C-355/22
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że sąd krajowy nie może utrzymać w mocy skutków przepisu krajowego sprzecznego z prawem UE, powołując się na trudności w zwrocie VAT, nawet jeśli dotyczy to wielu osób.
Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię prawa UE w kontekście belgijskiego przepisu dotyczącego zwolnienia z VAT usług medycznych i paramedycznych. Sąd krajowy zapytał, czy może utrzymać w mocy skutki przepisu uznanego za niezgodny z dyrektywą VAT, powołując się na względy pewności prawa i trudności w zwrocie VAT. Trybunał stwierdził, że sąd krajowy nie może tego zrobić, podkreślając obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE i niedopuszczalność powoływania się na trudności administracyjne jako uzasadnienie utrzymania w mocy niezgodnych przepisów.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony w ramach sporu dotyczącego podatku VAT między spółką Osteopathie Van Hauwermeiren BV a państwem belgijskim. Spór dotyczył protokołu i decyzji w sprawie poboru VAT za lata 2013-2019, grzywny i odsetek. Belgijski trybunał konstytucyjny stwierdził nieważność części krajowego przepisu o VAT, który nie zezwalał na zwolnienie z VAT usług chiropraktyki i osteopatii dla wszystkich kwalifikowanych przedstawicieli zawodów medycznych i paramedycznych. Jednocześnie, powołując się na nadrzędne względy pewności prawa i praktyczną niemożliwość zwrotu nienależnie pobranego VAT, trybunał utrzymał w mocy skutki tego przepisu w odniesieniu do zdarzeń sprzed określonej daty. Spółka domagała się zwrotu VAT, twierdząc, że wyrok trybunału konstytucyjnego jest sprzeczny z prawem UE. Sąd krajowy zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi możliwości utrzymania w mocy przez sąd krajowy skutków przepisu krajowego sprzecznego z prawem UE, powołując się na względy pewności prawa i trudności w zwrocie VAT. Trybunał orzekł, że sąd krajowy nie może skorzystać z przepisu krajowego pozwalającego na utrzymanie w mocy skutków przepisu niezgodnego z dyrektywą VAT, opierając się na podnoszonej niemożliwości zwrotu VAT, nawet jeśli dotyczy to dużej liczby osób lub braku odpowiedniego systemu księgowego. Podkreślono, że obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE i usunięcia bezprawnych konsekwencji naruszenia prawa UE jest nadrzędny, a trudności administracyjne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla utrzymania w mocy niezgodnych przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd krajowy nie może skorzystać z przepisu krajowego upoważniającego go do utrzymania w mocy niektórych skutków przepisu prawa krajowego, który uznał za niezgodny z dyrektywą 2006/112, opierając się na podnoszonej niemożliwości zwrotu nienależnie pobranego VAT na rzecz odbiorców usług świadczonych przez podatnika, w szczególności ze względu na znaczną liczbę osób, których to dotyczy, lub gdy osoby te nie dysponują systemem księgowym umożliwiającym im identyfikację tych usług i ich wartości.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił zasadę lojalnej współpracy i obowiązek państw członkowskich do usunięcia wszystkich bezprawnych konsekwencji naruszenia prawa UE. Sąd krajowy jest zobowiązany do zapewnienia pełnej skuteczności przepisów prawa UE i pominięcia oceny krajowego sądu konstytucyjnego, który odmawia wykonania wyroku Trybunału. Trudności administracyjne i praktyczne, w tym niemożność zwrotu VAT, nie mogą same w sobie wykazywać ryzyka poważnych komplikacji ani stanowić nadrzędnych względów pewności prawa uzasadniających utrzymanie w mocy niezgodnych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Osteopathie Van Hauwermeiren BV | spolka | skarżący |
| Belgische Staat | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Rząd belgijski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd hiszpański | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura odesłania prejudycjalnego umożliwiająca sądom krajowym zwracanie się do Trybunału z pytaniami dotyczącymi wykładni prawa UE.
Dyrektywa 2006/112/WE art. 132 § ust. 1 lit. c
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Zwalnia z VAT świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez państwo członkowskie.
TUE art. 4 § ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy, zobowiązująca państwa członkowskie do usuwania bezprawnych konsekwencji naruszenia prawa UE.
Pomocnicze
ustawa o VAT (Belgia) art. 44 § ust. 1
Ustawa o podatku o wartości dodanej (Belgia)
Krajowy przepis dotyczący zwolnień z VAT, uznany za częściowo niezgodny z prawem UE.
ustawa specjalna (Belgia) art. 8
Ustawa specjalna o trybunale konstytucyjnym (Belgia)
Upoważnia belgijski trybunał konstytucyjny do utrzymania w mocy niektórych skutków przepisu, którego nieważność stwierdził.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE. Niedopuszczalność powoływania się na trudności administracyjne i praktyczne jako uzasadnienie utrzymania w mocy przepisów sprzecznych z prawem UE. Sądy krajowe są zobowiązane do pominięcia oceny krajowego sądu konstytucyjnego odmawiającego wykonania wyroku Trybunału.
Odrzucone argumenty
Możliwość utrzymania w mocy przez sąd krajowy skutków przepisu krajowego sprzecznego z prawem UE z uwagi na nadrzędne względy pewności prawa. Praktyczna niemożliwość zwrotu nienależnie pobranego VAT jako uzasadnienie dla utrzymania w mocy przepisów krajowych.
Godne uwagi sformułowania
państwa członkowskie są zobowiązane do usunięcia wszystkich bezprawnych konsekwencji naruszenia prawa Unii sądy krajowe są zobowiązane do pominięcia w zawisłym przed nim sporze oceny krajowego sądu konstytucyjnego, który odmawia wykonania wyroku Trybunał wydanego w trybie prejudycjalnym trudności administracyjne i praktyczne [...] nie mogą same w sobie wykazywać ryzyka poważnych komplikacji, a tym samym istnienia nadrzędnych względów pewności prawa
Skład orzekający
P.G. Xuereb
prezes izby
L. Bay Larsen
sprawozdawca
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu prawa UE nad prawem krajowym, nawet w przypadku trudności administracyjnych związanych ze zwrotem VAT. Wskazuje na obowiązek sądów krajowych do zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE i ignorowania krajowych orzeczeń sprzecznych z prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utrzymania w mocy przepisów krajowych przez sąd krajowy, ale zasady są szeroko stosowalne do innych przypadków niezgodności prawa krajowego z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prymatu prawa UE nad prawem krajowym w kontekście zwrotu VAT, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i biznesową. Pokazuje, jak sądy krajowe muszą interpretować prawo UE, nawet wbrew orzeczeniom sądów konstytucyjnych.
“Czy trudności w zwrocie VAT usprawiedliwiają łamanie prawa UE? TSUE odpowiada: Nie!”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI