Orzeczenie · 2026-03-26

C-357/24

Sąd

Trybunał Sprawiedliwości

Data

2026-03-26

cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal

zabezpieczenie społecznekoordynacjarozporządzenie 883/2004pracodawcaświadczenia chorobowewypadekubezpieczeniesubrogacjaprawo międzynarodowe prywatneTSUE

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Visoki trgovački sud (apelacyjny sąd gospodarczy, Chorwacja) dotyczył wykładni rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła sporu między Freistaat Bayern (Niemcy) a Euroherc osiguranje d.d. (Chorwacja) o zwrot świadczeń płacowych wypłaconych przez niemiecki kraj związkowy jego pracownikowi X, który uległ wypadkowi drogowemu w Chorwacji. Pracodawca, Freistaat Bayern, wypłacił pracownikowi świadczenia z tytułu czasowej niezdolności do pracy i domagał się ich zwrotu od chorwackiego ubezpieczyciela sprawcy wypadku, powołując się na niemieckie prawo i art. 85 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, który umożliwia instytucji odpowiedzialnej za świadczenie wstąpienie w prawa poszkodowanego wobec osoby trzeciej. Sąd chorwacki miał wątpliwości, czy pracodawca może być uznany za 'instytucję właściwą', czy świadczenia płacowe z tytułu czasowej niezdolności do pracy wchodzą w zakres 'świadczeń z tytułu choroby', oraz czy pracodawca może dochodzić zwrotu tych świadczeń od osoby trzeciej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że pracodawca może być uznany za 'instytucję właściwą' w rozumieniu rozporządzenia, a świadczenia polegające na utrzymaniu wynagrodzenia w przypadku czasowej niezdolności do pracy, nawet jeśli wynikają z wypadku w innym państwie członkowskim (nie będącego wypadkiem przy pracy ani chorobą zawodową), wchodzą w zakres 'świadczeń z tytułu choroby'. Jednakże, kluczowe jest to, że prawo pracodawcy do dochodzenia zwrotu tych świadczeń od osoby trzeciej lub jej ubezpieczyciela jest ograniczone przez prawo państwa członkowskiego, w którym wystąpiła szkoda. Jeśli prawo tego państwa (w tym przypadku Chorwacji) nie przewiduje takiego prawa do zwrotu dla pracodawcy, to pracodawca nie może dochodzić tych świadczeń od osoby trzeciej, nawet jeśli prawo jego własnego państwa (Niemiec) na to zezwala. W analizowanym przypadku, prawo chorwackie nie przyznaje pracodawcy takiego bezpośredniego prawa regresowego wobec sprawcy wypadku lub jego ubezpieczyciela za świadczenia wypłacone do 42. dnia niezdolności do pracy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 85 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 w kontekście roszczeń pracodawców o zwrot świadczeń chorobowych od sprawców szkód w innych państwach członkowskich, a także zakres pojęć 'instytucja właściwa' i 'świadczenia z tytułu choroby'.

Ograniczenia stosowania

Prawo pracodawcy do dochodzenia zwrotu świadczeń jest ściśle uzależnione od istnienia odpowiedniej podstawy prawnej w prawie państwa, w którym doszło do szkody.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracodawca może być uznany za 'instytucję właściwą' w rozumieniu art. 1 lit. q) ppkt (iv) rozporządzenia nr 883/2004, gdy wypłaca pracownikowi świadczenia z tytułu czasowej niezdolności do pracy w następstwie wypadku w innym państwie członkowskim?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracodawca może być uznany za 'instytucję właściwą', jeśli jest zobowiązany na podstawie określonego systemu do zapewnienia świadczeń objętych art. 3 ust. 1 rozporządzenia.

Uzasadnienie

Definicja 'instytucji właściwej' w rozporządzeniu nr 883/2004 obejmuje pracodawcę w przypadku systemu dotyczącego jego obowiązków w zakresie świadczeń określonych w art. 3 ust. 1.

Czy świadczenia polegające na utrzymaniu wynagrodzenia z tytułu czasowej niezdolności do pracy, wypłacane w jednym państwie członkowskim w następstwie wypadku w innym państwie członkowskim (niebędącego wypadkiem przy pracy ani chorobą zawodową), wchodzą w zakres pojęcia 'świadczeń z tytułu choroby' w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 883/2004?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie świadczenia mogą wchodzić w zakres pojęcia 'świadczeń z tytułu choroby', pod warunkiem spełnienia dwóch przesłanek: przyznawania ich bez indywidualnej oceny potrzeb oraz objęcia ryzyka związanego ze stanem chorobowym.

Uzasadnienie

Świadczenia te są przyznawane na podstawie obiektywnych kryteriów i zapewniają utrzymanie dochodów pracownika na zwolnieniu chorobowym, co pokrywa ryzyko związane ze stanem chorobowym. Trybunał powołał się na wcześniejsze orzecznictwo dotyczące podobnych świadczeń.

Czy pracodawca, jako instytucja odpowiedzialna za świadczenie, jest uprawniony do żądania zwrotu świadczeń wypłaconych swojemu pracownikowi z tytułu szkody powstałej w innym państwie członkowskim od odpowiedzialnej osoby trzeciej lub jej ubezpieczyciela tylko wtedy, gdy w państwie członkowskim, w którym wystąpiła szkoda, istnieje podstawa prawna umożliwiająca uzyskanie zwrotu tych świadczeń lub świadczeń porównywalnych pod względem przedmiotu i celów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawo pracodawcy do żądania zwrotu świadczeń od osoby trzeciej lub jej ubezpieczyciela jest ograniczone przez prawo państwa członkowskiego, w którym wystąpiła szkoda. Jeśli prawo tego państwa nie przewiduje takiego prawa do zwrotu, pracodawca nie może dochodzić tych świadczeń.

Uzasadnienie

Artykuł 85 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 ma na celu zapewnienie uznania prawa do wystąpienia z roszczeniem przez instytucję zabezpieczenia społecznego, ale nie zmienia zasad odpowiedzialności pozaumownej osoby trzeciej, która podlega prawu państwa, w którym wystąpiła szkoda. Subrogacja pracodawcy nie może skutkować powstaniem dodatkowych praw, których prawo kraju szkody nie uznaje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odpowiedz na pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Freistaat Bayern	organ_krajowy	wnoszący odwołanie
Euroherc osiguranje d.d.	spolka	pozwany
rząd chorwacki	organ_krajowy	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 1 § lit. q) ppkt (iv)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Pojęcie 'instytucji właściwej' może obejmować pracodawcę zobowiązanego do zapewnienia świadczeń objętych art. 3 ust. 1.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 3 § ust. 1 lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Pojęcie 'świadczeń z tytułu choroby' może obejmować świadczenia polegające na utrzymaniu wynagrodzenia z tytułu czasowej niezdolności do pracy.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 85 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Instytucja odpowiedzialna za świadczenie jest uprawniona do żądania zwrotu świadczeń od osoby trzeciej lub jej ubezpieczyciela tylko wtedy, gdy w państwie, w którym wystąpiła szkoda, istnieje podstawa prawna umożliwiająca uzyskanie zwrotu.

Pomocnicze

niemiecka ustawa o utrzymaniu wynagrodzenia art. 6 § ust. 1

Ustawa o wypłacie wynagrodzenia za dni wolne od pracy i w razie choroby (Entgeltfortzahlungsgesetz)

Pracodawca wstępuje w prawa pracownika wobec osoby trzeciej z tytułu utraty zarobków spowodowanej niezdolnością do pracy, jeśli pracodawca nadal wypłacał wynagrodzenie.

Zakon o obveznim osiguranjima u prometu art. 27 § ust. 1 i 2

Ustawa o obowiązkowych ubezpieczeniach komunikacyjnych

Ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym art. 36 § ust. 1 pkt 1