C-351/23
Podsumowanie
TSUE orzekł, że konsumenci muszą mieć możliwość skutecznego kwestionowania nieuczciwych warunków umownych, nawet jeśli wiąże się to z pozasądową egzekucją ich domu rodzinnego.
Sprawa dotyczy wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście pozasądowej egzekucji domu rodzinnego konsumentów. TSUE rozstrzygnął, że konsumenci muszą mieć możliwość skutecznego kwestionowania nieuczciwych warunków umownych, nawet jeśli egzekucja już się rozpoczęła, a nieruchomość została sprzedana. Prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które uniemożliwiają takie kwestionowanie lub ograniczają podstawy nieważności licytacji.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych. Sprawa dotyczyła sporu o eksmisję konsumentów z ich domu rodzinnego, który został sprzedany w drodze pozasądowej licytacji w celu zaspokojenia wierzytelności banku z tytułu umowy kredytu konsumenckiego. Konsumenci kwestionowali zgodność z prawem przeniesienia własności nieruchomości, podnosząc, że umowa kredytu zawierała nieuczciwe warunki, a postępowanie egzekucyjne było prowadzone pomimo złożenia wniosku o środek tymczasowy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że artykuły 6 ust. 1 i 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, w związku z art. 7 i 47 Karty praw podstawowych UE, mają zastosowanie do takich postępowań. TSUE podkreślił, że konsumenci muszą mieć możliwość skutecznego kwestionowania nieuczciwych warunków umownych, nawet jeśli egzekucja już się rozpoczęła, a nieruchomość została sprzedana. Prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które uniemożliwiają takie kwestionowanie lub ograniczają podstawy nieważności licytacji, zwłaszcza gdy dotyczy to domu rodzinnego konsumenta. TSUE uznał, że ochrona pewności prawa nie ma charakteru bezwzględnego i nie może stać na przeszkodzie skutecznemu egzekwowaniu praw konsumentów. Pytanie dotyczące dyrektywy 2005/29 zostało uznane za niedopuszczalne z powodu braku precyzyjnego określenia decyzji handlowej, na którą miały wpłynąć nieuczciwe praktyki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z art. 7 i 47 Karty praw podstawowych UE należy interpretować w ten sposób, że mają zastosowanie do takiego postępowania, pod warunkiem istnienia spójnych poszlak co do potencjalnie nieuczciwego charakteru warunków umownych oraz skorzystania przez konsumenta ze środków prawnych, których można było racjonalnie oczekiwać.
Uzasadnienie
TSUE uznał, że ochrona konsumentów nie może być ograniczona przez przepisy krajowe, które uniemożliwiają skuteczne kwestionowanie nieuczciwych warunków, zwłaszcza gdy dotyczy to domu rodzinnego. Ochrona pewności prawa nie jest bezwzględna i nie może stać na przeszkodzie skutecznemu egzekwowaniu praw konsumentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsumenci (poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania prejudycjalne)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| GR REAL s. r. o. | spolka | powódka w postępowaniu głównym |
| PO | osoba_fizyczna | pozwani w postępowaniu głównym |
| RT | osoba_fizyczna | pozwani w postępowaniu głównym |
| Slovenská sporiteľňa a.s. | spolka | bank |
| Rząd słowacki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (16)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich nie są wiążące dla konsumenta; umowa pozostaje w mocy po ich wyłączeniu, jeśli jest to możliwe.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura prejudycjalna.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznej ochrony sądowej.
Pomocnicze
Dyrektywa 2005/29/WE art. 5 § 1
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Nieuczciwe praktyki handlowe są zabronione.
Dyrektywa 2005/29/WE art. 8
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja agresywnej praktyki handlowej.
Dyrektywa 2005/29/WE art. 9
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Kryteria oceny nękania, przymusu lub bezprawnego nacisku w praktykach handlowych.
Občiansky zákonník art. 53 § 9
Kodeks cywilny (Słowacja)
Warunki stwierdzenia przedterminowej wymagalności kredytu konsumenckiego.
Občiansky zákonník art. 151j § 1
Kodeks cywilny (Słowacja)
Egzekucja z przedmiotu zabezpieczenia rzeczowego.
Občiansky zákonník art. 565
Kodeks cywilny (Słowacja)
Przedterminowa wymagalność świadczenia w ratach.
Civilný sporový poriadok art. 325 § 1
Kodeks postępowania cywilnego (Słowacja)
Możliwość zarządzenia przez sąd środka tymczasowego.
Civilný sporový poriadok art. 325 § 2 lit. d)
Kodeks postępowania cywilnego (Słowacja)
Rodzaje środków tymczasowych (nakaz podjęcia/powstrzymania/zaniechania działania).
Zákon o dobrovoľných dražbách art. 6 § 1
Ustawa o dobrowolnych licytacjach (Słowacja)
Definicja i obowiązki licytatora.
Zákon o dobrovoľných dražbách art. 19 § 1 lit. a) i b)
Ustawa o dobrowolnych licytacjach (Słowacja)
Obowiązek licytatora odstąpienia od licytacji na wniosek lub na mocy orzeczenia.
Zákon o dobrovoľných dražbách art. 21 § 2
Ustawa o dobrowolnych licytacjach (Słowacja)
Podstawy i termin do żądania unieważnienia licytacji.
Karta art. 7
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (w tym prawo do mieszkania).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konsumenci muszą mieć możliwość skutecznego kwestionowania nieuczciwych warunków umownych, nawet w trakcie pozasądowej egzekucji ich domu rodzinnego. Przepisy krajowe ograniczające możliwość kwestionowania nieuczciwych warunków lub unieważnienia licytacji są sprzeczne z prawem UE. Ochrona pewności prawa nie może stać na przeszkodzie skutecznemu egzekwowaniu praw konsumentów. Prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty) wymaga możliwości zawieszenia egzekucji lub unieważnienia licytacji w przypadku nieuczciwych warunków.
Odrzucone argumenty
Dyrektywa 93/13 nie ma zastosowania do sporów dotyczących ochrony praw rzeczowych nabytych przez osoby trzecie po sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji, jeśli konsument nie skorzystał z dostępnych środków prawnych. Przepisy krajowe dotyczące nieważności licytacji są wystarczające. Pytanie dotyczące dyrektywy 2005/29 jest niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
ochrona przyznana konsumentom przez prawo Unii zostaje naruszona, jeżeli istnieje skrajna dysproporcja między naruszeniem tego obowiązku a konsekwencjami przedterminowej wymagalności ochrona pewności prawa w zakresie przeniesienia własności dokonanego już na rzecz osoby trzeciej [...] nie ma charakteru bezwzględny nie można było racjonalnie oczekiwać od przeciętnego konsumenta [...] że przewidzi on wykładnię § 21 ust. 2 ustawy o dobrowolnych licytacjach
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
T. von Danwitz
wiceprezes
C. Lycourgos
prezes_izby
I. Jarukaitis
prezes_izby
M.L. Arastey Sahún
prezes_izby
A. Kumin
prezes_izby
N. Jääskinen
prezes_izby
E. Regan
sędzia
N. Piçarra
sędzia
I. Ziemele
sędzia
O. Spineanu-Matei
sprawozdawczyni
B. Smulders
sędzia
M. Condinanzi
sędzia
F. Schalin
sędzia
S. Gervasoni
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona konsumentów przed nieuczciwymi warunkami w umowach kredytowych, zwłaszcza w kontekście pozasądowej egzekucji nieruchomości mieszkalnych. Możliwość kwestionowania postępowań egzekucyjnych i licytacji na podstawie nieuczciwych warunków umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i jego stosowania w kontekście konkretnych przepisów słowackich. Konieczność wykazania istnienia spójnych poszlak nieuczciwego warunku oraz aktywnego działania konsumenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ochrony podstawowego prawa do mieszkania konsumentów w obliczu agresywnych praktyk egzekucyjnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Dom rodzinny pod młotkiem: TSUE chroni konsumentów przed nieuczciwymi warunkami i pozasądową egzekucją!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI