Orzeczenie · 2026-04-16

C-343/23 P

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-04-16
cjeuprawo_ue_ogolnesłużba publicznaWysokatrybunal
nękanie psychicznesłużba publicznaurzędnicy UEprawo pracy UEESDZTSUEodwołanieciężar dowodudefinicja nękania

Podsumowanie

Jean-Marc Colombani, urzędnik Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ), wniósł odwołanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) od wyroku Sądu UE, który oddalił jego skargę na decyzję ESDZ o częściowym oddaleniu wniosku o udzielenie wsparcia w związku z zarzutami nękania psychicznego oraz na żądanie odszkodowania. Skarżący kwestionował interpretację pojęcia „nękania psychicznego” przez Sąd, argumentując, że powinno ono obejmować również zachowania pasywne i zbiorowe, a nie tylko indywidualne i aktywne. Podnosił również zarzuty dotyczące błędów w ocenie okoliczności faktycznych i dowodów przez Sąd. ESDZ wniosła o odrzucenie odwołania. Trybunał Sprawiedliwości uznał odwołanie za dopuszczalne w zakresie kwestii prawnych, ale oddalił podniesione zarzuty. Potwierdził, że definicja nękania psychicznego zawarta w regulaminie pracowniczym wymaga umyślnego, powtarzającego się lub ciągłego niewłaściwego zachowania, które godzi w osobę. Trybunał wyjaśnił, że choć nękanie może mieć charakter pasywny lub zbiorowy, osoba zgłaszająca nękanie musi przedstawić zaczątek dowodu na indywidualne i umyślne zaangażowanie domniemanych sprawców, a także na istnienie ewentualnych uzgodnień między nimi. W przypadku braku takiego dowodu, pasywność danej osoby (np. brak działania w celu zapobieżenia nadużyciom innych) co do zasady nie stanowi nękania psychicznego z jej strony. Trybunał podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na skarżącym i że nie można oczekiwać od administracji wszczęcia dochodzenia bez wystarczającego zaczątku dowodu. Wiele zarzutów odwoławczych zostało odrzuconych jako niedopuszczalne z powodu niemożności dokonania nowej oceny okoliczności faktycznych przez Trybunał lub z powodu niejasnego sformułowania argumentacji. Ostatecznie Trybunał oddalił odwołanie w całości i obciążył skarżącego kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia nękania psychicznego w prawie pracy UE, w tym nękania pasywnego i zbiorowego, oraz ciężar dowodu w takich sprawach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów regulaminu pracowniczego urzędników UE, ale jego zasady dotyczące definicji nękania i ciężaru dowodu mogą mieć szersze zastosowanie w prawie pracy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy pojęcie „nękania psychicznego” w rozumieniu art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego obejmuje zachowania pasywne lub zbiorowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pojęcie „nękania psychicznego” może obejmować zachowania pasywne lub zbiorowe, pod warunkiem że stanowią one niewłaściwe, umyślne zachowanie, które ma miejsce na przestrzeni pewnego okresu i godzi w osobę. Jednakże osoba zgłaszająca nękanie musi przedstawić zaczątek dowodu na indywidualne i umyślne zaangażowanie domniemanych sprawców oraz na istnienie ewentualnych uzgodnień między nimi.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że definicja nękania jest szeroka i może obejmować zarówno aktywne, jak i pasywne zachowania, o ile są one umyślne i szkodliwe. Podkreślono jednak, że w przypadku nękania zbiorowego wymagane jest wykazanie skoordynowanych działań lub uzgodnień między sprawcami, a brak działania w celu zapobieżenia nadużyciom innych, o których wiedziało się, co do zasady nie stanowi nękania.

Jaki jest ciężar dowodu w przypadku wniosku o udzielenie wsparcia z powodu nękania psychicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ciężar dowodu spoczywa na osobie ubiegającej się o wsparcie, która musi przedstawić zaczątek dowodu na nękanie.

Uzasadnienie

Trybunał potwierdził, że to do osoby ubiegającej się o wsparcie należy przedstawienie zaczątku dowodu na nękanie. Sąd nie odwrócił ciężaru dowodu ani nie nałożył nieproporcjonalnego ciężaru dowodu na skarżącego, wymagając jedynie zaczątku dowodu, a nie dowodu negatywnego.

Czy ESDZ naruszyła obowiązek dbałości, nie wszczynając dochodzenia administracyjnego lub nie przyjmując środków tymczasowych w związku z zarzutami nękania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ESDZ nie naruszyła obowiązku dbałości, ponieważ nie było wystarczającego zaczątku dowodu na nękanie ze strony wskazanych osób, co uzasadniało nie wszczynanie dochodzenia ani nie przyjmowanie środków tymczasowych.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że w braku zaczątku dowodu na nękanie, ESDZ nie miała obowiązku wszczynania dochodzenia ani przyjmowania środków tymczasowych. Podkreślono, że środki tymczasowe nie naruszają domniemania niewinności.

Czy Sąd UE dopuścił się naruszenia prawa przy ocenie okoliczności faktycznych i dowodów w sprawie nękania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd UE nie dopuścił się naruszenia prawa przy ocenie okoliczności faktycznych i dowodów.

Uzasadnienie

Trybunał odrzucił zarzuty dotyczące przeinaczenia dowodów i błędnej oceny okoliczności faktycznych, stwierdzając, że skarżący dążył do nowej oceny faktów, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu odwoławczym. Wiele zarzutów zostało uznanych za niedopuszczalne z powodu braku jasności lub podniesienia ich po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono odwołanie
Strona wygrywająca
Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ)

Strony

NazwaTypRola
Jean-Marc Colombaniosoba_fizycznaskarżący
Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ)instytucja_uepozwana w pierwszej instancji

Przepisy (14)

Główne

RP art. 12a § 3

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Definicja „nękania psychicznego” jako niewłaściwego zachowania, które powtarza się lub ma charakter ciągły, jest umyślne i godzi w osobę.

RP art. 24

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Obowiązek Unii Europejskiej do wspierania urzędników w postępowaniach przeciwko osobom dopuszczającym się gróźb, zniewag, zniesławień lub ataków, oraz do rekompensowania szkód.

Pomocnicze

TFUE art. 270

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna skargi o stwierdzenie nieważności decyzji instytucji UE.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

Karta art. 44

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do dobrej administracji.

TFUE art. 227

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy skarg o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom.

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Podstawa prawna odwołań od wyroków Sądu.

Statut TSUE art. 58 § 1

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Ograniczenie zakresu odwołania do kwestii prawnych.

TFUE art. 256 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakres właściwości Sądu i Trybunału w postępowaniu odwoławczym.

Reg. post. TSUE art. 168 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Wymogi formalne odwołania.

Reg. post. TSUE art. 169 § 2

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Niedopuszczalność odwołania z powodu niejasności.

Reg. post. TSUE art. 170 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Zakaz zmiany przedmiotu sporu w postępowaniu odwoławczym.

Reg. post. TSUE art. 184 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Zastosowanie przepisów o kosztach do postępowania odwoławczego.

Reg. post. TSUE art. 138 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Obciążenie kosztami strony przegrywającej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sąd błędnie zinterpretował pojęcie nękania psychicznego, ograniczając je do zachowań indywidualnych i aktywnych. • Sąd dopuścił się błędów w ocenie okoliczności faktycznych i dowodów dotyczących nękania ze strony D i F. • ESDZ naruszyła obowiązek dbałości, nie wszczynając dochodzenia administracyjnego ani nie przyjmując środków tymczasowych. • Sąd naruszył prawo przy ocenie zarzutów dotyczących braku bezstronności i konfliktu interesów. • Sąd naruszył prawo przy ocenie zarzutów dotyczących nadużycia władzy.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „nękania” jest zdefiniowane w sposób szeroki i ogólny • nękanie psychiczne powinno stanowić „niewłaściwe zachowanie” i z tego względu obejmować element wymagający udziału sprawcy • to do osoby ubiegającej się o udzielenie wsparcia należy przedstawienie zaczątku dowodu • odwołanie ogranicza się do kwestii prawnych

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezeska izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

F. Schalin

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Z. Csehi

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nękania psychicznego w prawie pracy UE, w tym nękania pasywnego i zbiorowego, oraz ciężar dowodu w takich sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów regulaminu pracowniczego urzędników UE, ale jego zasady dotyczące definicji nękania i ciężaru dowodu mogą mieć szersze zastosowanie w prawie pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nękania w miejscu pracy w instytucjach UE, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i pracowników.

Czy milczenie i ignorowanie to już nękanie? Trybunał UE definiuje granice mobbingu w pracy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy