C-363/12
Podsumowanie
TSUE orzekł, że odmowa przyznania płatnego urlopu macierzyńskiego lub adopcyjnego kobiecie, która urodziła dziecko dzięki umowie o macierzyństwo zastępcze, nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć ani niepełnosprawność w świetle unijnych dyrektyw.
Sprawa dotyczyła Z., która nie mogła urodzić dziecka z powodu braku macicy i skorzystała z umowy o macierzyństwo zastępcze. Po urodzeniu dziecka przez surogatkę, Z. zażądała płatnego urlopu macierzyńskiego lub adopcyjnego, jednak jej wniosek został odrzucony. Z. twierdziła, że jest to dyskryminacja ze względu na płeć i niepełnosprawność. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że dyrektywy dotyczące równości traktowania i walki z dyskryminacją nie obejmują tej sytuacji, a brak możliwości noszenia ciąży nie jest traktowany jako niepełnosprawność w rozumieniu dyrektywy 2000/78.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2006/54/WE (równość traktowania kobiet i mężczyzn) oraz dyrektywy 2000/78/WE (równość traktowania w zatrudnieniu) i ich ważności. Sprawa dotyczyła Z., która z powodu braku macicy nie mogła urodzić dziecka i skorzystała z usługi macierzyństwa zastępczego. Po urodzeniu dziecka przez surogatkę, Z. zażądała płatnego urlopu macierzyńskiego lub adopcyjnego, jednak irlandzkie przepisy nie przewidywały takiej możliwości dla matki zamawiającej. Z. argumentowała, że odmowa jest dyskryminacją ze względu na płeć i niepełnosprawność. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania prejudycjalne, stwierdził, że odmowa przyznania płatnego urlopu macierzyńskiego matce zamawiającej nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć w rozumieniu dyrektywy 2006/54, ponieważ sytuacja ta nie jest objęta zakresem tej dyrektywy, która skupia się na ochronie kobiet w ciąży i po porodzie. Podobnie, odmowa przyznania urlopu adopcyjnego również nie jest objęta tą dyrektywą. W odniesieniu do dyrektywy 2000/78, Trybunał uznał, że brak możliwości noszenia ciąży nie jest traktowany jako „niepełnosprawność” w rozumieniu tej dyrektywy, ponieważ nie utrudnia to bezpośrednio pełnego i skutecznego udziału w życiu zawodowym. W związku z tym, dyrektywa 2000/78 nie ma zastosowania w tej sytuacji, a jej ważność nie mogła być badana w świetle Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, gdyż postanowienia tej konwencji mają charakter programowy i nie są wystarczająco precyzyjne, aby stanowić podstawę do oceny ważności aktu prawa UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa taka nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć w rozumieniu dyrektywy 2006/54/WE, ponieważ sytuacja matki zamawiającej nie jest objęta zakresem tej dyrektywy.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2006/54/WE chroni przed dyskryminacją ze względu na płeć w kontekście urlopu macierzyńskiego i adopcyjnego, jednak nie obejmuje sytuacji matki zamawiającej, która nie była w ciąży. Odmowa przyznania urlopu adopcyjnego również nie jest objęta tą dyrektywą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pozwany (Government department, Board of management)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Government department | organ_krajowy | pozwany |
| The Board of management of a community school | organ_krajowy | pozwany |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Parlament Europejski | instytucja_ue | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (35)
Główne
Dyrektywa 2006/54/WE art. 4
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2006/54/WE art. 14
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1 lit. a)
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1 lit. b)
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 2 lit. c)
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2006/54/WE art. 16
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1 lit. a)
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 1 lit. b)
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2006/54/WE art. 2 § 2 lit. c)
Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 2000/78/WE art. 1
Dyrektywa 2000/78/WE Rady
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § 1 lit. c)
Dyrektywa 2000/78/WE Rady
Dyrektywa 2000/78/WE art. 5
Dyrektywa 2000/78/WE Rady
Pomocnicze
TUE art. 3
Traktat o Unii Europejskiej
TFUE art. 8
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 157
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Karta art. 21
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 23
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 33
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 34
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
TFUE art. 10
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Karta art. 26
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Dyrektywa 92/85/EWG art. 8
Dyrektywa 92/85/EWG Rady
Maternity Protection Act 1994 art. 8
Maternity Protection Act 1994
Adoptive Leave Act 1995 art. 6
Adoptive Leave Act 1995
Employment Equality Acts 1998–2011 art. 6 § 1 i 2
Employment Equality Acts 1998–2011
Employment Equality Acts 1998–2011 art. 6 § 2A
Employment Equality Acts 1998–2011
Konwencja ONZ art. 1
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Konwencja ONZ art. 4 § 1
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Konwencja ONZ art. 4 § 3
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Konwencja ONZ art. 5 § 1
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Konwencja ONZ art. 5 § 2
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Konwencja ONZ art. 5 § 3
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Konwencja ONZ art. 6 § 1
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Konwencja ONZ art. 27 § 1 lit. b)
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Konwencja ONZ art. 28 § 2 lit. b)
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa przyznania urlopu macierzyńskiego/adopcyjnego matce zamawiającej nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć, gdyż sytuacja ta nie jest objęta zakresem dyrektywy 2006/54/WE. Brak możliwości noszenia ciąży nie jest uznawany za niepełnosprawność w rozumieniu dyrektywy 2000/78/WE, gdyż nie utrudnia bezpośrednio udziału w życiu zawodowym. Postanowienia Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych mają charakter programowy i nie są wystarczająco precyzyjne, aby stanowić podstawę do oceny ważności dyrektywy 2000/78/WE.
Odrzucone argumenty
Odmowa przyznania urlopu macierzyńskiego/adopcyjnego matce zamawiającej stanowi dyskryminację ze względu na płeć (argument skarżącej Z.). Odmowa przyznania urlopu macierzyńskiego/adopcyjnego kobiecie niezdolnej do noszenia ciąży stanowi dyskryminację ze względu na niepełnosprawność (argument skarżącej Z.). Dyrektywa 2000/78/WE powinna być interpretowana w świetle Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, a jej ważność powinna być oceniana w oparciu o tę konwencję.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa przyznania płatnego urlopu równoważnego z urlopem macierzyńskim pracownicy jako matce zamawiającej, której dziecko urodziło się dzięki umowie o macierzyństwo zastępcze, nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć. Brak możliwości noszenia ciąży sam w sobie nie stanowi przeszkody w dostępie do pracy, wykonywaniu jej lub rozwoju zawodowym. Postanowienia konwencji ONZ są uzależnione – w zakresie ich wypełnienia lub skutków – od wydania kolejnych aktów, za co odpowiedzialne są umawiające się strony.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
K. Lenaerts
wiceprezes
A. Tizzano
prezes_izby
R. Silva de Lapuerta
prezes_izby
M. Ilešič
prezes_izby
E. Juhász
prezes_izby
A. Borg Barthet
prezes_izby
M. Safjan
sprawozdawca
J.L. da Cruz Vilaça
prezes_izby
G. Arestis
sędzia
J. Malenovský
sędzia
A. Prechal
sędzia
E. Jarašiūnas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu dyrektyw 2006/54/WE i 2000/78/WE w kontekście macierzyństwa zastępczego i niepełnosprawności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji matki zamawiającej i niepełnosprawności rozumianej jako niemożność noszenia ciąży. Nie przesądza o prawach rodzicielskich ani innych aspektach związanych z macierzyństwem zastępczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza złożone kwestie prawne związane z nowoczesnymi formami rodzicielstwa (macierzyństwo zastępcze) i ich wpływem na prawa pracownicze, a także interpretacją pojęcia niepełnosprawności w kontekście prawa UE.
“Macierzyństwo zastępcze a prawo pracy: TSUE rozstrzyga, czy odmowa urlopu to dyskryminacja.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI