C-352/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwa członkowskie mogą przyznać prawo pobytu obywatelom państw trzecich z powodów humanitarnych, pod warunkiem wyraźnego odróżnienia tego prawa od ochrony międzynarodowej, a także że muszą wydać pisemne potwierdzenie o wstrzymaniu wykonania decyzji o powrocie, jeśli wydalenie jest niemożliwe.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących ochrony międzynarodowej i powrotów obywateli państw trzecich. Sąd odsyłający z Bułgarii pytał, czy państwo członkowskie może przyznać prawo pobytu z powodów humanitarnych, które nie są związane z logiką ochrony międzynarodowej, oraz czy musi wydać pisemne potwierdzenie o wstrzymaniu decyzji o powrocie, gdy wydalenie jest niemożliwe. Trybunał orzekł, że takie prawo pobytu jest dopuszczalne, o ile jest wyraźnie odróżnione od ochrony międzynarodowej, a pisemne potwierdzenie jest obowiązkowe w przypadku niemożności wydalenia.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów Unii Europejskiej w zakresie ochrony międzynarodowej i powrotów obywateli państw trzecich. Główny zainteresowany, LF, obywatel państwa trzeciego przebywający w Bułgarii od 1996 r., złożył kolejny wniosek o ochronę międzynarodową po odmowie przyznania mu statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Bułgarskie organy odmówiły mu ochrony, wskazując m.in. na jego przeszłość kryminalną i brak integracji. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy w sytuacji LF, który przebywał w Bułgarii ponad 26 lat bez uregulowanego statusu i z pogarszającym się stanem zdrowia, można przyznać prawo pobytu z powodów humanitarnych, które nie są bezpośrednio związane z kryteriami ochrony międzynarodowej. Pytał również, czy państwo członkowskie ma obowiązek wydania pisemnego potwierdzenia o wstrzymaniu decyzji o powrocie, gdy wydalenie jest niemożliwe. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że państwa członkowskie mogą przyznać obywatelom państw trzecich prawo pobytu z powodów humanitarnych, pod warunkiem, że takie prawo jest wyraźnie odróżnione od ochrony międzynarodowej przewidzianej w dyrektywie 2011/95/UE. Jednocześnie Trybunał potwierdził, że państwa członkowskie są zobowiązane do wydania pisemnego potwierdzenia o tymczasowym niewykonywaniu decyzji nakazującej powrót, jeśli wydalenie jest niemożliwe. Trybunał podkreślił, że choć państwa członkowskie nie są zobowiązane do przyznania prawa pobytu z powodów humanitarnych, to osoby takie jak LF, przebywające nielegalnie, ale objęte zakresem dyrektywy 2008/115, mogą powoływać się na prawa gwarantowane przez Kartę praw podstawowych i dyrektywę 2008/115, a jeśli posiadają status osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, również na prawa wynikające z dyrektywy 2013/33/UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, państwo członkowskie może przyznać obywatelowi państwa trzeciego prawo pobytu z powodów humanitarnych, które nie mają związku z ogólną systematyką i celami dyrektywy 2011/95, o ile to prawo pobytu odróżnia się wyraźnie od ochrony międzynarodowej przyznanej na podstawie tej dyrektywy.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2011/95 nie stoi na przeszkodzie przyznaniu krajowej ochrony ze względów humanitarnych, o ile jest ona wyraźnie odróżniona od ochrony międzynarodowej. Państwa członkowskie mogą wprowadzać korzystniejsze normy, ale nie mogą one naruszać celów dyrektywy. Ochrona krajowa nie może być mylona ze statusem uchodźcy lub beneficjenta ochrony uzupełniającej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| LF | osoba_fizyczna | skarżący |
| Zamestnik-predsedatel na Darzhavna agentsia za bezhantsite | organ_krajowy | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (16)
Główne
Karta art. 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do godności ludzkiej.
Karta art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania.
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.
Dyrektywa 2011/95/UE art. 2 § lit. h)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE
Definicja wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej; wyłączenie innych rodzajów ochrony.
Dyrektywa 2011/95/UE art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE
Możliwość wprowadzania przez państwa członkowskie korzystniejszych norm, pod warunkiem zgodności z dyrektywą i braku naruszania jej celów.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § ust. 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Możliwość przyznania prawa pobytu ze względów humanitarnych lub z innych przyczyn.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 8
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Obowiązek wykonania decyzji nakazującej powrót.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 9
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Możliwość lub obowiązek wstrzymania wydalenia.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 14 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Zapewnienie opieki zdrowotnej, edukacji, uwzględnianie szczególnych potrzeb osób wymagających szczególnego traktowania w okresie przed upływem terminu dobrowolnego wyjazdu lub wstrzymania wydalenia.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 14 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE
Obowiązek wydania pisemnego potwierdzenia o przedłużeniu terminu dobrowolnego wyjazdu lub tymczasowym niewykonywaniu decyzji nakazującej powrót.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § ust. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Prawo do pozostawania na terytorium do czasu rozpatrzenia środka zaskarżenia.
Dyrektywa 2013/33/UE art. 20 § ust. 1 i 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE
Możliwość ograniczenia lub cofnięcia świadczeń materialnych; zapewnienie godnego poziomu życia.
ZUB art. 8 § ust. 1
Zakon za ubezhichteto i bezhantsite (Bułgaria)
Definicja statusu uchodźcy.
ZUB art. 9 § ust. 1 pkt 2
Zakon za ubezhichteto i bezhantsite (Bułgaria)
Definicja statusu humanitarnego - rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy (tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie).
ZUB art. 9 § ust. 8
Zakon za ubezhichteto i bezhantsite (Bułgaria)
Możliwość przyznania statusu humanitarnego z innych przyczyn humanitarnych.
ZChRB art. 44b § ust. 1 i 2
Zakon za chuzhdentsite v Republika Balgaria
Zawieszenie wykonania decyzji o wydaleniu lub powrocie w przypadku niemożności lub konieczności odroczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość przyznania prawa pobytu z powodów humanitarnych, o ile jest ono wyraźnie odróżnione od ochrony międzynarodowej. Obowiązek wydania pisemnego potwierdzenia o wstrzymaniu wykonania decyzji o powrocie, gdy wydalenie jest niemożliwe. Obywatele państw trzecich, nawet przebywający nielegalnie, mogą powoływać się na prawa wynikające z Karty praw podstawowych i dyrektyw UE.
Odrzucone argumenty
Państwo członkowskie jest zobowiązane do przyznania prawa pobytu z powodów humanitarnych na mocy Karty praw podstawowych, niezależnie od czasu pobytu. Przedłużony pobyt bez uregulowanego statusu stanowi niezależną podstawę do udzielenia ochrony międzynarodowej.
Godne uwagi sformułowania
ochrona krajowa obejmująca prawa umożliwiające przebywanie na jego terytorium osobom, które nie korzystają ze statusu uchodźcy lub beneficjenta ochrony uzupełniającej prawo pobytu ze względów humanitarnych obywatelom państw trzecich, którzy znajdują się na jego terytorium w stanie skrajnej deprywacji materialnej nie można jednak mylić tej ochrony krajowej ze statusem uchodźcy lub beneficjenta ochrony uzupełniającej państwo członkowskie musi wydać temu obywatelowi pisemne potwierdzenie okoliczności, że mimo iż przebywa on nielegalnie na terytorium tego państwa członkowskiego, dotycząca go decyzja nakazująca powrót nie zostanie tymczasowo wykonana państwo członkowskie nie jest zobowiązane do przyznania z ważnych względów humanitarnych prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego, który obecnie przebywa nielegalnie na jego terytorium, niezależnie od czasu trwania pobytu
Skład orzekający
O. Spineanu-Matei
prezes izby
C. Lycourgos
sprawozdawca, prezes czwartej izby, pełniący obowiązki sędziego dziewiątej izby
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących prawa pobytu z powodów humanitarnych, obowiązków państw członkowskich w zakresie potwierdzania wstrzymania decyzji o powrocie, oraz zakresu praw obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywatela państwa trzeciego i wykładni przepisów UE, a jego zastosowanie do konkretnych przypadków wymaga analizy prawa krajowego i okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważne kwestie dotyczące praw osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i obywateli państw trzecich, a także obowiązków państw członkowskich w kontekście humanitarnym i proceduralnym.
“TSUE: Prawo pobytu z powodów humanitarnych tak, ale z jasnymi granicami. Co z nielegalnymi migrantami?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI