C-35/20

Trybunał orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie krajowemu obowiązkowi posiadania dokumentu tożsamości przy podróży między państwami członkowskimi, ale sankcje za jego naruszenie muszą być proporcjonalne, a fiński system kar grzywny w stawce dziennej, mogącej wynosić 20% dochodu netto, jest nieproporcjonalny w przypadku drobnych naruszeń.

Sprawa dotyczyła obywatela Finlandii, który podróżował między Finlandią a Estonią na pokładzie łodzi rekreacyjnej, nie mając przy sobie paszportu, mimo że posiadał ważny dokument. Prokurator zarzucił mu popełnienie przestępstwa granicznego mniejszej wagi. Sąd najwyższy Finlandii zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi zgodności krajowego obowiązku posiadania dokumentu tożsamości i systemu kar z prawem UE. Trybunał uznał, że prawo UE nie zakazuje takiego obowiązku, ale podkreślił, że sankcje muszą być proporcjonalne. Stwierdził, że fiński system kar grzywny, który może prowadzić do nałożenia grzywny w wysokości 20% miesięcznego dochodu netto sprawcy, jest nieproporcjonalny w przypadku drobnych naruszeń, takich jak brak dokumentu przy sobie, gdy osoba posiada ważny dokument.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE dotyczących swobodnego przemieszczania się obywateli Unii, w szczególności art. 21 TFUE, dyrektywy 2004/38/WE oraz kodeksu granicznego Schengen (rozporządzenie nr 562/2006). Sprawa wywodziła się z postępowania karnego przeciwko obywatelowi Finlandii, który podróżował między Finlandią a Estonią na pokładzie łodzi rekreacyjnej, nie mając przy sobie ważnego paszportu. Fińskie prawo karne przewidywało karę grzywny za przekroczenie granicy bez dokumentu podróży, a w przypadku czynu mniejszej wagi, grzywna była wymierzana w stawkach dziennych, obliczanych na podstawie dochodów sprawcy. Sąd najwyższy Finlandii pytał, czy prawo UE stoi na przeszkodzie takiemu obowiązkowi posiadania dokumentu i czy system kar jest zgodny z zasadą proporcjonalności. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że prawo UE, w tym prawo do swobodnego przemieszczania się, nie stoi na przeszkodzie krajowemu obowiązkowi posiadania przy sobie ważnego dowodu tożsamości lub paszportu podczas podróży między państwami członkowskimi, nawet jeśli podróż odbywa się na pokładzie jednostki pływającej przez wody międzynarodowe. Obowiązek ten ma na celu ułatwienie identyfikacji obywateli i jest zgodny z przepisami kodeksu granicznego Schengen, które dopuszczają kontrole tożsamości w określonych sytuacjach, zwłaszcza w przypadku ryzyka nielegalnej imigracji. Jednakże Trybunał podkreślił, że sankcje za naruszenie tego obowiązku muszą być zgodne z zasadą proporcjonalności, która jest zagwarantowana w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W ocenie Trybunału, fiński system kar grzywny w stawce dziennej, który w analizowanym przypadku mógł doprowadzić do nałożenia grzywny w wysokości 95 250 EUR (około 20% miesięcznego dochodu netto sprawcy), jest nieproporcjonalny w przypadku drobnych naruszeń, takich jak brak dokumentu przy sobie, gdy osoba posiada ważny dokument i jej tożsamość można ustalić w inny sposób. Trybunał stwierdził, że takie kary przekraczają granice tego, co jest konieczne i odpowiednie do osiągnięcia celu, jakim jest zapewnienie przestrzegania formalności związanych z podróżowaniem.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (20)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy