C-349/24

Trybunał Sprawiedliwości2025-06-05
cjeuazyl_imigracjaochrona uzupełniającaWysokatrybunal
ochrona uzupełniającaprawo azyloweprawo do życia prywatnegokraj pochodzeniadyrektywa 2011/95TSUEograniczeniaintegracja

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo krajowe nie może przyznawać ochrony uzupełniającej z powodu naruszenia prawa do życia prywatnego wynikającego z zerwania więzi z państwem członkowskim, jeśli nie jest to związane z sytuacją w kraju pochodzenia.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 3 dyrektywy 2011/95/UE w kontekście czeskiego prawa azylowego. Sąd odsyłający pytał, czy ochrona uzupełniająca może być przyznana, gdy wydalenie wnioskodawcy naruszałoby jego prawo do życia prywatnego z powodu zerwania więzi z państwem członkowskim, nawet jeśli nie ma to związku z sytuacją w kraju pochodzenia. Trybunał stwierdził, że ochrona międzynarodowa, w tym uzupełniająca, jest ściśle związana z sytuacją w kraju pochodzenia, a naruszenie prawa do życia prywatnego nie jest podstawą do jej przyznania w rozumieniu dyrektywy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Krajský soud v Brně dotyczył wykładni art. 3 dyrektywy 2011/95/UE w sprawie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej A.B. przez czeskie Ministerstvo vnitra. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności czeskiego przepisu § 14a ust. 2 lit. d) ustawy o azylu z dyrektywą, w szczególności w zakresie, w jakim pozwalał on na udzielenie ochrony uzupełniającej, gdy wydalenie wnioskodawcy naruszałoby jego prawo do życia prywatnego z powodu zerwania więzi z Republiką Czeską, nawet jeśli nie było to związane z sytuacją w kraju pochodzenia. Trybunał przypomniał, że ochrona międzynarodowa, zgodnie z dyrektywą 2011/95/UE, jest zasadniczo związana z sytuacją w kraju pochodzenia wnioskodawcy. Definicje uchodźcy i osoby kwalifikującej się do ochrony uzupełniającej (art. 2 lit. d) i f)) oraz przepisy dotyczące oceny wniosku (art. 4 ust. 3) i powodów prześladowania (art. 6, 8, 10, 15) wskazują, że podstawą ochrony są obawy związane z krajem pochodzenia. Trybunał stwierdził, że naruszenie prawa do życia prywatnego wynikające z zerwania więzi z państwem członkowskim nie jest objęte zakresem pojęcia „poważnej krzywdy” uzasadniającej przyznanie ochrony uzupełniającej w rozumieniu dyrektywy. Choć art. 3 dyrektywy pozwala na stosowanie korzystniejszych norm krajowych, muszą one być zgodne z dyrektywą i nie mogą być sprzeczne z jej logiką ani celami. W związku z tym, Trybunał orzekł, że art. 3 dyrektywy 2011/95/UE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uznaniu za korzystniejszą normę krajową przepisu przewidującego udzielenie ochrony uzupełniającej z powodu naruszenia prawa do życia prywatnego wynikającego z zerwania więzi z państwem członkowskim, jeśli nie jest to związane z sytuacją w kraju pochodzenia. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że państwa członkowskie mogą przyznać ochronę krajową ze względów humanitarnych na podstawie prawa krajowego, niezależnie od dyrektywy, a także muszą przestrzegać praw podstawowych, w tym prawa do życia prywatnego, przy wydawaniu decyzji o powrocie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 3 dyrektywy 2011/95/UE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uznaniu za korzystniejszą normę krajową przepisu przewidującego udzielenie ochrony uzupełniającej obywatelowi państwa trzeciego, który w przypadku wydalenia go do jego kraju pochodzenia zostałby narażony na rzeczywiste ryzyko naruszenia prawa do życia prywatnego z powodu zerwania jego więzi z państwem członkowskim rozpatrującym wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Uzasadnienie

Ochrona międzynarodowa, w tym uzupełniająca, jest ściśle związana z sytuacją w kraju pochodzenia wnioskodawcy. Dyrektywa 2011/95/UE definiuje poważną krzywdę jako zagrożenia istniejące w kraju pochodzenia. Naruszenie prawa do życia prywatnego wynikające z zerwania więzi z państwem członkowskim nie jest objęte zakresem tej dyrektywy. Choć art. 3 pozwala na korzystniejsze normy krajowe, muszą one być zgodne z logiką i celami dyrektywy, a zatem nie mogą przyznawać ochrony w sytuacjach pozbawionych związku z sytuacją w kraju pochodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

wnioskodawca (w zakresie wykładni prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
A.B.osoba_fizycznaskarżący
Ministerstvo vnitra, Odbor azylové a migrační politikyorgan_krajowypozwany
Rząd czeskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Dyrektywa 2011/95/UE art. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Państwa członkowskie mogą wprowadzać lub utrzymywać korzystniejsze normy, pod warunkiem że są one zgodne z dyrektywą i nie są sprzeczne z jej logiką lub celami. Ochrona międzynarodowa jest związana z sytuacją w kraju pochodzenia.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 2 § lit. f)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Definicja 'osoby kwalifikującej się do otrzymania ochrony uzupełniającej' - ryzyko poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.

ustawa o azylu art. 14a § ust. 2 lit. d)

Ustawa o azylu (Republika Czeska)

Przepis czeski, który był przedmiotem wykładni, potencjalnie umożliwiający udzielenie ochrony uzupełniającej w przypadku sprzeczności wydalenia z zobowiązaniami międzynarodowymi (np. naruszenie prawa do życia prywatnego).

Pomocnicze

Dyrektywa 2011/95/UE art. 2 § lit. d)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Definicja 'uchodźcy' - obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 4 § ust. 3 lit. a)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Ocena wniosku wymaga badania istotnych faktów dotyczących kraju pochodzenia.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Podmioty dopuszczające się prześladowania lub wyrządzające poważną krzywdę to państwo, partie lub organizacje kontrolujące państwo, lub podmioty niepubliczne, gdy państwo nie udziela ochrony.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 8 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Możliwość wyłączenia ochrony, gdy wnioskodawca nie jest narażony na prześladowanie lub poważną krzywdę w kraju pochodzenia.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 10 § ust. 1 lit. d)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Określenie 'szczególnej grupy społecznej' opiera się na warunkach w kraju pochodzenia.

Dyrektywa 2011/95/UE art. 15 § lit. b)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE

Poważna krzywda obejmuje tortury lub nieludzkie lub poniżające traktowanie w kraju pochodzenia.

Dyrektywa 2008/115/UE art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/UE

Państwa członkowskie powinny uwzględniać dobro dziecka, życie rodzinne, stan zdrowia i przestrzegać zasady non-refoulement przy powrotach.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona międzynarodowa, w tym uzupełniająca, jest ściśle związana z sytuacją w kraju pochodzenia wnioskodawcy. Naruszenie prawa do życia prywatnego wynikające z zerwania więzi z państwem członkowskim nie jest objęte zakresem pojęcia 'poważnej krzywdy' uzasadniającej przyznanie ochrony uzupełniającej w rozumieniu dyrektywy 2011/95/UE. Korzystniejsze normy krajowe na podstawie art. 3 dyrektywy 2011/95/UE muszą być zgodne z logiką i celami dyrektywy, a zatem nie mogą przyznawać ochrony w sytuacjach pozbawionych związku z sytuacją w kraju pochodzenia.

Odrzucone argumenty

Czeskie prawo krajowe (paragraf 14a ust. 2 lit. d) ustawy o azylu) powinno być interpretowane jako umożliwiające przyznanie ochrony uzupełniającej w przypadku naruszenia prawa do życia prywatnego z powodu zerwania więzi z państwem członkowskim, nawet jeśli nie jest to związane z sytuacją w kraju pochodzenia.

Godne uwagi sformułowania

sytuacjach pozbawionych jakiegokolwiek związku z logiką ochrony międzynarodowej ochrona międzynarodowa jest związana z sytuacją wnioskodawcy nie w państwie członkowskim rozpatrującym jego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, lecz w jego kraju pochodzenia zerwanie więzi między wnioskodawcą a tym państwem członkowskim nie może być postrzegane jako wynikające z zachowania jednego z tych podmiotów [dopuszczających się prześladowania] nie można było odstąpić od stosowania tego przepisu w sprawie przed sądem krajowym, ponieważ bezpośrednie stosowanie przepisu dyrektywy na niekorzyść jednostki nie jest możliwe

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes_izby

S. Rodin

sędzia

N. Piçarra

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 3 dyrektywy 2011/95/UE w kontekście przyznawania ochrony uzupełniającej, relacja między prawem krajowym a prawem UE w sprawach azylowych, znaczenie sytuacji w kraju pochodzenia dla ochrony międzynarodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy 2011/95/UE i jej stosowania w kontekście prawa krajowego. Nie wyklucza przyznania ochrony krajowej ze względów humanitarnych na podstawie prawa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa porusza ważny aspekt prawa azylowego – granice ochrony uzupełniającej i jej związek z sytuacją w kraju pochodzenia, co jest kluczowe dla zrozumienia systemu ochrony międzynarodowej w UE.

Ochrona uzupełniająca tylko z powodu więzi z Polską? TSUE wyjaśnia granice prawa azylowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI