C-356/05

Trybunał orzekł, że obowiązkowe ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych musi obejmować szkody wyrządzone pasażerom, nawet jeśli podróżują oni w części pojazdu nieprzystosowanej do przewozu.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych, w szczególności art. 1 trzeciej dyrektywy 90/232/EWG. Poszkodowana pasażerka podróżowała w samochodzie dostawczym w miejscu nieprzeznaczonym do siedzenia. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, argumentując, że miejsce to nie było przystosowane do przewozu pasażerów. Trybunał uznał, że obowiązkowe ubezpieczenie musi obejmować wszystkich pasażerów, niezależnie od tego, w jakiej części pojazdu się znajdują, chyba że istnieją konkretne, prawem wspólnotowym przewidziane wyjątki.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 trzeciej dyrektywy Rady 90/232/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między Elaine Farrell a Alanem Whittym, irlandzkim Ministrem Środowiska, Prokuratorem Generalnym oraz Biurem Ubezpieczycieli Samochodowych w Irlandii (MIBI). Poszkodowana Elaine Farrell podróżowała w samochodzie dostawczym, który nie był przeznaczony do przewozu pasażerów w tylnej części. W momencie wypadku siedziała na podłodze. Kierowca, Alan Whitty, nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia. MIBI odmówiło wypłaty odszkodowania, twierdząc, że odpowiedzialność za szkody doznane przez osobę podróżującą w części pojazdu nieprzystosowanej do przewozu pasażerów nie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zgodnie z irlandzką ustawą z 1961 r. (1961 Act). High Court w Irlandii zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy po upływie terminu transpozycji trzeciej dyrektywy (31 grudnia 1995 r. dla pojazdów innych niż motocykle), Irlandia była zobowiązana do ustanowienia obowiązkowego ubezpieczenia obejmującego szkody wyrządzone osobom podróżującym w części pojazdu nieprzystosowanej do przewozu pasażerów. Drugie pytanie dotyczyło możliwości powołania się przez jednostki na art. 1 trzeciej dyrektywy przed sądem krajowym. Trybunał orzekł, że art. 1 trzeciej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które wyłącza z zakresu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialność za uszkodzenia ciała doznane przez osoby podróżujące w części pojazdu nieprzystosowanej do przewozu pasażerów. Podkreślono, że celem dyrektywy jest wypełnienie luk w ubezpieczeniu pasażerów i zapewnienie porównywalnego traktowania poszkodowanych niezależnie od miejsca wypadku. Wykładnia taka jest zgodna z orzecznictwem Trybunału, które uznaje osoby podróżujące w takich miejscach za pasażerów. Trybunał zaznaczył, że prawodawca wspólnotowy nie przewidział wyłączenia dla tej kategorii osób. Odnosząc się do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że art. 1 trzeciej dyrektywy spełnia przesłanki bezpośredniej skuteczności, co oznacza, że jednostki mogą się na niego powoływać przed sądami krajowymi. Jednakże, kwestia, czy można powołać się na ten przepis przeciwko podmiotowi takiemu jak MIBI, wymaga oceny przez sąd krajowy, biorąc pod uwagę jego status i relacje z państwem irlandzkim. W przypadku braku możliwości powołania się bezpośrednio na dyrektywę, sąd krajowy powinien interpretować prawo krajowe w świetle celu dyrektywy. Trybunał przypomniał również o możliwości odpowiedzialności państwa za szkody wynikające z niewłaściwej transpozycji dyrektywy.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (7)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy