C-345/22 do C-347/22
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że klauzula prorogacyjna w konosamencie może być skuteczna wobec posiadacza będącego osobą trzecią, jeśli wstąpił on w prawa i obowiązki pierwotnej strony umowy, nawet jeśli nie negocjował jej indywidualnie, co stoi w sprzeczności z hiszpańskim prawem morskim.
Sprawa dotyczyła możliwości powołania się na klauzulę prorogacyjną zamieszczoną w konosamencie wobec posiadacza będącego osobą trzecią, który nabył towar po jego uszkodzeniu. Hiszpańskie sądy miały wątpliwości, czy klauzula ta jest skuteczna, jeśli nie została indywidualnie wynegocjowana przez nabywcę, zgodnie z hiszpańską ustawą o żegludze morskiej (LNM). Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując wnioski prejudycjalne, stwierdził, że rozporządzenie Bruksela I bis należy interpretować w ten sposób, że klauzula prorogacyjna może być skuteczna wobec osoby trzeciej, jeśli wstąpiła ona w prawa i obowiązki pierwotnej strony umowy, co należy ocenić według prawa krajowego. Hiszpańskie przepisy wymagające indywidualnych negocjacji klauzuli prorogacyjnej są sprzeczne z rozporządzeniem.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni art. 25 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 (rozporządzenie Bruksela I bis) w trzech sporach dotyczących odszkodowania za uszkodzone towary przewożone drogą morską. Spory te dotyczyły możliwości powołania się przez przewoźników (Maersk A/S, MACS Maritime Carrier Shipping GmbH & Co) na klauzule prorogacyjne zamieszczone w konosamentach, które przyznawały jurysdykcję sądom Zjednoczonego Królestwa. Powodowe towarzystwa ubezpieczeniowe (Allianz Seguros y Reaseguros SA, Mapfre España Compañía de Seguros y Reaseguros SA), wstępując w prawa nabywców towarów (Oversea Atlantic Fish SL, Fortitude Fishing SL), dochodziły odszkodowania przed hiszpańskimi sądami. Hiszpańskie sądy miały wątpliwości, czy klauzule prorogacyjne mogą być skuteczne wobec posiadaczy konosamentów będących osobami trzecimi, jeśli nie zostały one indywidualnie i odrębnie wynegocjowane, zgodnie z art. 251 i 468 hiszpańskiej ustawy o żegludze morskiej (LNM). Trybunał Sprawiedliwości UE, połączony do wspólnego rozpoznania, stwierdził, że rozporządzenie Bruksela I bis ma zastosowanie do sporów wszczętych przed końcem okresu przejściowego po Brexicie. W odpowiedzi na pytania prejudycjalne Trybunał orzekł, że możliwość powołania się na klauzulę prorogacyjną wobec posiadacza konosamentu będącego osobą trzecią nie jest regulowana przez prawo państwa wskazanego w klauzuli, lecz przez prawo krajowe właściwe dla oceny, czy osoba trzecia wstąpiła w całość praw i obowiązków pierwotnej strony umowy. Hiszpańskie przepisy, które uzależniają skuteczność klauzuli prorogacyjnej wobec osoby trzeciej od indywidualnych negocjacji, są sprzeczne z art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis, ponieważ naruszają zasadę autonomii woli stron i mogą prowadzić do sytuacji, w której osoba trzecia ma większe prawa niż pierwotny kontrahent. Sąd odsyłający ma obowiązek zapewnić pełną skuteczność prawa Unii, w razie potrzeby odstępując od stosowania sprzecznych przepisów krajowych.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis należy interpretować w ten sposób, że możliwość powołania się na klauzulę prorogacyjną wobec posiadacza konosamentu będącego osobą trzecią nie jest regulowana przez prawo państwa wskazanego w klauzuli, lecz przez prawo krajowe właściwe dla oceny, czy osoba trzecia wstąpiła w całość praw i obowiązków pierwotnej strony umowy.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis nie precyzuje skutków klauzuli prorogacyjnej wobec osoby trzeciej. Powołując się na wcześniejsze orzecznictwo dotyczące konwencji brukselskiej i rozporządzenia Bruksela I, Trybunał uznał, że na klauzulę prorogacyjną można się powołać wobec osoby trzeciej, jeśli wstąpiła ona w całość praw i obowiązków pierwotnego kontrahenta, co należy ocenić według prawa krajowego. Zniesienie wymogu miejsca zamieszkania w państwie członkowskim nie wpływa na tę zasadę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maersk A/S | spolka | pozwany |
| Allianz Seguros y Reaseguros SA | spolka | powód |
| MACS Maritime Carrier Shipping GmbH & Co | spolka | pozwany |
| Mapfre España Compañía de Seguros y Reaseguros SA | spolka | powód |
| Maersk Line Perú SAC | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Aquafrost Perú | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Oversea Atlantic Fish SL | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Tunacor Fisheries Ltd | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Fortitude Fishing SL | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Rząd Hiszpański | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 25 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Możliwość powołania się na klauzulę prorogacyjną wobec posiadacza konosamentu będącego osobą trzecią, który wstąpił w całość praw i obowiązków pierwotnej strony umowy, należy ocenić zgodnie z prawem krajowym właściwym dla istoty sprawy. Przepisy krajowe wymagające indywidualnych negocjacji klauzuli prorogacyjnej wobec takiej osoby trzeciej są sprzeczne z tym przepisem.
Pomocnicze
Konwencja brukselska art. 17 § pierwszy
Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
Rozporządzenie Bruksela I art. 23 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
LNM art. 251
Ley 14/2014 de Navegación Marítima
Przepis ten, w związku z art. 468 LNM, stanowi, że klauzule prorogacyjne są nieważne, jeśli nie zostały indywidualnie i odrębnie wynegocjowane przez nabywcę konosamentu, co jest sprzeczne z prawem UE.
LNM art. 468 § pierwszy
Ley 14/2014 de Navegación Marítima
Przepis ten stanowi, że klauzule prorogacyjne są nieważne, jeżeli nie zostały indywidualnie i odrębnie wynegocjowane, co jest sprzeczne z prawem UE w kontekście rozporządzenia Bruksela I bis.
Umowa o wystąpieniu art. 67 § 1 lit. a
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej
Przepisy dotyczące jurysdykcji zawarte w rozporządzeniu Bruksela I bis mają zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do postępowań wszczętych przed zakończeniem okresu przejściowego.
Umowa o wystąpieniu art. 126
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej
Określa okres przejściowy do 31 grudnia 2020 r.
Umowa o wystąpieniu art. 127 § 1 i 3
Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej
Prawo Unii ma zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa w okresie przejściowym i jest stosowane według tych samych metod i zasad co w Unii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Bruksela I bis należy interpretować w sposób zapewniający spójność i skuteczność prawa Unii. Możliwość powołania się na klauzulę prorogacyjną wobec osoby trzeciej, która wstąpiła w prawa i obowiązki pierwotnej strony umowy, jest kluczowa dla pewności obrotu. Przepisy krajowe, które wprowadzają dodatkowe wymogi (np. indywidualne negocjacje) dla skuteczności klauzul prorogacyjnych wobec osób trzecich, są sprzeczne z prawem Unii.
Odrzucone argumenty
Hiszpańskie przepisy LNM, wymagające indywidualnych negocjacji klauzuli prorogacyjnej wobec osób trzecich, powinny być stosowane, nawet jeśli są sprzeczne z rozporządzeniem Bruksela I bis.
Godne uwagi sformułowania
możliwość powołania się na klauzulę prorogacyjną wobec posiadacza konosamentu będącego osobą trzecią wstąpiła ona w całość praw i obowiązków jednej z pierwotnych stron umowy prawo krajowe znajdujące zastosowanie co do istoty sprawy stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu klauzula ta można się powołać wobec tej osoby trzeciej wyłącznie wtedy, gdy ta osoba trzecia wynegocjowała ją indywidualnie i odrębnie
Skład orzekający
P. G. Xuereb
pełniący obowiązki prezesa izby
A. Kumin
sprawozdawca
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście klauzul prorogacyjnych w konosamentach i ich skuteczności wobec osób trzecich, a także kolizja prawa krajowego z prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy głównie umów przewozu morskiego potwierdzonych konosamentami i sytuacji, gdy osoba trzecia wstępuje w prawa i obowiązki pierwotnej strony umowy. Wymaga oceny prawa krajowego właściwego dla istoty sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji w transporcie morskim i konfliktu między prawem UE a prawem krajowym, co jest istotne dla praktyków prawa handlowego i transportowego.
“Czy klauzula w umowie przewozowej może Cię związać, nawet jeśli nie byłeś jej stroną? TSUE wyjaśnia.”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę