C-35/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-06-20
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
odpowiedzialność rodzicielskajurysdykcjabezprawne uprowadzenie dzieckapowrót dzieckaKonwencja Haskka 1980państwo trzecierozporządzenie Bruksela II bis

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, w którym dziecko miało zwykły pobyt przed bezprawnym uprowadzeniem, nie traci mocy tylko dlatego, że wniosek o powrót dziecka złożono do państwa trzeciego lub że wniosek dotyczył przyznania pieczy.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów rozporządzenia nr 2201/2003 w przedmiocie jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, w szczególności w kontekście bezprawnego uprowadzenia dziecka między państwami członkowskimi i państwami trzecimi. Sąd odsyłający pytał, czy jurysdykcja sądu państwa członkowskiego, w którym dziecko miało zwykły pobyt przed uprowadzeniem, utrzymuje się, gdy postępowanie o powrót dziecka toczy się między państwem członkowskim a państwem trzecim. Trybunał wyjaśnił, że jurysdykcja ta nie traci mocy z samego faktu skierowania wniosku do państwa trzeciego ani z faktu, że wniosek dotyczył przyznania pieczy, a nie bezpośrednio powrotu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberlandesgericht Frankfurt am Main dotyczył wykładni art. 10 i 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 w sprawie jurysdykcji w przypadkach bezprawnego uprowadzenia dziecka. Sprawa dotyczyła obywatela niemieckiego mieszkającego w Szwajcarii i obywatelki polskiej mieszkającej w Polsce, rodziców małoletniej L, która urodziła się w Szwajcarii, a następnie mieszkała z matką w Niemczech, a potem w Polsce. Po tym, jak matka odmówiła ojcu kontaktu z dzieckiem i przeniosła się z nim do Polski, ojciec złożył wniosek o powrót dziecka do Szwajcarii, który został oddalony przez polski sąd. Następnie ojciec złożył wniosek o przyznanie mu wyłącznej pieczy nad dzieckiem i powrót dziecka do Szwajcarii do niemieckiego sądu. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do swojej jurysdykcji, zwłaszcza w kontekście postępowania o powrót dziecka prowadzonego między Polską a Szwajcarią (państwem trzecim). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim wyroku wyjaśnił, że art. 10 ust. b) ppkt (i) rozporządzenia nr 2201/2003, który utrzymuje jurysdykcję sądów państwa członkowskiego, w którym dziecko miało zwykły pobyt przed uprowadzeniem, nie przestaje mieć zastosowania tylko dlatego, że wniosek o powrót dziecka został skierowany do organu centralnego państwa trzeciego na podstawie Konwencji Haskiej z 1980 r. i zakończył się niepowodzeniem. Trybunał podkreślił, że definicja „bezprawnego uprowadzenia” odnosi się do naruszenia prawa do pieczy zgodnie z prawem państwa członkowskiego zwykłego pobytu dziecka i nie zależy od wszczęcia postępowania o powrót. Ponadto, Trybunał stwierdził, że pojęcie „wniosku o powrót” w rozumieniu art. 10 ust. b) ppkt (i) nie obejmuje wniosku o powrót dziecka do państwa innego niż państwo członkowskie jego zwykłego pobytu ani wniosku o przyznanie pieczy. Wreszcie, Trybunał orzekł, że art. 11 ust. 6-8 rozporządzenia nr 2201/2003, dotyczący obowiązków informacyjnych i wykonalności orzeczeń, nie ma zastosowania do postępowań o powrót dziecka prowadzonych między państwem trzecim a państwem członkowskim.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003 nie przestaje mieć zastosowania z tego tylko względu, że o przeprowadzenie postępowania w sprawie powrotu dziecka zwrócono się do organu centralnego państwa trzeciego na podstawie Konwencji Haskiej z 1980 r., a postępowanie to zakończyło się niepowodzeniem.

Uzasadnienie

Definicja bezprawnego uprowadzenia dziecka w rozporządzeniu nr 2201/2003 odnosi się do naruszenia prawa do pieczy zgodnie z prawem państwa członkowskiego zwykłego pobytu dziecka i nie zależy od wszczęcia postępowania o powrót. Celem art. 10 jest uniknięcie przyznawania przewagi procesowej sprawcy uprowadzenia. Brak jest podstaw do uzależniania stosowania art. 10 od procedur z art. 11.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Ojciecosoba_fizycznawnoszący_odwołanie
Matkaosoba_fizycznastrona_w_postępowaniu_głównym
Dziecko Losoba_fizycznainne
Adwokatinneinne
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 10

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 11

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 8

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 2 § 11

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 60

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Konwencja haska z 1980 r. art. 6

Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę

Konwencja haska z 1980 r. art. 8

Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę

Konwencja haska z 1980 r. art. 13

Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę

Konwencja haska z 1980 r. art. 34

Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jurysdykcja sądu państwa członkowskiego, w którym dziecko miało zwykły pobyt przed uprowadzeniem, utrzymuje się, nawet jeśli wniosek o powrót został skierowany do państwa trzeciego. Pojęcie „wniosku o powrót” w art. 10 ust. b) ppkt (i) rozporządzenia nr 2201/2003 nie obejmuje wniosku o powrót do państwa trzeciego ani wniosku o przyznanie pieczy. Przepisy art. 11 ust. 6-8 rozporządzenia nr 2201/2003 nie mają zastosowania do postępowań o powrót dziecka między państwem członkowskim a państwem trzecim.

Odrzucone argumenty

Sąd odsyłający argumentował, że jurysdykcja sądów niemieckich nie może opierać się na art. 10 i 11 rozporządzenia nr 2201/2003, ponieważ postępowanie o powrót dziecka zostało wszczęte między państwem członkowskim (Polska) a państwem trzecim (Szwajcaria), a nie między dwoma państwami członkowskimi. Sąd odsyłający uważał, że wniosek o powrót do Szwajcarii nie jest „wnioskiem o powrót” w rozumieniu art. 10 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia nr 2201/2003. Sąd odsyłający uważał, że wniosek o przyznanie pieczy nad dzieckiem nie jest równoważny z wnioskiem o powrót.

Godne uwagi sformułowania

jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, w którym dziecko bezpośrednio przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem miało zwykły pobyt, zostaje utrzymana pojęcie „wniosku o powrót” w rozumieniu tego przepisu nie obejmuje ani wniosku o powrót dziecka do państwa innego niż państwo członkowskie [...], ani [...] wniosku o przyznanie pieczy art. 11 ust. 6–8 rozporządzenia nr 2201/2003 [...] nie ma zastosowania do postępowania w sprawie powrotu dziecka [...] między państwem trzecim a państwem członkowskim

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

O. Spineanu-Matei

sędzia

J.-C. Bonichot

sędzia

S. Rodin

sędzia

L.S. Rossi

sprawozdawczyni

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów rozporządzenia nr 2201/2003 dotyczących jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, w szczególności w kontekście transgranicznego uprowadzenia dziecka między państwami członkowskimi UE a państwami trzecimi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów UE i Konwencji Haskiej, a jego zastosowanie zależy od konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie i prawnie problemu bezprawnego uprowadzenia dziecka, z elementem międzynarodowym i konfliktem jurysdykcji między państwami UE a państwem trzecim.

Czy sąd niemiecki może orzekać w sprawie dziecka uprowadzonego do Polski, jeśli wniosek o powrót złożono do Szwajcarii?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI