C-353/20
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przewoźnicy lotniczy mają prawo do skutecznego środka prawnego przed sądami krajowymi w przypadku naruszenia przez instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego obowiązku zapewnienia tych służb, a także że nie wyklucza to stosowania przepisów o swobodzie usług i prowadzenia działalności gospodarczej.
Sprawa dotyczyła prawa przewoźników lotniczych do skutecznego środka prawnego w przypadku zamknięcia przestrzeni powietrznej przez instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego (Skeyes). Sąd odsyłający pytał, czy rozporządzenie nr 550/2004 pozwala na wyłączenie kontroli sądowej naruszeń obowiązków przez Skeyes. Trybunał uznał, że przewoźnicy lotniczy mają prawo do skutecznego środka prawnego na mocy art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Dodatkowo, rozporządzenie nr 550/2004 nie wyklucza stosowania przepisów o swobodzie usług i prowadzenia działalności gospodarczej, choć mogą one podlegać ograniczeniom w interesie ogólnym, np. bezpieczeństwa lotniczego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunal de l’entreprise du Hainaut w Belgii w związku ze sporem między Skeyes, instytucją zapewniającą służby ruchu lotniczego, a przewoźnikiem lotniczym Ryanair DAC. Spór wynikł z decyzji Skeyes o zamknięciu belgijskiej przestrzeni powietrznej w związku ze strajkiem kontrolerów ruchu lotniczego. Ryanair domagał się nakazania Skeyes zapewnienia normalnego funkcjonowania ruchu lotniczego. Sąd odsyłający zadał dwa pytania prejudycjalne dotyczące wykładni rozporządzenia nr 550/2004. Pierwsze pytanie dotyczyło prawa przewoźników lotniczych do skutecznego środka prawnego przed sądami krajowymi w przypadku naruszenia obowiązków przez instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego. Drugie pytanie dotyczyło tego, czy rozporządzenie nr 550/2004 wyklucza stosowanie reguł konkurencji oraz przepisów dotyczących swobody prowadzenia działalności gospodarczej i świadczenia usług. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał oba pytania za dopuszczalne. W odniesieniu do pierwszego pytania, Trybunał orzekł, że art. 8 rozporządzenia nr 550/2004 w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 549/2004 oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE przyznaje użytkownikom przestrzeni powietrznej, takim jak przewoźnicy lotniczy, prawo do skutecznego środka prawnego przed sądami krajowymi przeciwko instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego w celu poddania kontroli sądowej podnoszonych naruszeń obowiązku zapewnienia tych służb. W odniesieniu do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że rozporządzenie nr 550/2004 wyklucza stosowanie reguł konkurencji przewidzianych w traktacie FUE do zapewniania służb żeglugi powietrznej związanych z wykonywaniem prerogatyw władzy publicznej, ale nie wyklucza stosowania postanowień traktatu FUE i Karty dotyczących praw i wolności użytkowników przestrzeni powietrznej, takich jak swoboda przepływu usług w dziedzinie transportu i wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Trybunał podkreślił, że te wolności mogą podlegać ograniczeniom w interesie ogólnym, takim jak bezpieczeństwo lotnicze, pod warunkiem przestrzegania zasady proporcjonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 8 rozporządzenia nr 550/2004 w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 549/2004 oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE przyznaje użytkownikom przestrzeni powietrznej prawo do skutecznego środka prawnego przed sądami krajowymi.
Uzasadnienie
Obowiązki instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego są służbami zapewnianymi w interesie użytkowników przestrzeni powietrznej, co może przyznawać im prawa, które mogłyby zostać naruszone w wyniku zamknięcia przestrzeni powietrznej. Prawo do skutecznego środka prawnego wynika z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, a państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić skuteczną ochronę prawną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
przewoźnicy lotniczy (Ryanair) w zakresie prawa do środka prawnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skeyes | spolka | skarżący |
| Ryanair DAC | spolka | pozwany |
| Rząd belgijski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd hiszpański | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Rozporządzenie nr 550/2004 art. 8
Rozporządzenie (WE) nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie zapewniania służby żeglugi powietrznej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej
Państwa członkowskie wyznaczają instytucję zapewniającą służbę ruchu lotniczego, która musi posiadać ważny certyfikat. Państwa członkowskie określają prawa i obowiązki tej instytucji. Użytkownicy przestrzeni powietrznej mają prawo do skutecznego środka prawnego przed sądami krajowymi w celu poddania kontroli sądowej podnoszonych naruszeń obowiązku zapewnienia tych służb.
Rozporządzenie nr 549/2004 art. 2 § 4
Rozporządzenie (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. ustanawiające ramy tworzenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej
Definicja 'służb żeglugi powietrznej' obejmuje służby ruchu lotniczego, służby łączności, nawigacji i dozorowania, służby meteorologiczne dla żeglugi powietrznej oraz służby informacji lotniczej. Do służb tych należy dbanie o ogólny interes służb żeglugi powietrznej, włącznie z obowiązkami służb publicznych.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem dla każdego, czyje prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone.
Pomocnicze
TFUE art. 58
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Swoboda przepływu usług w dziedzinie transportu.
Karta art. 16
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Wolność prowadzenia działalności gospodarczej.
Rozporządzenie nr 1008/2008 art. 19 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 z dnia 24 września 2008 r. w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty
Wykonywanie praw przewozowych podlega opublikowanym zasadom operacyjnym odnoszącym się do bezpieczeństwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewoźnicy lotniczy jako użytkownicy przestrzeni powietrznej mają prawo do skutecznego środka prawnego w przypadku naruszenia obowiązków przez instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego. Prawo do skutecznego środka prawnego wynika z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Rozporządzenie nr 550/2004 nie wyklucza stosowania przepisów o swobodzie usług i prowadzenia działalności gospodarczej, choć mogą one podlegać ograniczeniom.
Odrzucone argumenty
Skeyes argumentowało, że sąd odsyłający nie jest właściwy do rozpoznania wniosku, a Ryanairowi nie przysługuje prawo podmiotowe umożliwiające złożenie takiego wniosku. Rząd belgijski argumentował niedopuszczalność pytań prejudycjalnych.
Godne uwagi sformułowania
prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem wykonywanie prerogatyw władzy publicznej zasada proporcjonalności cel interesu ogólnego bezpieczeństwo lotnicze jest podstawowym celem
Skład orzekający
K. Jürimäe
prezes izby
N. Jääskinen
sędzia
M. Safjan
sędzia
N. Piçarra
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawo przewoźników lotniczych do skutecznego środka prawnego w przypadku naruszenia obowiązków przez zarządcę przestrzeni powietrznej; interpretacja wyłączenia stosowania reguł konkurencji w sektorze usług lotniczych; możliwość ograniczenia swobody usług i działalności gospodarczej w interesie bezpieczeństwa lotniczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki sektora usług lotniczych i interpretacji konkretnych przepisów UE. Stosowanie zasady proporcjonalności przy ograniczaniu swobód gospodarczych wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesami przewoźników lotniczych a instytucją zarządzającą przestrzenią powietrzną, z kluczowym pytaniem o dostęp do wymiaru sprawiedliwości i równowagę między swobodami gospodarczymi a bezpieczeństwem.
“Czy przewoźnicy lotniczy mogą zablokować zamknięcie przestrzeni powietrznej? TSUE odpowiada.”
Sektor
transport lotniczy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI