C-342/19 P
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie w sprawie dostępu do dokumentów Europejskiego Banku Centralnego, potwierdzając prawo EBC do odmowy dostępu do dokumentów przeznaczonych do użytku wewnętrznego, nawet jeśli dotyczą one opinii prawnych.
Fabio De Masi i Yanis Varoufakis odwołali się od wyroku Sądu UE, który oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Europejskiego Banku Centralnego (EBC) odmawiającej dostępu do dokumentu zawierającego opinię zewnętrznego usługodawcy na temat wykładni przepisów dotyczących Europejskiego Systemu Banków Centralnych. Wnoszący odwołanie argumentowali, że odmowa narusza zasadę przejrzystości i prawo dostępu do dokumentów. Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie, uznając, że EBC prawidłowo zastosował wyjątki przewidziane w swojej decyzji, chroniące dokumenty przeznaczone do użytku wewnętrznego, nawet jeśli dotyczą one opinii prawnych, i że nie istniał nadrzędny interes publiczny uzasadniający ujawnienie dokumentu.
Sprawa dotyczyła odwołania Fabio De Masi i Yanisa Varoufakisa od wyroku Sądu Unii Europejskiej, który oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Europejskiego Banku Centralnego (EBC) z dnia 16 października 2017 r. Decyzja ta odmawiała im dostępu do dokumentu z dnia 23 kwietnia 2015 r., zatytułowanego „Odpowiedzi na pytania dotyczące wykładni art. 14.4 Protokołu nr 4 w sprawie statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego”, sporządzonego przez zewnętrznego usługodawcę na żądanie EBC. Wnoszący odwołanie argumentowali, że odmowa dostępu narusza zasadę przejrzystości, prawo dostępu do dokumentów oraz obowiązek uzasadnienia. Podnosili również, że sporny dokument powinien być traktowany jako opinia prawna objęta innym wyjątkiem, a także że istniał nadrzędny interes publiczny uzasadniający jego ujawnienie. Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie, stwierdzając, że Sąd prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy decyzji 2004/258 EBC dotyczące dostępu do dokumentów. Trybunał podkreślił, że EBC ma prawo odmówić dostępu do dokumentów przeznaczonych do użytku wewnętrznego na potrzeby obrad i konsultacji, nawet jeśli są to opinie prawne, o ile nie przemawia za ich ujawnieniem nadrzędny interes publiczny. Stwierdzono, że EBC nie naruszył obowiązku uzasadnienia, a argumenty dotyczące nadrzędnego interesu publicznego zostały już skutecznie rozpatrzone przez Sąd. W konsekwencji, odwołanie zostało oddalone, a wnoszący je obciążeni kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, EBC może odmówić dostępu do dokumentu przeznaczonego do użytku wewnętrznego na potrzeby obrad i konsultacji, nawet jeśli jest to opinia prawna, o ile nie przemawia za jego ujawnieniem nadrzędny interes publiczny. Wyjątek dotyczący dokumentów wewnętrznych nie jest wyłączony przez wyjątek dotyczący opinii prawnych.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że decyzja 2004/258 EBC nie zawiera wskazówek, które nadawałyby art. 4 ust. 2 lit. b) charakter lex specialis wobec art. 4 ust. 3 akapit pierwszy. Ochrona dokumentów wewnętrznych jest możliwa nawet po podjęciu decyzji, a jej zakres jest szerszy niż w przypadku rozporządzenia 1049/2001. EBC może powoływać się na kilka powodów odmowy jednocześnie, a ochrona dokumentów wewnętrznych nie jest ograniczona wyłącznie do konkretnych procesów decyzyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_odwolanie
Strona wygrywająca
Europejski Bank Centralny (EBC)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fabio De Masi | osoba_fizyczna | wnoszący odwołanie |
| Yanis Varoufakis | osoba_fizyczna | wnoszący odwołanie |
| Europejski Bank Centralny (EBC) | instytucja_ue | strona pozwana w pierwszej instancji |
Przepisy (11)
Główne
Decyzja 2004/258/WE art. 4 § 2
Decyzja Europejskiego Banku Centralnego
Wyjątki od dostępu do dokumentów, w tym ochrona doradztwa prawnego.
Decyzja 2004/258/WE art. 4 § 3
Decyzja Europejskiego Banku Centralnego
Wyjątki od dostępu do dokumentów przeznaczonych do użytku wewnętrznego na potrzeby obrad i konsultacji.
Pomocnicze
TFUE art. 15 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada przejrzystości i prawo dostępu do dokumentów.
TFUE art. 298 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Obowiązek dobrej administracji, w tym zapewnienie dostępu do dokumentów.
Karta art. 42
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo dostępu do dokumentów.
Karta art. 52 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Warunki ograniczania praw i wolności, w tym proporcjonalność.
Rozporządzenie nr 1049/2001 art. 4 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
Wyjątki od dostępu do dokumentów instytucji UE.
Rozporządzenie nr 1049/2001 art. 4 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
Ochrona procesu podejmowania decyzji przez instytucje UE.
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 56
Podstawa prawna odwołania.
TUE art. 10 § 3
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada otwartości i bliskości obywateli.
Protokół nr 4 art. 14 § 4
Protokoły do Traktatów
Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
EBC ma prawo odmówić dostępu do dokumentów przeznaczonych do użytku wewnętrznego na potrzeby obrad i konsultacji, nawet jeśli są to opinie prawne. Wyjątek dotyczący dokumentów wewnętrznych nie jest wyłączony przez wyjątek dotyczący opinii prawnych. Odmowa dostępu na podstawie art. 4 ust. 3 akapit pierwszy decyzji 2004/258 nie wymaga wykazania poważnego naruszenia procesu podejmowania decyzji. Zakres ochrony dokumentów wewnętrznych w decyzji 2004/258 jest szerszy niż w rozporządzeniu 1049/2001 i obejmuje również dokumenty otrzymane od zewnętrznych usługodawców. Nie wykazano istnienia nadrzędnego interesu publicznego uzasadniającego ujawnienie dokumentu.
Odrzucone argumenty
Odmowa dostępu narusza zasadę przejrzystości i prawo dostępu do dokumentów. Sporny dokument jest opinią prawną objętą innym wyjątkiem i powinien być ujawniony. Istniał nadrzędny interes publiczny uzasadniający ujawnienie dokumentu. EBC powinien wykazać poważne naruszenie procesu podejmowania decyzji. Zasada przejrzystości wymaga szerszej interpretacji wyjątków od dostępu do dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
ochrona skuteczności własnych procesów decyzyjnych, w tym wewnętrznych konsultacji i przygotowań nie jest konieczne wykazanie istnienia poważnego naruszenia procesu podejmowania decyzji wykładnia contra legem nie można uwzględnić argumentacji przedstawionej w tym zakresie przez wnoszących odwołanie nie można uznać, że dokument taki jak sporny dokument, który zawiera opinię prawną dotyczącą interpretacji art. 14 ust. 4 Protokołu nr 4 [...] odnosi się do wykonywania przez EBC funkcji administracyjnych.
Skład orzekający
J.‑C. Bonichot
prezes izby
L. Bay Larsen
sprawozdawca
C. Toader
sędzia
M. Safjan
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do dokumentów instytucji UE, w szczególności EBC, oraz zakresu wyjątków chroniących wewnętrzne konsultacje i procesy decyzyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów EBC (Decyzja 2004/258/WE) i ich relacji do ogólnych zasad dostępu do dokumentów UE. Kontekst prawny związany z EBC i jego funkcjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu przejrzystości instytucji UE i prawa obywateli do informacji, co jest zawsze istotne dla prawników i aktywistów obywatelskich. Choć nie zawiera szokujących faktów, porusza fundamentalne kwestie równowagi między otwartością a poufnością.
“Czy EBC może ukrywać opinie prawne za zasłoną tajemnicy wewnętrznych konsultacji?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI