C-348/20 P
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości uchylił postanowienie Sądu, uznając skargę spółki Nord Stream 2 AG na dyrektywę dotyczącą rynku gazu za dopuszczalną w ograniczonym zakresie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Spółka Nord Stream 2 AG wniosła skargę o stwierdzenie nieważności dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/692, która rozszerzyła stosowanie dyrektywy o rynku gazu na linie przesyłowe między państwami członkowskimi a państwami trzecimi. Sąd Unii Europejskiej odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uznając, że dyrektywa nie dotyczy skarżącej bezpośrednio. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie, uchylił to postanowienie, stwierdzając, że dyrektywa może dotyczyć skarżącej bezpośrednio i indywidualnie w odniesieniu do przepisów dotyczących odstępstw od zasad rynku gazu. Sprawa została przekazana do Sądu w celu ponownego rozpoznania co do istoty.
Spółka Nord Stream 2 AG, operator gazociągu Nord Stream 2, wniosła skargę o stwierdzenie nieważności dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/692, która rozszerzyła zakres stosowania dyrektywy 2009/73/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego na linie przesyłowe między państwami członkowskimi a państwami trzecimi. Sąd Unii Europejskiej odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uznając, że dyrektywa nie dotyczy skarżącej bezpośrednio, ponieważ nie pozostawia ona państwom członkowskim żadnego zakresu uznania w zakresie jej stosowania wobec jednostek. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując odwołanie, uznał, że Sąd naruszył prawo, błędnie oceniając kwestię bezpośredniego wpływu dyrektywy na sytuację prawną skarżącej. Trybunał stwierdził, że dyrektywa może dotyczyć skarżącej bezpośrednio, ponieważ nakłada na nią obowiązki wynikające z dyrektywy 2009/73/WE, a państwa członkowskie nie dysponują zakresem uznania w zakresie stosowania tych obowiązków do skarżącej. Ponadto Trybunał uznał, że dyrektywa dotyczy skarżącej indywidualnie, ponieważ ze względu na specyficzne warunki, nie mogła ona skorzystać z przewidzianych w dyrektywie odstępstw. W związku z tym Trybunał uchylił postanowienie Sądu w części dotyczącej odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania co do istoty. Trybunał rozpatrzył również zarzut dotyczący wyłączenia dokumentów z akt sprawy, uznając, że Sąd dopuścił się naruszeń prawa przy ocenie wniosku Rady o wyłączenie niektórych dokumentów, co również skutkowało uchyleniem części postanowienia Sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, dyrektywa może dotyczyć jednostki bezpośrednio, jeśli nie pozostawia państwom członkowskim żadnego zakresu uznania w zakresie nakładania obowiązków na tę jednostkę, nawet jeśli przepisy transponujące nie zostały jeszcze wydane.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że Sąd błędnie oparł się na formalnym charakterze dyrektywy i konieczności transpozycji, ignorując istotę przepisów i brak uznania państw członkowskich w ich stosowaniu do konkretnej jednostki. Skutki prawne należy oceniać obiektywnie, a nie tylko przez pryzmat formy aktu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_postanowienie_i_przekazano_do_ponownego_rozpoznania
Strona wygrywająca
skarżący (w części dotyczącej dopuszczalności skargi)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Nord Stream 2 AG | spolka | wnosząca_odwołanie |
| Parlament Europejski | instytucja_ue | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | strona_w_postępowaniu_głównym |
| Republika Estońska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Łotewska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 263 § akapit czwarty
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Analiza warunków dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez podmioty inne niż adresaci aktu.
Dyrektywa 2009/73/WE art. 9
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE
Obowiązek rozdziału systemów przesyłowych i operatorów systemów przesyłowych.
Dyrektywa 2009/73/WE art. 32
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE
Dostęp stron trzecich do systemu przesyłowego.
Dyrektywa 2009/73/WE art. 36 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE
Możliwość przyznania zwolnień dla nowej infrastruktury gazowej.
Dyrektywa 2009/73/WE art. 41 § ust. 6, 8, 10
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE
Obowiązki i uprawnienia organu regulacyjnego.
Dyrektywa 2009/73/WE art. 49a
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE
Odstępstwa w odniesieniu do linii przesyłowych do i z państw trzecich.
Dyrektywa (UE) 2019/692
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/692
Zmiana dyrektywy 2009/73/WE, rozszerzenie jej stosowania na linie przesyłowe do i z państw trzecich.
Pomocnicze
TFUE art. 288 § akapit trzeci
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definicja dyrektywy i jej charakter.
Rozporządzenie nr 1049/2001 art. 4 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001
Odmowa dostępu do dokumentów ze względu na ochronę interesu publicznego lub postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa UE może dotyczyć jednostki bezpośrednio, nawet jeśli wymaga transpozycji. Dyrektywa UE może dotyczyć jednostki indywidualnie, jeśli nie może ona skorzystać z przewidzianych odstępstw. Sąd błędnie zastosował przepisy dotyczące dostępu do dokumentów i nie dokonał właściwego wyważenia interesów przy wyłączaniu dokumentów z akt sprawy.
Odrzucone argumenty
Dyrektywa UE nie może dotyczyć jednostki bezpośrednio przed jej transpozycją. Dyrektywa UE nie dotyczy indywidualnie skarżącej, ponieważ dotyczy otwartego kręgu podmiotów. Dokumenty wewnętrzne instytucji UE powinny zostać wyłączone z akt sprawy ze względu na ochronę interesu publicznego i prawo do rzetelnego procesu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd naruszył prawo, gdy orzekł, iż sporna dyrektywa nie wywiera bezpośrednio wpływu na sytuację prawną skarżącej. Warunek, że będący przedmiotem jej skargi środek musi dotyczyć bezpośrednio osoby fizycznej lub prawnej, wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków. Zdolności aktu do wywarcia bezpośrednio wpływu na sytuację prawną danej osoby fizycznej lub prawnej nie można oceniać jedynie w świetle okoliczności, że akt ten ma postać dyrektywy.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
A. Arabadjiev
sędzia
A. Prechal
sprawozdawczyni
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
S. Rodin
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
J.-C. Bonichot
sędzia
M. Safjan
sędzia
F. Biltgen
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
N. Piçarra
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
A. Kumin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności dyrektyw UE wniesionej przez podmioty inne niż adresaci, zwłaszcza w kontekście rozszerzenia zakresu stosowania przepisów UE na nowe obszary lub podmioty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, w szczególności braku możliwości skorzystania z odstępstw przez skarżącą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii dopuszczalności skarg na akty UE oraz dostępu do dokumentów, z silnym elementem geopolitycznym związanym z gazociągiem Nord Stream 2.
“Gazociąg Nord Stream 2 zagrał o dopuszczenie do sądu UE: Trybunał otwiera drzwi do skargi na unijną dyrektywę.”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI