C-356/11 i C-357/11
Podsumowanie
TSUE orzekł, że odmowa wydania karty pobytu obywatelowi państwa trzeciego w ramach łączenia rodzin nie narusza art. 20 TFUE, o ile nie pozbawia to obywatela UE skutecznego korzystania z praw wynikających z jego statusu, a decyzje są podejmowane z uwzględnieniem interesu dziecka.
Sprawy dotyczyły odmowy wydania kart pobytu obywatelom państw trzecich (mężom obywatelek państw trzecich, które miały dzieci będące obywatelami UE) z powodu braku wystarczających środków. Sądy krajowe pytały, czy art. 20 TFUE stoi na przeszkodzie takiej odmowie, zwłaszcza w kontekście prawa do życia rodzinnego i nadrzędnego interesu dziecka. Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2004/38 nie ma zastosowania, ale art. 20 TFUE może być naruszony, jeśli odmowa pozbawi obywatela UE skutecznego korzystania z jego praw. Podkreślono, że dyrektywa 2003/86 ma zastosowanie, a decyzje muszą uwzględniać interes dziecka i cel dyrektywy.
W sprawach połączonych C-356/11 i C-357/11 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczące wykładni art. 20 TFUE. Sprawy dotyczyły obywateli państw trzecich, którzy ubiegali się o karty pobytu w Finlandii na zasadzie łączenia rodzin ze swoimi małżonkami (obywatelkami państw trzecich), które miały dzieci będące obywatelami Unii z poprzednich małżeństw. Odmowy wydania kart pobytu uzasadniano brakiem wystarczających środków finansowych. Trybunał przypomniał, że dyrektywa 2004/38/WE nie ma zastosowania, ponieważ obywatele UE będący dziećmi nigdy nie korzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się i zawsze przebywali w państwie członkowskim, którego są obywatelami. Jednakże, status obywatela Unii przyznany na mocy art. 20 TFUE powinien stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich, a przepisy krajowe nie mogą pozbawiać obywateli UE skutecznego korzystania z praw wynikających z tego statusu. Trybunał orzekł, że art. 20 TFUE nie stoi na przeszkodzie odmowie wydania karty pobytu obywatelowi państwa trzeciego, jeśli taka odmowa nie doprowadzi do pozbawienia obywatela UE możliwości skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych mu przez status obywatela Unii. Wskazano, że w analizowanych przypadkach matki dzieci będących obywatelami UE posiadały prawo stałego pobytu, co oznacza, że ani one, ani dzieci nie były zmuszone do opuszczenia terytorium UE. Jednocześnie, Trybunał podkreślił, że wnioski o łączenie rodzin wchodzą w zakres dyrektywy 2003/86/WE. Artykuł 7 ust. 1 lit. c) tej dyrektywy pozwala państwom członkowskim wymagać wykazania stabilnych i regularnych środków utrzymania, jednakże prawo to musi być wykonywane w świetle art. 7 i 24 Karty Praw Podstawowych UE. Oznacza to, że państwa członkowskie muszą badać wnioski o łączenie rodzin z uwzględnieniem interesu dziecka i celu dyrektywy, a także w sposób nienaruszający celu dyrektywy i jej skuteczności (effet utile). Do sądu krajowego należy ustalenie, czy odmowy wydania kart pobytu zostały podjęte z poszanowaniem tych wymogów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Art. 20 TFUE nie stoi na przeszkodzie takiej odmowie, o ile nie pozbawia to obywatela UE skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych mu przez status obywatela Unii. Ocena ta należy do sądu krajowego.
Uzasadnienie
Status obywatela UE powinien być podstawowy. Odmowa pobytu obywatelowi państwa trzeciego może naruszać prawa obywatela UE tylko wtedy, gdyby faktycznie zmusiło to obywatela UE do opuszczenia terytorium UE. W analizowanych przypadkach matki obywateli UE miały prawo stałego pobytu, co wykluczało konieczność opuszczenia UE przez dzieci. Zależność między obywatelem UE a obywatelem państwa trzeciego, która mogłaby zmusić obywatela UE do opuszczenia UE, w tych sprawach raczej nie występuje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy, odpowiedź na pytania prejudycjalne
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. | osoba_fizyczna | skarżący |
| S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Maahanmuuttovirasto | organ_krajowy | pozwany |
| L. | osoba_fizyczna | skarżący |
| M. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (14)
Główne
TFUE art. 20
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Status obywatela Unii powinien stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich, a przepisy krajowe nie mogą pozbawiać obywateli UE skutecznego korzystania z praw wynikających z tego statusu. Odmowa pobytu obywatelowi państwa trzeciego może naruszać prawa obywatela UE tylko wtedy, gdyby faktycznie zmusiło to obywatela UE do opuszczenia terytorium UE.
Dyrektywa 2003/86/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin
Celem dyrektywy jest określenie warunków wykonania prawa do łączenia rodzin przez obywateli państw trzecich mieszkających legalnie na terytorium państw członkowskich.
Dyrektywa 2003/86/WE art. 2 § lit. c)
Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin
Definicja 'członka rodziny rozdzielonej' obejmuje obywatela państwa trzeciego mieszkającego legalnie w państwie członkowskim, do którego członkowie jego rodziny składają wniosek o przyłączenie się.
Dyrektywa 2003/86/WE art. 4 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin
Państwa członkowskie zezwalają na wjazd i pobyt członków rodziny, w tym małżonka i dzieci.
Dyrektywa 2003/86/WE art. 7 § ust. 1 lit. c)
Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin
Państwa członkowskie mogą wymagać dowodu posiadania stabilnych i regularnych środków wystarczających na utrzymanie, bez korzystania z pomocy społecznej. Ocena tych środków powinna być dokonywana w świetle praw podstawowych i interesu dziecka.
Karta art. 7
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
Karta art. 24 § ust. 2 i 3
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Nadrzędny interes dziecka oraz prawo dziecka do regularnego utrzymywania osobistych kontaktów z obojgiem rodziców.
Pomocnicze
Dyrektywa 2003/86/WE art. 3 § ust. 3
Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin
Dyrektywa nie ma zastosowania do członków rodzin obywatela Unii.
Dyrektywa 2003/86/WE art. 5 § ust. 5
Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin
Państwa członkowskie powinny czuwać nad należytym uwzględnieniem interesu małoletniego dziecka.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 1
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich
Ustanawia warunki korzystania z prawa swobodnego przemieszczania się i pobytu przez obywateli Unii i członków ich rodzin.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 3 § ust. 1
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich
Dyrektywa stosuje się do obywateli Unii przemieszczających się do innego państwa członkowskiego lub przebywających w innym państwie członkowskim niż państwo ich obywatelstwa, oraz do członków ich rodzin.
Ulkomaalaislaki art. 37 § ust. 1
Ulkomaalaislaki (Ustawa o cudzoziemcach)
Definicja członków rodziny na potrzeby ustawy.
Ulkomaalaislaki art. 39 § ust. 1
Ulkomaalaislaki (Ustawa o cudzoziemcach)
Wymóg posiadania wystarczających środków na utrzymanie, z możliwością odstępstwa w wyjątkowych okolicznościach lub ze względu na nadrzędny interes dziecka.
Ulkomaalaislaki art. 66a
Ulkomaalaislaki (Ustawa o cudzoziemcach)
Obowiązek rozważenia charakteru i trwałości więzi rodzinnych przed wydaniem decyzji odmownej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wydania karty pobytu obywatelowi państwa trzeciego nie narusza art. 20 TFUE, jeśli nie prowadzi do pozbawienia obywatela UE skutecznego korzystania z praw wynikających z jego statusu. Matki obywateli UE posiadają prawo stałego pobytu, co wyklucza konieczność opuszczenia UE przez dzieci. Wnioski o łączenie rodzin wchodzą w zakres dyrektywy 2003/86/WE. Wymóg posiadania środków finansowych musi być stosowany z uwzględnieniem interesu dziecka i praw podstawowych.
Odrzucone argumenty
Argumenty sugerujące, że odmowa wydania karty pobytu obywatelowi państwa trzeciego automatycznie narusza prawa obywatela UE, nawet jeśli nie ma ryzyka opuszczenia UE przez obywatela UE.
Godne uwagi sformułowania
status obywatela Unii powinien stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich pozbawienia obywateli Unii skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych im w związku ze statusem obywatela Unii nieuchronną konsekwencją odmowy prawa pobytu wobec ich małżonków nie można wykluczyć, że niektórzy członkowie rodziny objęci wnioskiem o łączenie rodzin przybędą do danego państwa członkowskiego niezależnie od reszty rodziny prawo to powinno być wykonywane w świetle art. 7 i art. 24 ust. 2 i 3 karty, które nakazują państwom członkowskim badanie wniosków o łączenie rodzin w interesie dzieci, których to dotyczy, oraz w trosce o sprzyjanie życiu rodzinnemu
Skład orzekający
A. Rosas
pełniący obowiązki prezesa drugiej izby
U. Lõhmus
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
A. Ó Caoimh
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 20 TFUE w kontekście prawa do pobytu obywateli państw trzecich, będących członkami rodziny obywateli UE, zwłaszcza w sytuacjach niepełnych lub 'zrekonstruowanych' rodzin. Wykładnia dyrektywy 2003/86/WE w zakresie wymogu środków finansowych i uwzględniania interesu dziecka."
Ograniczenia: Orzeczenie podkreśla, że kluczowe jest ustalenie, czy odmowa pobytu faktycznie pozbawia obywatela UE możliwości korzystania z istoty jego praw. Brak takiego pozbawienia oznacza, że art. 20 TFUE nie jest naruszony. Ocena ta należy do sądu krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii związanych z obywatelstwem UE, prawem do pobytu i łączeniem rodzin, w szczególności w kontekście 'zrekonstruowanych' rodzin i sytuacji, gdy obywatel UE jest dzieckiem z poprzedniego związku. Pokazuje, jak prawo UE stara się zrównoważyć interesy państw członkowskich, obywateli UE i obywateli państw trzecich.
“Czy brak pieniędzy może pozbawić obywatela UE jego praw? TSUE wyjaśnia granice łączenia rodzin.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI