C-358/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że klauzula prorogacyjna zawarta w warunkach ogólnych dostępnych przez hiperłącze jest ważna, nawet jeśli strona nie zaznaczyła pola akceptacji, pod warunkiem możliwości zapoznania się z nimi przed podpisaniem umowy.
Sprawa dotyczyła ważności klauzuli prorogacyjnej zawartej w warunkach ogólnych, do których umowa odsyłała poprzez hiperłącze. Sąd kasacyjny Belgii zapytał TSUE, czy taka klauzula jest ważna, jeśli strona nie zaznaczyła pola akceptacji. Trybunał uznał, że klauzula jest ważna, jeśli umowa pisemna zawiera wyraźne odesłanie do warunków ogólnych dostępnych przez hiperłącze, które umożliwia ich pobranie i wydrukowanie przed podpisaniem umowy, nawet bez zaznaczenia pola akceptacji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 23 ust. 1 lit. a) i art. 23 ust. 2 Konwencji z Lugano II w sprawie jurysdykcji i wykonywania orzeczeń sądowych. Spór powstał między Tilman SA a Unilever Supply Chain Company AG w przedmiocie nieuiszczenia przez Unilever kwot zafakturowanych przez Tilman. Kluczową kwestią była ważność klauzuli prorogacyjnej zawartej w warunkach ogólnych zakupu towarów Unilever, do których umowa odsyłała poprzez hiperłącze. Belgijski sąd kasacyjny pytał, czy przesłanki ważności klauzuli prorogacyjnej są spełnione, gdy strona nie została poproszona o zaznaczenie pola akceptacji warunków ogólnych. Trybunał Sprawiedliwości UE, odwołując się do swojego orzecznictwa dotyczącego rozporządzenia Bruksela I i konwencji brukselskiej, stwierdził, że klauzula prorogacyjna jest ważnie zawarta, jeśli umowa pisemna zawiera wyraźne odesłanie do warunków ogólnych dostępnych przez hiperłącze, które umożliwia ich zapoznanie się, pobranie i wydrukowanie przed podpisaniem umowy. Brak konieczności zaznaczenia pola akceptacji nie podważa ważności klauzuli, pod warunkiem że dostęp do warunków jest zapewniony i możliwy do trwałego zapisu. Trybunał podkreślił, że w przypadku umów między przedsiębiorstwami, wymogi ochrony konsumenta nie mają zastosowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, klauzula prorogacyjna jest ważnie zawarta w opisanych okolicznościach.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że odesłanie w umowie pisemnej do warunków ogólnych poprzez hiperłącze, które umożliwia ich zapoznanie się, pobranie i wydrukowanie przed podpisaniem umowy, jest równoznaczne z zakomunikowaniem tych informacji. Brak konieczności zaznaczenia pola akceptacji nie podważa ważności klauzuli, ponieważ sama możliwość dostępu i trwałego zapisu warunków przed zawarciem umowy jest wystarczająca do spełnienia wymogów formalnych, zwłaszcza w relacjach między przedsiębiorcami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
strona podnosząca klauzulę prorogacyjną (w kontekście ważności klauzuli)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tilman SA | spolka | skarżący |
| Unilever Supply Chain Company AG | spolka | pozwany |
| Rząd belgijski | inne | interwenient |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Rząd szwajcarski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Konwencja z Lugano II art. 23 § 1 lit. a)
Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Umowa dotycząca jurysdykcji musi być zawarta w formie pisemnej lub ustnej potwierdzonej na piśmie.
Konwencja z Lugano II art. 23 § 2
Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Elektroniczne przekazy umożliwiające trwały zapis umowy są zrównane z formą pisemną.
Pomocnicze
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 25 § 1 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Podobne wymogi dotyczące formy umowy jurysdykcyjnej.
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 25 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Elektroniczne przekazy umożliwiające trwały zapis umowy są traktowane na równi z formą pisemną.
Rozporządzenie Bruksela I art. 23 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Wymogi dotyczące formy umowy jurysdykcyjnej.
Rozporządzenie Bruksela I art. 23 § 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Elektroniczne przekazy umożliwiające trwały zapis umowy są zrównane z formą pisemną.
Konwencja brukselska art. 17 § 1
Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Wymogi dotyczące formy umowy jurysdykcyjnej.
Protokół nr 2 art. 1 § 1
Protokół nr 2 w sprawie jednolitej wykładni konwencji
Konieczność uwzględniania orzecznictwa TSUE przy wykładni konwencji.
Umowa o wystąpieniu art. 67 § 1 lit. a)
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej
Stosowanie przepisów rozporządzenia Bruksela I bis w odniesieniu do postępowań wszczętych przed końcem okresu przejściowego.
Umowa o wystąpieniu art. 127 § 1
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej
Prawo Unii ma zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa w okresie przejściowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odesłanie do warunków ogólnych poprzez hiperłącze umożliwiające ich zapoznanie się, pobranie i wydrukowanie przed podpisaniem umowy jest wystarczające do uznania klauzuli prorogacyjnej za ważnie zawartą, nawet bez zaznaczenia pola akceptacji. Możliwość trwałego zapisu warunków ogólnych jest kluczowa dla spełnienia wymogów formalnych, zwłaszcza w relacjach między przedsiębiorcami. W przypadku umów między przedsiębiorcami nie stosuje się wymogów ochrony konsumenta.
Odrzucone argumenty
Brak zaznaczenia pola akceptacji warunków ogólnych przez stronę umowy powinien skutkować nieważnością klauzuli prorogacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
klauzula prorogacyjna jest ważnie zawarta, jeżeli znajduje się wśród warunków ogólnych, do których umowa zawarta w formie pisemnej odsyła poprzez wskazanie hiperłącza do strony internetowej, do której dostęp umożliwia, przed podpisaniem wspomnianej umowy, zapoznanie się ze wspomnianymi warunkami ogólnymi, ich pobranie i wydrukowanie, bez konieczności zaakceptowania tych warunków ogólnych poprzez zaznaczenie właściwego pola na wspomnianej stronie internetowej przez stronę umowy, przeciwko której podniesiono tę klauzulę.
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezes izby
F. Biltgen
sprawozdawca
J. Passer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność klauzul prorogacyjnych w umowach zawieranych drogą elektroniczną, zwłaszcza w kontekście umów B2B (business-to-business) i stosowania Konwencji z Lugano II oraz rozporządzeń Bruksela I/I bis."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych wymogów formalnych dla klauzul prorogacyjnych w kontekście prawa UE i Konwencji z Lugano II. Interpretacja może się różnić w zależności od krajowych przepisów proceduralnych i specyfiki danej umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zawierania umów online i ważności ich postanowień, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem handlowym i cywilnym.
“Umowa online bez zaznaczenia 'akceptuję'? Klauzula prorogacyjna nadal może być ważna!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI