korzystnej wykładni)

Strony

NazwaTypRola
International Stem Cell Corporationspolkaskarżący
Comptroller General of Patents, Designs and Trade Marksorgan_krajowypozwany
Zjednoczone Królestwopanstwo_czlonkowskieinterwenient
Francjapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Polskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Portugaliapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Szwecjapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (3)

Główne

Dyrektywa 98/44/WE art. 6 § 2 lit. c)

Dyrektywa 98/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych

Wykorzystywanie embrionów ludzkich do celów przemysłowych lub handlowych jest wyłączone z możliwości patentowania. Pojęcie "embrionu ludzkiego" obejmuje niezapłodnione ludzkie komórki jajowe, które mają wrodzoną zdolność rozwinięcia się w jednostkę ludzką.

Pomocnicze

Patents Act 1977 art. Załącznik A2 § 3 lit. d)

UK Patents Act 1977

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ludzkie partenoty, które nie mają wrodzonej zdolności do rozwoju w jednostkę ludzką, nie powinny być traktowane jako "embriony ludzkie" w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c) dyrektywy 98/44/WE. Kluczowym kryterium dla uznania komórki za "embrion ludzki" jest jej wrodzona zdolność do rozwoju w człowieka, a nie tylko zdolność do podziału komórkowego.

Odrzucone argumenty

Wszystkie ludzkie komórki jajowe pobudzone do rozwoju partenogenetycznego, nawet jeśli nie mogą rozwinąć się w człowieka, powinny być traktowane jako "embriony ludzkie" w rozumieniu dyrektywy 98/44/WE, zgodnie z szeroką interpretacją z wyroku Brüstle.

Godne uwagi sformułowania

"embrion ludzki" w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c) dyrektywy należy rozumieć szeroko aby niezapłodniona ludzka komórka jajowa mogła zostać uznana za „embrion ludzki”, musi ona koniecznie mieć wrodzoną zdolność rozwinięcia się w jednostkę ludzką partenoty ludzkie takie jak te będące przedmiotem wniosków o rejestrację w sprawie w postępowaniu głównym mają wrodzoną zdolność rozwinięcia się w jednostkę ludzką

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

wiceprezes

A. Tizzano

prezes_izby

R. Silva de Lapuerta

prezes_izby

M. Ilešič

prezes_izby

C. Vajda

prezes_izby

A. Rosas

sędzia

A. Borg Barthet

sędzia

J. Malenovský

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

D. Šváby

sędzia

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia \"embrionu ludzkiego\" w kontekście patentowania wynalazków biotechnologicznych, rozróżnienie między komórkami zdolnymi do rozwoju a tymi, które nie mają takiej zdolności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ludzkich partenot i ich zdolności do rozwoju. Wymaga ustalenia stanu wiedzy naukowej przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyka etycznych i prawnych granic inżynierii genetycznej i patentowania życia, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i specjalistyczne.

Czy komórka, która nie może stać się człowiekiem, może być "embrionem"? TSUE rozstrzyga w sprawie patentów biotechnologicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI