Orzeczenie · 2023-04-20

C-348/22

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2023-04-20
cjeuswobody_rynkuswoboda przedsiębiorczości i świadczenia usługWysokatrybunal
usługirynek wewnętrznykoncesjemajątek publicznykonkurencjaswoboda przedsiębiorczościbezpośrednia skutecznośćprawo administracyjnewłochy

Podsumowanie

Sprawa C-348/22 dotyczyła ważności i wykładni dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym, w szczególności art. 12 tej dyrektywy, w kontekście włoskich przepisów krajowych przewidujących automatyczne przedłużanie koncesji na korzystanie z majątku publicznego położonego na obszarach nadbrzeżnych. Włoski sąd administracyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami dotyczącymi ważności dyrektywy, jej bezpośredniej skuteczności oraz zakresu jej stosowania. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania, stwierdził przede wszystkim, że dyrektywa 2006/123/WE została prawidłowo przyjęta na podstawie przepisów prawa pierwotnego przewidujących głosowanie większością kwalifikowaną, a nie jednomyślnie, co podważało argumenty o jej nieważności. Następnie Trybunał zbadał bezpośrednią skuteczność art. 12 ust. 1 i 2 dyrektywy, który nakłada na państwa członkowskie obowiązek stosowania bezstronnej i przejrzystej procedury wyboru potencjalnych kandydatów oraz zakazuje automatycznego przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności. Trybunał uznał, że te przepisy są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, aby mogły być bezpośrednio skuteczne. Oznacza to, że jednostki mogą się na nie powoływać przed sądami krajowymi, a organy administracyjne, w tym gminy, mają obowiązek stosować te przepisy i odstępować od stosowania niezgodnych z nimi przepisów krajowych. Co istotne, Trybunał wyjaśnił, że art. 12 dyrektywy ma zastosowanie do wszystkich sytuacji, w których liczba dostępnych zezwoleń jest ograniczona ze względu na ograniczone zasoby naturalne, niezależnie od tego, czy sprawa ma niewątpliwe znaczenie transgraniczne. Ocena ograniczonych zasobów może być dokonana poprzez połączenie podejścia abstrakcyjnego i ogólnego na szczeblu krajowym z podejściem kazuistycznym, opartym na analizie konkretnego obszaru nadbrzeżnego gminy. Trybunał podkreślił również, że bezpośrednia skuteczność przepisów dyrektywy nie zwalnia państw członkowskich z obowiązku ich transpozycji do prawa krajowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie dyrektywy o usługach, zwłaszcza w kontekście koncesji na korzystanie z majątku publicznego, zasady bezpośredniej skuteczności dyrektyw oraz obowiązków organów krajowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskiej i interpretacji konkretnych przepisów dyrektywy. Konieczność oceny, czy liczba dostępnych zezwoleń jest faktycznie ograniczona.

Zagadnienia prawne (6)

Czy dyrektywa 2006/123/WE jest ważna, mimo że została przyjęta większością głosów, a nie jednomyślnie, jak sugerowałoby zastosowanie art. 94 WE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Dyrektywa została prawidłowo przyjęta na podstawie art. 47 ust. 2 i art. 55 WE, które przewidują głosowanie większością kwalifikowaną, a nie na podstawie art. 94 WE, który wymagał jednomyślności. Wybór podstawy prawnej był zgodny z celami i treścią dyrektywy.

Uzasadnienie

Trybunał analizował cel i treść dyrektywy, stwierdzając, że jej głównym celem jest ułatwienie swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług, co uzasadnia zastosowanie procedury głosowania większością kwalifikowaną. Procedury głosowania wymagane przez różne podstawy prawne były niezgodne, co wykluczało kumulację.

Czy art. 12 ust. 1 i 2 dyrektywy 2006/123/WE, dotyczące procedury wyboru wykonawców i zakazu automatycznego przedłużania koncesji, są bezpośrednio skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 12 ust. 1 i 2 dyrektywy są bezpośrednio skuteczne, ponieważ są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne.

Uzasadnienie

Przepisy te nakładają na państwa członkowskie jednoznaczny obowiązek stosowania bezstronnej i przejrzystej procedury wyboru oraz zakazują automatycznego przedłużania zezwoleń. Nawet jeśli państwa członkowskie mają pewien zakres uznania co do sposobu wykonania, minimalny poziom ochrony jest jasno określony. Bezpośrednia skuteczność gwarantuje minimalny poziom ochrony i nie zwalnia państw z obowiązku transpozycji.

Czy art. 12 dyrektywy 2006/123/WE ma zastosowanie wyłącznie do koncesji o znaczeniu transgranicznym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 12 dyrektywy ma zastosowanie również do sytuacji, w których wszystkie istotne elementy występują w obrębie tylko jednego państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Wykładnia literalna, historyczna, kontekstowa i celowościowa dyrektywy 2006/123/WE wskazuje, że przepisy rozdziału III, w tym art. 12, mają zastosowanie do sytuacji krajowych.

Jak należy oceniać ograniczone zasoby naturalne i dostępne koncesje na potrzeby stosowania art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/123/WE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ocena może obejmować połączenie podejścia abstrakcyjnego i ogólnego na szczeblu krajowym z podejściem kazuistycznym, opartym na analizie obszaru nadbrzeżnego danej gminy.

Uzasadnienie

Państwa członkowskie mają pewien zakres uznania w wyborze kryteriów oceny. Połączenie podejść krajowego i lokalnego jest wyważone i może zapewnić poszanowanie celów gospodarczych oraz ich realizację na poziomie gminy. Kryteria muszą być obiektywne, niedyskryminacyjne, przejrzyste i proporcjonalne.

Czy ocena bezpośredniej skuteczności przepisów dyrektywy i obowiązek odstąpienia od stosowania sprzecznych przepisów krajowych spoczywa wyłącznie na sądach krajowych, czy również na organach administracyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek ten spoczywa zarówno na sądach krajowych, jak i na organach administracyjnych, w tym gminnych.

Uzasadnienie

Organy administracyjne, podobnie jak sądy, mają obowiązek stosować bezpośrednio skuteczne przepisy dyrektywy i odstępować od stosowania niezgodnych przepisów krajowych. Dotyczy to również oceny przesłanek stosowania przepisów dyrektywy.

Czy bezpośrednia skuteczność art. 12 dyrektywy 2006/123/WE wymaga odstąpienia od stosowania włoskich przepisów dotyczących własności obiektów budowlanych po wygaśnięciu koncesji i czy jest to zgodne z prawem własności?

Odpowiedź sądu

Pytanie to jest niedopuszczalne, ponieważ nie ma związku ze stanem faktycznym sporu w postępowaniu głównym.

Uzasadnienie

Spór w postępowaniu głównym dotyczy przedłużenia koncesji, a nie kwestii rekompensaty za obiekty budowlane po wygaśnięciu koncesji. Trybunał nie dysponuje wystarczającymi informacjami, aby udzielić użytecznej odpowiedzi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (udzielono odpowiedzi na pytania)

Strony

NazwaTypRola
Autorità Garante della Concorrenza e del Mercatoorgan_krajowyskarżący
Comune di Ginosaorgan_krajowypozwany
L’Angolino Soc. coop.spolkauczestnik postępowania
Lido Orsa Minore di ABspolkauczestnik postępowania
La Capannina Srlspolkauczestnik postępowania
Sud Platinum Srlspolkauczestnik postępowania
Lido Zanzibar Srlspolkauczestnik postępowania
Poseidone Srlspolkauczestnik postępowania
LG Srlsspolkauczestnik postępowania
Lido Franco di GH & C. Sncspolkauczestnik postępowania
Lido Centrale Piccola Soc. Coop. arlspolkauczestnik postępowania
Bagno Cesena Srlsspolkauczestnik postępowania
E.T. Edilizia e Turismo Srlspolkauczestnik postępowania
Bluserena SpAspolkauczestnik postępowania
Associazione Pro Loco „Luigi Strada”inneuczestnik postępowania
M2g Raw Materials SpAspolkauczestnik postępowania
JFosoba_fizycznauczestnik postępowania
D.M.D. Snc di CD & C. Sncspolkauczestnik postępowania
Ro.Mat., di MN & Co Sncspolkauczestnik postępowania
Perla dello Jonio Srlspolkauczestnik postępowania
Ditta Individuale EFosoba_fizycznauczestnik postępowania
Associazione Dopolavoro Ferroviario Sez. Marina di Ginosainneuczestnik postępowania
Al Capricio Bis di RSspolkauczestnik postępowania
LBosoba_fizycznauczestnik postępowania
Sib Sindacato Italiano Balneariinneuczestnik postępowania
Federazione Imprese Demanialiinneuczestnik postępowania
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd fińskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

Traktat WE art. 47 § 2

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Podstawa prawna dla dyrektyw koordynujących przepisy państw członkowskich dotyczące podejmowania i wykonywania działalności na własny rachunek.

Traktat WE art. 55

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Odnosi się do przepisów dotyczących swobody przedsiębiorczości w kontekście usług.

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy zakazu ograniczeń w swobodzie przedsiębiorczości.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 1 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE

Ustanawia ogólne przepisy ułatwiające swobodę przedsiębiorczości i przepływ usług.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 12 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE

Nakłada obowiązek stosowania bezstronnej i przejrzystej procedury wyboru przy ograniczonej liczbie zezwoleń.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 12 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE

Zakazuje automatycznego odnawiania zezwoleń przy ograniczonej liczbie zezwoleń.

TFUE art. 288 § trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja i skutki prawne dyrektyw.

Pomocnicze

Traktat WE art. 94

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy zbliżania przepisów państw członkowskich mających wpływ na funkcjonowanie wspólnego rynku, wymaga jednomyślności.

TFUE art. 115

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Odpowiednik art. 94 Traktatu WE.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 44 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE

Termin transpozycji dyrektywy do prawa krajowego.

Codice della Navigazione art. 37 § drugi, zdanie drugie

Kodeks żeglugi

Przepis włoski przewidujący preferencję dla posiadacza koncesji (prawo pierwszeństwa/odnowienia).

Decreto-legge n. 194/2009 art. 1 § 18

Rozporządzenie z mocą ustawy nr 194/2009

Przedłużenie okresu obowiązywania koncesji na majątek publiczny nadbrzeżny.

Decreto legislativo n. 59/2010 art. 16

Rozporządzenie ustawodawcze nr 59 z 2010 r.

Wdrożenie art. 12 dyrektywy 2006/123/WE do prawa włoskiego.

Legge n. 145/2018 art. 1 § 675, 680, 682, 683

Ustawa nr 145/2018

Przepisy dotyczące reformy koncesji na majątek publiczny nadbrzeżny, w tym przedłużenie okresu obowiązywania.

Decreto-legge n. 34/2020 art. 182 § 2

Rozporządzenie z mocą ustawy nr 34 z 2020 r.

Środki związane z COVID-19, wpływające na procedury dotyczące koncesji nadbrzeżnych.

Legge n. 118/2022 art. 3 § 1, 3, 5

Ustawa nr 118/2022

Uchylenie przepisów ustawy nr 145/2018 dotyczących automatycznego przedłużania koncesji.

Karta Praw Podstawowych art. 17

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa 2006/123/WE została prawidłowo przyjęta na podstawie art. 47 ust. 2 i art. 55 WE. • Art. 12 ust. 1 i 2 dyrektywy 2006/123/WE są bezpośrednio skuteczne. • Art. 12 dyrektywy ma zastosowanie do sytuacji krajowych, nie tylko transgranicznych. • Ocena ograniczonych zasobów może łączyć podejście krajowe i lokalne. • Obowiązek stosowania dyrektywy i odstąpienia od sprzecznych przepisów krajowych spoczywa na sądach i organach administracyjnych.

Odrzucone argumenty

Nieważność dyrektywy z powodu przyjęcia większością głosów zamiast jednomyślnie. • Brak bezpośredniej skuteczności art. 12 dyrektywy z powodu niepełnej harmonizacji lub warunkowego charakteru. • Zastosowanie art. 12 dyrektywy ograniczone do spraw o znaczeniu transgranicznym. • Wyłączna kompetencja sądów krajowych do oceny bezpośredniej skuteczności i stosowania dyrektywy. • Niedopuszczalność pytania dziewiątego z powodu braku związku ze stanem faktycznym.

Godne uwagi sformułowania

przepisy dyrektywy są z punktu widzenia swej treści bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne • obowiązek stosowania bezstronnej i przejrzystej procedury wyboru potencjalnych kandydatów • zakaz automatycznego przedłużenia zezwolenia wydanego w odniesieniu do danej działalności • nie ma zastosowania wyłącznie do koncesji [...] które mają niewątpliwe znaczenie transgraniczne • połączenie podejścia abstrakcyjnego i ogólnego na szczeblu krajowym z podejściem kazuistycznym • ocena bezpośredniej skuteczności [...] oraz obowiązek odstąpienia od stosowania sprzecznych z nimi przepisów krajowych spoczywają na sądach krajowych i na organach administracyjnych

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes izby

M. Safjan

sędzia

N. Piçarra

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

M. Gavalec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie dyrektywy o usługach, zwłaszcza w kontekście koncesji na korzystanie z majątku publicznego, zasady bezpośredniej skuteczności dyrektyw oraz obowiązków organów krajowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskiej i interpretacji konkretnych przepisów dyrektywy. Konieczność oceny, czy liczba dostępnych zezwoleń jest faktycznie ograniczona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu koncesji na korzystanie z majątku publicznego (np. plaż) i konfliktu między prawem UE a przepisami krajowymi, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i samorządów.

Prawo UE kontra lokalne koncesje: TSUE rozstrzyga, czy automatyczne przedłużanie umów na korzystanie z plaż jest legalne.

Sektor

turystyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy