C-347/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-09-15
cjeuprawo_ue_ogolneprawa_podstawoweWysokatrybunal
domniemanie niewinnościprawo do obecności na rozprawieprawo do adwokatarzetelny procespostępowanie karneprawo UETSUEwykładnia prawa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że ponowne przesłuchanie świadka jest wystarczające do naprawienia naruszenia prawa oskarżonego do obecności na rozprawie i jego adwokata, pod warunkiem dostarczenia protokołu z poprzedniego przesłuchania.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw UE dotyczących prawa oskarżonego do obecności na rozprawie i prawa do adwokata. Sąd krajowy przesłuchał świadka pod nieobecność oskarżonego i jego adwokata, a następnie umożliwił im zadanie pytań na kolejnym posiedzeniu. Sąd odsyłający pytał, czy takie ponowne przesłuchanie jest wystarczające, czy też konieczne jest pełne powtórzenie poprzedniego przesłuchania. Trybunał uznał, że dodatkowe przesłuchanie, po otrzymaniu protokołu z poprzedniego, jest wystarczające do naprawienia naruszenia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 8 ust. 1 dyrektywy (UE) 2016/343 (domniemanie niewinności i prawo do obecności na rozprawie) oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2013/48/UE (prawo dostępu do adwokata). Postępowanie karne toczyło się przeciwko DD, który wraz z obrońcą, adwokatem VV, nie mógł uczestniczyć w dwóch posiedzeniach sądu z przyczyn od nich niezależnych (choroba). Na tych posiedzeniach przesłuchano świadków. Sąd odsyłający, uznając naruszenie prawa DD do obecności na rozprawie i prawa VV do reprezentacji, przeprowadził dodatkowe przesłuchania świadków, umożliwiając DD i VV zadanie pytań. Sąd pytał, czy takie działania są wystarczające, czy też konieczne jest pełne powtórzenie przesłuchań. Trybunał Sprawiedliwości UE, odwołując się do orzecznictwa ETPC i własnej jurysprudencji, orzekł, że prawo do obecności na rozprawie i prawo do obrony przez adwokata są przestrzegane, jeśli po naruszeniu oskarżony i jego adwokat mają możliwość swobodnego zadawania pytań świadkowi podczas dodatkowego przesłuchania, pod warunkiem otrzymania protokołu z poprzedniego przesłuchania. Nie jest konieczne pełne powtórzenie przesłuchania ani unieważnienie czynności procesowych dokonanych pod nieobecność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawo to nie jest naruszone, jeśli oskarżony i jego adwokat mieli możliwość swobodnego zadawania pytań świadkowi podczas dodatkowego przesłuchania, pod warunkiem otrzymania protokołu z poprzedniego przesłuchania.

Uzasadnienie

Trybunał odwołał się do prawa do rzetelnego procesu i prawa do obrony, wskazując, że naruszenie może być usunięte poprzez dodatkowe przesłuchanie, które daje oskarżonemu możliwość zakwestionowania zeznań i zadania pytań, pod warunkiem dostarczenia protokołu z wcześniejszego przesłuchania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
DDosoba_fizycznaoskarżony
Specializirana prokuraturaorgan_krajowyinna strona postępowania
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2016/343 art. 8 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343

Państwa członkowskie zapewniają podejrzanym lub oskarżonym prawo do obecności na rozprawie. Naruszenie tego prawa może być usunięte poprzez dodatkowe przesłuchanie świadka, jeśli oskarżony i jego adwokat mieli możliwość zadania pytań i otrzymali protokół z poprzedniego przesłuchania.

Dyrektywa 2013/48/UE art. 3 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE

Państwa członkowskie zapewniają, aby podejrzani i oskarżeni mieli prawo dostępu do adwokata w takicm terminie i w taki sposób, aby osoby te mogły rzeczywiście i skutecznie wykonywać przysługujące im prawo do obrony. Naruszenie tego prawa może być usunięte poprzez dodatkowe przesłuchanie świadka, jeśli adwokat miał możliwość zadania pytań i otrzymał protokół z poprzedniego przesłuchania.

Pomocnicze

Dyrektywa 2013/48/UE art. 3 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE

Prawo dostępu do adwokata obejmuje prawo do obecności adwokata podczas niektórych czynności dochodzeniowych lub dowodowych, ale może być rozszerzone na inne czynności, jak przesłuchanie świadka oskarżenia.

NPK art. 55

Kodeks postępowania karnego

NPK art. 94 § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

NPK art. 99

Kodeks postępowania karnego

NPK art. 269 § 3

Kodeks postępowania karnego

NPK art. 271 § 2

Kodeks postępowania karnego

NPK art. 348 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dodatkowe przesłuchanie świadka, po otrzymaniu protokołu z poprzedniego przesłuchania, jest wystarczające do naprawienia naruszenia prawa oskarżonego do obecności na rozprawie i prawa do adwokata. Prawo UE ustanawia normy minimalne, a państwa członkowskie mogą stosować środki zapewniające wyższy poziom ochrony, ale nie mogą obniżać gwarancji.

Odrzucone argumenty

Konieczność pełnego powtórzenia przesłuchania świadka w celu usunięcia naruszenia prawa oskarżonego i jego adwokata.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie to można usunąć poprzez ponowne przesłuchanie świadka dodatkowe przesłuchanie jest wystarczające, aby usunąć naruszenie przepisów procesowych wystarczy przeprowadzić dodatkowe przesłuchanie, podczas którego oskarżony ma możliwość swobodnego przesłuchania świadka, bez konieczności powtórzenia w całości przesłuchania

Skład orzekający

N. Jääskinen

prezes_izby

M. Safjan

sprawozdawca

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja praw oskarżonego i jego adwokata w kontekście obecności na rozprawie i przesłuchania świadków w postępowaniu karnym, zwłaszcza w sytuacjach wyjątkowych (np. choroba)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych sytuacji, gdy naruszenie prawa do obecności lub do adwokata jest naprawiane poprzez dodatkowe przesłuchanie. Wymaga dostarczenia protokołu z poprzedniego przesłuchania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw oskarżonego w postępowaniu karnym, co jest zawsze interesujące dla prawników. Wyjaśnia, jak można naprawić naruszenia tych praw w praktyce, co ma dużą wartość praktyczną.

Czy ponowne przesłuchanie świadka wystarczy, by naprawić naruszenie praw oskarżonego? TSUE daje odpowiedź.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI