C-343/04
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powództwo o zaniechanie immisji transgranicznych (np. promieniowania z elektrowni atomowej) nie podlega wyłącznej jurysdykcji sądu państwa, w którym znajduje się nieruchomość.
Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądów w sporze o immisje transgraniczne. Land Oberösterreich pozwał czeską elektrownię atomową o zaniechanie emisji promieniowania jonizującego na austriackie nieruchomości. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy sprawa podlega wyłącznej jurysdykcji sądów austriackich na podstawie art. 16 pkt 1 lit. a Konwencji brukselskiej, który dotyczy praw rzeczowych do nieruchomości. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powództwo o zaniechanie immisji, nawet jeśli dotyczy nieruchomości, nie jest sprawą, której przedmiotem są prawa rzeczowe w rozumieniu tego przepisu, a zatem nie podlega wyłącznej jurysdykcji sądu państwa położenia nieruchomości.
Sprawa C-343/04 dotyczyła wykładni art. 16 pkt 1 lit. a Konwencji brukselskiej, który przyznaje wyłączną jurysdykcję sądom państwa, w którym znajduje się nieruchomość, w sprawach dotyczących praw rzeczowych do tej nieruchomości. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożył austriacki Oberster Gerichtshof w związku ze sporem między Land Oberösterreich a czeską spółką ČEZ. Land Oberösterreich pozwał ČEZ o zaniechanie immisji w postaci promieniowania jonizującego emitowanego przez elektrownię atomową Temelin, położoną w Czechach, na austriackie nieruchomości. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy takie powództwo negatoryjne, mające charakter prewencyjny, mieści się w pojęciu „spraw, których przedmiotem są prawa rzeczowe na nieruchomościach” w rozumieniu art. 16 Konwencji brukselskiej. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na swoim utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że art. 16 pkt 1 lit. a Konwencji brukselskiej należy interpretować wąsko. Wyłączna jurysdykcja sądu państwa położenia nieruchomości obejmuje tylko te sprawy, które zmierzają do określenia granic, składu, własności, posiadania lub istnienia innych praw rzeczowych na nieruchomości. Powództwo o zaniechanie immisji, nawet jeśli jego podstawa jest związana z prawem rzeczowym, nie jest sprawą, której przedmiotem jest prawo rzeczowe w tym ścisłym znaczeniu. Trybunał podkreślił, że względy dobrej administracji wymiaru sprawiedliwości, które leżą u podstaw art. 16, nie mają zastosowania w przypadku takich powództw transgranicznych. W związku z tym, powództwo o zaniechanie immisji nie podlega wyłącznej jurysdykcji sądu państwa położenia nieruchomości, a jurysdykcję należy określać na podstawie innych przepisów Konwencji, np. art. 5 pkt 3 dotyczącego jurysdykcji w sprawach o czyny niedozwolone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o zaniechanie immisji nie należy do zakresu zastosowania art. 16 pkt 1 lit. a Konwencji brukselskiej.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 16 pkt 1 lit. a Konwencji brukselskiej należy interpretować wąsko. Wyłączna jurysdykcja sądu państwa położenia nieruchomości obejmuje tylko sprawy dotyczące określenia granic, składu, własności, posiadania lub istnienia innych praw rzeczowych na nieruchomości. Powództwo o zaniechanie immisji, nawet jeśli jego podstawa jest związana z prawem rzeczowym, nie jest sprawą, której przedmiotem jest prawo rzeczowe w tym ścisłym znaczeniu. Względy dobrej administracji wymiaru sprawiedliwości nie uzasadniają rozszerzającej wykładni tego przepisu w przypadku powództw transgranicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający uzyskał odpowiedź, która prawdopodobnie pozwoli mu na stwierdzenie swojej jurysdykcji
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Land Oberösterreich | organ_krajowy | powód |
| ČEZ as | spolka | pozwany |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Konwencja brukselska art. 16 § 1 lit. a
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja brukselska)
Nie obejmuje powództwa o zaniechanie immisji transgranicznych, nawet jeśli dotyczy nieruchomości.
ABGB art. 364 § ust. 2
Austriacki kodeks cywilny
Podstawa powództwa o zaniechanie immisji.
Pomocnicze
Konwencja brukselska art. 4 § akapit pierwszy
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja brukselska)
Konwencja brukselska art. 5 § pkt 3
Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja brukselska)
ABGB art. 364a
Austriacki kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powództwo o zaniechanie immisji, nawet jeśli dotyczy nieruchomości, nie jest sprawą, której przedmiotem są prawa rzeczowe w ścisłym rozumieniu art. 16 Konwencji brukselskiej. Względy dobrej administracji wymiaru sprawiedliwości nie uzasadniają rozszerzającej wykładni art. 16 w przypadku powództw transgranicznych. Charakter rzeczowy prawa i związek z nieruchomością mają niewielkie znaczenie w kontekście sporu o immisje, który mógłby dotyczyć również innych praw (np. do integralności fizycznej).
Odrzucone argumenty
Powództwo o zaniechanie immisji powinno podlegać wyłącznej jurysdykcji sądu państwa położenia nieruchomości na podstawie art. 16 pkt 1 lit. a Konwencji brukselskiej. Nakaz zaniechania naruszeń wydany przez sąd austriacki wobec czeskiej elektrowni stanowiłby naruszenie suwerenności Republiki Czeskiej.
Godne uwagi sformułowania
nie należy do zakresu zastosowania tego postanowienia powództwo o zaniechanie rzeczywistych lub potencjalnych immisji na nieruchomość jurysdykcja wyłączna sądu państwa umawiającego się, w którym nieruchomość jest położona, nie obejmuje wszystkich spraw, których przedmiot stanowi prawo rzeczowe na nieruchomości, lecz tylko te spośród nich, które zmierzają do określenia granic lub składu nieruchomości, własności, posiadania lub istnienia innych praw rzeczowych na nieruchomości charakter rzeczowy przedmiotowego prawa i związek z nieruchomością mają w tym kontekście jedynie niewielkie znaczenie względy dobrej administracji wymiaru sprawiedliwości związane z art. 16 pkt 1 lit. a) nie znajdują zastosowania wobec powództwa o zaniechanie immisji
Skład orzekający
P. Jann
prezes izby
K. Schiemann
sprawozdawca
N. Colneric
sędzia
J. N. Cunha Rodrigues
sędzia
E. Levits
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 16 Konwencji brukselskiej w kontekście jurysdykcji w sprawach o immisje transgraniczne."
Ograniczenia: Dotyczy wykładni Konwencji brukselskiej, która została zastąpiona przez Rozporządzenie (UE) nr 1215/2012 (Bruksela I bis), choć zasady wykładni mogą być nadal pomocne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji w kontekście transgranicznych immisji, co ma praktyczne znaczenie dla ochrony środowiska i praw własności w UE.
“Czy sąsiad zza granicy może zatruwać Twoją ziemię? TSUE wyjaśnia, gdzie szukać sprawiedliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI