C-342/15

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że austriackie prawo zastrzegające poświadczanie podpisów na dokumentach dotyczących nieruchomości dla notariuszy nie narusza prawa UE, nawet jeśli dotyczy to adwokatów z innych państw członkowskich.

Sprawa dotyczyła wniosku o wpis do austriackiej księgi wieczystej, gdzie podpis wnioskodawczyni złożony w Czechach został poświadczony przez czeskiego adwokata. Austriacki sąd odmówił wpisu, powołując się na wymóg poświadczenia przez austriackiego notariusza. Sąd najwyższy Austrii zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy takie zastrzeżenie narusza swobodę świadczenia usług przez adwokatów (dyrektywa 77/249/EWG i art. 56 TFUE). Trybunał uznał, że austriackie przepisy są uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, zapewniając pewność prawną i prawidłowe funkcjonowanie ksiąg wieczystych, a także nie wykraczają poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tych celów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 1 akapit drugi dyrektywy Rady 77/249/EWG oraz art. 56 TFUE. Sprawa wywodziła się ze sporu dotyczącego odmowy wpisu do austriackiej księgi wieczystej planowanego zbycia nieruchomości, ponieważ podpis wnioskodawczyni na wniosku złożonym w Republice Czeskiej został poświadczony przez czeskiego adwokata, a nie przez austriackiego notariusza, jak wymagało austriackie prawo (§ 53 ust. 3 Allgemeines Grundbuchsgesetz – GBG). Sąd odsyłający, Oberster Gerichtshof, miał wątpliwości co do zgodności z prawem Unii wymogu poświadczenia notarialnego. W związku z tym zadał dwa pytania prejudycjalne. Pierwsze pytanie dotyczyło możliwości wyłączenia przez państwo członkowskie poświadczania autentyczności podpisów na dokumentach dotyczących nieruchomości ze swobody świadczenia usług przez adwokatów i zastrzeżenia tej czynności dla notariuszy na podstawie art. 1 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 77/249/EWG. Drugie pytanie dotyczyło zgodności takiego zastrzeżenia z art. 56 TFUE, w szczególności w kontekście odmowy uznania poświadczenia dokonanego przez czeskiego adwokata. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w pierwszej kolejności ustalił, że dyrektywa 77/249/EWG ma zastosowanie do działalności zawodowej wykonywanej przez adwokata w formie świadczenia usług, w tym do poświadczania autentyczności podpisów, nawet jeśli nie jest to tradycyjna usługa prawna świadczona przez adwokatów we wszystkich państwach członkowskich. Stwierdził również, że dyrektywa ta ma zastosowanie zarówno w przypadku przemieszczenia się adwokata, jak i usługobiorcy. Odnosząc się do pierwszego pytania, Trybunał uznał, że art. 1 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 77/249/EWG nie ma zastosowania do sytuacji, w której państwo członkowskie zastrzega dla notariuszy poświadczanie autentyczności podpisów na dokumentach dotyczących nieruchomości, ponieważ przepis ten dotyczy jedynie wyłączeń w ramach grup adwokatów (np. solicitorów i barristerów w Wielkiej Brytanii i Irlandii), a nie zastrzeżeń dla zawodów innych niż adwokaci. W odniesieniu do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że austriackie przepisy stanowią ograniczenie swobody świadczenia usług gwarantowanej przez art. 56 TFUE. Jednakże, uznał, że takie ograniczenie może być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak zapewnienie dobrego funkcjonowania systemu ksiąg wieczystych oraz gwarancja zgodności z prawem i pewności prawnej czynności dokonywanych pomiędzy jednostkami. Trybunał podkreślił, że działalność notariusza w Austrii wykracza poza samo poświadczenie podpisu i obejmuje weryfikację treści aktu oraz zdolności stron do czynności prawnych. Stwierdził, że zastrzeżenie tej czynności dla notariuszy jest środkiem odpowiednim i niezbędnym do osiągnięcia tych celów, a odrzucenie poświadczenia przez czeskiego adwokata nie narusza prawa UE, ponieważ jego moc dowodowa w Czechach nie jest równoważna z mocą dokumentu urzędowego, a w Austrii miałoby być traktowane jako taki dokument, co mogłoby zakłócić pewność prawną. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że austriackie przepisy nie naruszają ani dyrektywy 77/249/EWG, ani art. 56 TFUE.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (5)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy