C-353/16
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że obywatel państwa trzeciego, który był torturowany w przeszłości i którego stan psychiczny może się pogorszyć w przypadku powrotu, może kwalifikować się do ochrony uzupełniającej, jeśli istnieje ryzyko celowego pozbawienia go opieki medycznej.
Sprawa dotyczyła obywatela Sri Lanki, który twierdził, że tortury doznane w przeszłości spowodowały u niego poważne problemy psychiczne, w tym skłonności samobójcze. Sąd odsyłający pytał, czy takie okoliczności kwalifikują go do ochrony uzupełniającej na mocy dyrektywy 2004/83, nawet jeśli nie grozi mu już bezpośrednie ryzyko tortur. Trybunał stwierdził, że jeśli powrót do kraju pochodzenia wiąże się z rzeczywistym ryzykiem celowego pozbawienia opieki medycznej dla następstw tortur, co może prowadzić do poważnego pogorszenia stanu zdrowia psychicznego i ryzyka samobójstwa, osoba taka może kwalifikować się do ochrony uzupełniającej.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2004/83 w sprawie kwalifikacji do ochrony uzupełniającej. Sprawa dotyczyła obywatela Sri Lanki, MP, który ubiegał się o azyl, powołując się na tortury doznane w przeszłości przez siły bezpieczeństwa Sri Lanki. Mimo że nie groziło mu już bezpośrednie ryzyko tortur, cierpiał na zespół stresu pourazowego i depresję, z tendencjami samobójczymi, które mogłyby się nasilić w przypadku powrotu. Sądy brytyjskie uznały, że art. 3 EKPC stoi na przeszkodzie jego odesłaniu, ale nie były pewne, czy dyrektywa 2004/83 zapewnia ochronę w takiej sytuacji. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytanie Sądu Najwyższego Zjednoczonego Królestwa, orzekł, że art. 2 lit. e) i art. 15 lit. b) dyrektywy 2004/83, w związku z art. 4 Karty Praw Podstawowych, należy interpretować w ten sposób, że do ochrony uzupełniającej kwalifikuje się osoba, która była torturowana w przeszłości, a której stan zdrowia psychicznego może ulec poważnemu pogorszeniu w przypadku powrotu, jeśli istnieje rzeczywiste ryzyko celowego pozbawienia jej opieki medycznej właściwej do leczenia następstw tortur. Trybunał podkreślił, że choć samo ryzyko pogorszenia stanu zdrowia z powodu ogólnych niedostatków systemu opieki zdrowotnej nie wystarcza, to celowe pozbawienie opieki lub brak rehabilitacji, zwłaszcza w przypadku ryzyka samobójstwa, może stanowić podstawę do przyznania ochrony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, kwalifikuje się, jeśli istnieje rzeczywiste ryzyko celowego pozbawienia go opieki właściwej do leczenia fizycznych lub psychicznych następstw tortur.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 15 lit. b) dyrektywy 2004/83 należy interpretować w świetle art. 4 Karty Praw Podstawowych i art. 3 EKPC. Choć samo ryzyko powrotu do kraju, gdzie brakuje opieki medycznej, nie wystarcza, to celowe pozbawienie opieki lub brak rehabilitacji, zwłaszcza w kontekście ryzyka samobójstwa wynikającego z traumy po torturach, może stanowić podstawę do przyznania ochrony uzupełniającej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
wnioskodawca (MP) - w zakresie udzielonej odpowiedzi prejudycjalnej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| MP | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Secretary of State for the Home Department | organ_krajowy | pozwany |
| Zjednoczone Królestwo | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 2004/83/WE art. 2 § e
Dyrektywa Rady 2004/83/WE
Definiuje osobę kwalifikującą się do ochrony uzupełniającej, która nie kwalifikuje się jako uchodźca, ale może napotkać rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w przypadku powrotu.
Dyrektywa 2004/83/WE art. 15 § b
Dyrektywa Rady 2004/83/WE
Określa, że poważna krzywda obejmuje tortury lub niehumanitarne lub poniżające traktowanie lub karanie wnioskodawcy w państwie pochodzenia.
Karta Praw Podstawowych art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakazuje tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Ma charakter bezwzględny i jest ściśle związany z godnością człowieka.
Pomocnicze
EKPC art. 3
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Zakazuje tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Artykuł 4 Karty ma takie samo znaczenie i zakres jak art. 3 EKPC.
Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur art. 2
Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania
Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur art. 3
Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania
Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur art. 14
Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania
Państwa-strony mają obowiązek zapewnienia ofierze tortur prawa do zadośćuczynienia i rehabilitacji.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Państwa członkowskie uwzględniają dobro dziecka, życie rodzinne, stan zdrowia oraz przestrzegają zasady non-refoulement przy powrotach.
Dyrektywa 2004/83/WE art. 4 § 4
Dyrektywa Rady 2004/83/WE
Fakt wcześniejszego doznania poważnej krzywdy jest istotnym wskazaniem na istnienie ryzyka, chyba że istnieją powody, by uznać, że nie powtórzy się.
Dyrektywa 2004/83/WE art. 6
Dyrektywa Rady 2004/83/WE
Dyrektywa 2004/83/WE art. 16
Dyrektywa Rady 2004/83/WE
Przewiduje utratę statusu ochrony uzupełniającej, gdy okoliczności uzasadniające ochronę przestają istnieć.
Karta Praw Podstawowych art. 19 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Nikt nie może być usunięty do państwa, w którym istnieje poważne ryzyko, iż może być poddany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ryzyko poważnego pogorszenia stanu zdrowia psychicznego w wyniku tortur z przeszłości, połączone z brakiem odpowiedniej opieki medycznej w kraju pochodzenia, może stanowić podstawę do przyznania ochrony uzupełniającej. Należy uwzględnić nie tylko bezpośrednie ryzyko tortur, ale także konsekwencje braku opieki medycznej dla osób z traumą po torturach.
Odrzucone argumenty
Ryzyko pogorszenia stanu zdrowia wynikające jedynie z ogólnych niedostatków systemu opieki zdrowotnej w kraju pochodzenia nie jest wystarczające do przyznania ochrony uzupełniającej. Fakt doznania tortur w przeszłości sam w sobie nie wystarcza do przyznania ochrony, jeśli nie istnieje już rzeczywiste ryzyko powtórzenia się tortur.
Godne uwagi sformułowania
ryzyko doznania poważnej krzywdy w sferze zdrowia psychicznego rzeczywiste ryzyko celowego pozbawienia tego obywatela w rzeczonym państwie opieki właściwej do leczenia fizycznych lub psychicznych następstw aktów tortur znaczące i nieodwracalne nasilenie się zaburzeń psychicznych ryzyko popełnienia przez tego obywatela samobójstwa z powodu traumy doznanej w wyniku aktów tortur
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
A. Tizzano
wiceprezes
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
T. von Danwitz
prezes izby
J.L. da Cruz Vilaça
prezes izby
E. Levits
prezes izby
C. Vajda
prezes izby
E. Juhász
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
M. Berger
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sprawozdawca
M. Vilaras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2004/83/WE i Karty Praw Podstawowych w kontekście ochrony osób z traumą po torturach, zwłaszcza w przypadku braku odpowiedniej opieki medycznej w kraju pochodzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje udokumentowane ryzyko poważnego pogorszenia stanu zdrowia psychicznego i ryzyko samobójstwa z powodu braku opieki po powrocie do kraju pochodzenia, gdzie osoba ta doznała tortur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważny temat ochrony osób po torturach i ich zdrowia psychicznego, łącząc prawo UE z prawami człowieka i praktycznymi aspektami opieki medycznej. Ma silny wymiar ludzki.
“Czy trauma po torturach i brak opieki medycznej w kraju pochodzenia gwarantują ochronę w UE?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI