C-360/18

Trybunał Sprawiedliwości2019-12-19
cjeuprawo_ue_ogolnezasady prawa UE, zwrot nienależnych świadczeńWysokatrybunal
opłaty produkcyjnesektor cukruzwrot nienależnych świadczeńprzedawnieniezasada skutecznościprawo UErozporządzenieCargill

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy krajowe uniemożliwiające zwrot nienależnie zapłaconych opłat produkcyjnych w sektorze cukru z powodu upływu terminu przedawnienia przed wejściem w życie rozporządzenia korygującego te opłaty naruszają zasadę skuteczności prawa UE.

Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie zapłaconych opłat produkcyjnych w sektorze cukru za lata gospodarcze 2001/2002-2004/2005. Niemieckie organy celne odmówiły zwrotu, powołując się na upływ czteroletniego terminu przedawnienia. Spółka Cargill Deutschland argumentowała, że prawo do zwrotu wynika bezpośrednio z prawa UE, a jego dochodzenie nie powinno być blokowane przez krajowe terminy przedawnienia, które upłynęły przed wejściem w życie rozporządzenia korygującego opłaty. Trybunał uznał, że przepisy krajowe, które czynią praktycznie niemożliwym dochodzenie zwrotu nienależnie uiszczonych opłat z powodu upływu terminu przedawnienia przed wejściem w życie rozporządzenia korygującego, naruszają zasadę skuteczności prawa UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (UE) nr 1360/2013, które ustalało wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na lata gospodarcze 2001/2002–2005/2006. Spółka Cargill Deutschland GmbH domagała się zwrotu opłat produkcyjnych uiszczonych za lata gospodarcze od 2001/2002 do 2004/2005, argumentując, że zostały one uiszczone nienależnie w związku z późniejszym stwierdzeniem nieważności przez Trybunał poprzednich rozporządzeń Komisji i późniejszym obniżeniem tych opłat przez Radę. Niemiecki główny urząd celny odmówił zwrotu, powołując się na upływ czteroletniego terminu przedawnienia przewidzianego w niemieckiej ordynacji podatkowej, który rozpoczął bieg z końcem roku kalendarzowego, w którym podatek powstał. Spółka podniosła, że prawo do zwrotu wynika bezpośrednio z prawa Unii i nie podlega krajowym terminom przedawnienia, które upłynęły przed wejściem w życie rozporządzenia nr 1360/2013. Sąd odsyłający (Finanzgericht Düsseldorf) miał wątpliwości, czy stosowanie krajowych przepisów o przedawnieniu jest zgodne z zasadami równoważności i skuteczności prawa UE, zwłaszcza w kontekście podobnej sprawy dotyczącej lat 1999/2000 i 2000/2001, gdzie zwrot został przyznany pomimo upływu terminów przedawnienia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że rozporządzenie nr 1360/2013 należy interpretować w ten sposób, że zwrotu nienależnie uiszczonych opłat należy dokonywać na podstawie prawa krajowego, z uwzględnieniem terminów przedawnienia, ale pod warunkiem poszanowania zasad równoważności i skuteczności. Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe, które przewidują, iż termin przedawnienia wygasa przed wejściem w życie rozporządzenia korygującego, czynią praktycznie niemożliwym dochodzenie przez podmioty gospodarcze przyznanego im przez prawo Unii prawa do zwrotu tych opłat. W związku z tym takie przepisy krajowe stoją na przeszkodzie skutecznemu stosowaniu prawa UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przepisy krajowe, które przewidują, że termin przedawnienia mający zastosowanie do dochodzenia zwrotu nienależnie uiszczonych opłat produkcyjnych wygasa przed wejściem w życie rozporządzenia korygującego, stoją na przeszkodzie skutecznemu stosowaniu prawa Unii, czyniąc praktycznie niemożliwym wykonywanie przyznanego przez prawo Unii prawa do zwrotu tych opłat.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że prawo do zwrotu nienależnie uiszczonych opłat wynika z prawa UE, a jego skuteczne wykonanie wymaga, aby krajowe procedury nie czyniły tego prawa praktycznie niemożliwym. W tej sprawie termin przedawnienia upłynął przed wejściem w życie rozporządzenia korygującego, co uniemożliwiło dochodzenie zwrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (Cargill Deutschland GmbH) w zakresie możliwości dochodzenia zwrotu

Strony

NazwaTypRola
Cargill Deutschland GmbHspolkaskarżący
Hauptzollamt Krefeldorgan_krajowypozwany
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

Rozporządzenie 1360/2013 art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady (UE) nr 1360/2013

Określa opłaty produkcyjne w sektorze cukru na lata gospodarcze 2001/2002-2005/2006.

Rozporządzenie 1360/2013 art. 2

Rozporządzenie Rady (UE) nr 1360/2013

Określa termin (nie później niż 30 września 2014 r.) na wpisanie przez państwa członkowskie na rachunek środków własnych UE wysokości opłat ustalonych w rozporządzeniu, z wyjątkiem sytuacji, gdy prawo krajowe uniemożliwia zwrot.

Rozporządzenie 1360/2013 art. 3

Rozporządzenie Rady (UE) nr 1360/2013

Określa daty, od których stosuje się opłaty produkcyjne w sektorze cukru.

Gesetz zur Durchführung der gemeinsamen Marktorganisationen und der Direktzahlungen art. 12 § 1

Ustawa o wykonaniu wspólnych organizacji rynków i płatności bezpośrednich

Stosuje przepisy ordynacji podatkowej do opłat pobieranych z tytułu organizacji rynku.

Abgabenordnung art. 37 § 2

Ordynacja podatkowa (Niemcy)

Reguluje zwrot podatku zapłaconego lub zwróconego bez podstawy prawnej.

Abgabenordnung art. 164 § 1, 2, 4

Ordynacja podatkowa (Niemcy)

Dotyczy ustalenia podatku z zastrzeżeniem późniejszej kontroli i jego uchylenia lub zmiany.

Abgabenordnung art. 169 § 1, 2

Ordynacja podatkowa (Niemcy)

Określa termin ustalenia podatku (cztery lata dla większości podatków).

Abgabenordnung art. 170 § 1

Ordynacja podatkowa (Niemcy)

Określa początek biegu terminu ustalenia podatku.

Abgabenordnung art. 175 § 1

Ordynacja podatkowa (Niemcy)

Dotyczy wydania, uchylenia lub zmiany decyzji podatkowej w przypadku zdarzenia retroaktywnego.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.

Pomocnicze

Rozporządzenie 1260/2001 art. 15 § 1 lit. d)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1260/2001

Dotyczy obliczania szacunkowej średniej straty na tonę produktu w kontekście refundacji wywozowych.

Rozporządzenie 1193/2009

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1193/2009

Sprawiło, że opłaty produkcyjne zostały obniżone z mocą wsteczną, ale zostało później unieważnione przez TSUE.

Rozporządzenie 2018/264 art. 2 § 2

Rozporządzenie Rady (UE) 2018/264

Dotyczyło zwrotu nienależnie zapłaconych opłat produkcyjnych w sektorze cukru za lata gospodarcze 1999/2000 i 2000/2001, bez odniesienia do prawa krajowego.

TFUE art. 5

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ogólne zasady prawa UE, w tym zasada skuteczności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do zwrotu nienależnie uiszczonych opłat wynika z prawa Unii, które zostało wdrożone przez rozporządzenie nr 1360/2013. Krajowe przepisy proceduralne (terminy przedawnienia) nie mogą czynić praktycznie niemożliwym wykonywania praw przyznanych przez prawo Unii (zasada skuteczności). Termin przedawnienia upłynął przed wejściem w życie rozporządzenia nr 1360/2013, co uniemożliwiło spółce Cargill skuteczne dochodzenie zwrotu.

Odrzucone argumenty

Niemieckie organy celne argumentowały, że upływ czteroletniego terminu przedawnienia zgodnie z niemiecką ordynacją podatkową uniemożliwia zwrot. Twierdzenie, że staranny podmiot gospodarczy mógł zakwestionować decyzje podatkowe przed upływem terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

skuteczność (effet utile) zasada równoważności zasada skuteczności czyni praktycznie niemożliwym wykonywanie praw przyznanych przez porządek prawny Unii prawo do zwrotu nienależnie uiszczonych kwot z tytułu opłat produkcyjnych [...] wywodzi się z prawa Unii

Skład orzekający

A. Prechal

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby

L.S. Rossi

sprawozdawczyni

J. Malenovský

sędzia

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skuteczności prawa UE w kontekście krajowych terminów przedawnienia przy zwrocie nienależnych świadczeń, zwłaszcza gdy prawo UE zostało skorygowane z mocą wsteczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłat produkcyjnych w sektorze cukru, ale zasady są ogólne dla wszystkich praw UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo UE może chronić przedsiębiorców przed skutkami niekorzystnych przepisów krajowych, szczególnie gdy chodzi o zwrot nienależnie zapłaconych kwot po zmianie prawa UE.

Czy niemieckie terminy przedawnienia mogą zablokować zwrot pieniędzy nałożonych niezgodnie z prawem UE? TSUE odpowiada.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI