C-342/13
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że klauzula wyłącznej właściwości sądu polubownego w umowie kredytu hipotecznego może być uznana za nieuczciwą, nawet jeśli konsument otrzymał ogólne informacje o różnicach między postępowaniami.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście klauzuli arbitrażowej w umowie kredytu hipotecznego. Sąd odsyłający pytał, czy warunek ten jest nieuczciwy, nawet jeśli konsument został poinformowany o różnicach między postępowaniem polubownym a sądowym. Trybunał stwierdził, że samo przekazanie ogólnych informacji nie wyklucza nieuczciwego charakteru warunku, a ocena należy do sądu krajowego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Szombathelyi Törvényszék (Węgry) dotyczył wykładni art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa rozpatrywana przez węgierski sąd dotyczyła żądania stwierdzenia nieważności klauzul arbitrażowych w umowie kredytu hipotecznego zawartej z Raiffeisen Bank Zrt. Klauzula ta przyznawała wyłączną właściwość stałemu sądowi arbitrażowemu, od którego orzeczeń nie przysługuje środek zaskarżenia. Bank poinformował konsumentkę o różnicach między postępowaniem arbitrażowym a sądowym, w tym o jednoinstancyjności i potencjalnie wyższych kosztach postępowania arbitrażowego. Konsumentka uznała jednak zapis za niekorzystny i ograniczający jej prawo do sądu. Trybunał Sprawiedliwości UE, stosując art. 99 regulaminu postępowania, wydał postanowienie z uzasadnieniem. Stwierdził, że ocena nieuczciwego charakteru warunku umownego należy do sądu krajowego, który musi wziąć pod uwagę całokształt okoliczności zawarcia umowy. Podkreślił, że samo przekazanie konsumentowi ogólnych informacji o różnicach między postępowaniami nie wyklucza nieuczciwego charakteru warunku, zwłaszcza gdy jego celem lub skutkiem jest wyłączenie lub ograniczenie prawa konsumenta do wystąpienia z powództwem. W przypadku stwierdzenia nieuczciwego warunku, sąd krajowy ma obowiązek wyciągnąć konsekwencje prawne, aby zapewnić, że warunek ten nie będzie wiążący dla konsumenta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy musi ocenić, czy taki warunek jest nieuczciwy, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że ocena nieuczciwego charakteru warunku należy do sądu krajowego. Należy zbadać, czy warunek wyłącza lub ogranicza prawo konsumenta do wystąpienia z powództwem. Samo przekazanie ogólnych informacji o różnicach między postępowaniami nie wyklucza nieuczciwego charakteru warunku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Katalin Sebestyén | osoba_fizyczna | skarżący |
| Zsolt Csaba Kővári | inne | pozwany |
| OTP Bank | spolka | pozwany |
| OTP Faktoring Követeléskezelő Zrt | spolka | pozwany |
| Raiffeisen Bank Zrt | spolka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 3
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Załącznik zawiera przykładowy i niewyczerpujący wykaz warunków, które mogą być uznane za nieuczciwe.
Dyrektywa 93/13/EWG § Załącznik, pkt 1 lit. q)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki, których celem lub skutkiem jest wyłączenie lub ograniczenie prawa konsumenta do wystąpienia z powództwem lub skorzystania z innego środka zaskarżenia, zwłaszcza zaś żądanie od konsumenta poddania sporów wyłącznie pod arbitraż nieobjęty przepisami prawa.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwy charakter warunków umowy jest określany z uwzględnieniem rodzaju towarów lub usług, których umowa dotyczy i z odniesieniem, w czasie wykonania umowy, do wszelkich okoliczności związanych z wykonaniem umowy oraz do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której ta jest zależna.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowne muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem. Wszelkie wątpliwości co do treści warunku należy interpretować na korzyść konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwe warunki w umowach nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków.
k.c. art. 209 § 1
Polgári törvénykönyvről szóló 1959. évi IV. törvény (Kodeks cywilny)
Ogólne warunki umów, jak również postanowienia umowy zawartej z konsumentem, które nie były indywidualnie negocjowane, są warunkami nieuczciwymi, jeżeli wbrew wymogom dobrej wiary i lojalności określają prawa i obowiązki stron wynikające z umowy w sposób jednostronny i nieuzasadniony, ze szkodą dla strony przyjmującej te postanowienia.
Ustawa nr LXXI z 1994 r. o arbitrażu art. 3 § 1
Spory mogą być rozstrzygane w postępowaniu arbitrażowym, a nie w postępowaniu sądowym, jeżeli spełnione są określone warunki dotyczące zawodowego charakteru działalności, swobody dysponowania przedmiotem sporu i uzgodnienia postępowania arbitrażowego w umowie.
Ustawa nr LXXI z 1994 r. o arbitrażu art. 5 § 1
Zapis na arbitraż jest umową pomiędzy stronami, na podstawie której strony poddają rozstrzygnięciu sądu arbitrażowego spory, jakie wynikły lub mogą wyniknąć w związku z określonym stosunkiem prawnym.
Ustawa nr LXXI z 1994 r. o arbitrażu art. 8 § 1
Sąd, do którego wniesiono pozew w dziedzinie, która była przedmiotem zapisu na arbitraż, orzeka o niedopuszczalności skargi, chyba że uzna, iż zapis na arbitraż należy uznać za nieistniejący, nieważny, bezskuteczny lub niemożliwy do wykonania.
Ustawa nr LXXI z 1994 r. o arbitrażu art. 54
Od orzeczenia sądu arbitrażowego nie przysługuje środek zaskarżenia.
Dekret 18/1999 z dnia 5 lutego w sprawie nieuczciwych warunków w umowach zawieranych z konsumentami art. 1 § 1 lit. i)
Warunki umowne umowy kredytu zawartej z konsumentami mają nieuczciwy charakter w szczególności, gdy wyłączają bądź ograniczają środki, jakimi dysponuje konsument w celu dochodzenia swoich praw na podstawie ustawy lub umowy, chyba że owe środki zostaną zastąpione postępowaniem dotyczącym rozstrzygania sporów ustanowionym przez przepis prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula wyłącznej właściwości sądu polubownego, od którego orzeczeń nie przysługuje środek zaskarżenia, może być nieuczciwa, nawet jeśli konsument otrzymał ogólne informacje o różnicach między postępowaniami. Ocena nieuczciwego charakteru warunku należy do sądu krajowego, który musi zbadać całokształt okoliczności i skutki dla konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
samo przekazanie konsumentowi, przed podpisaniem danej umowy, ogólnych informacji dotyczących różnic istniejących między postępowaniem przed sądem polubownym a zwykłym postępowaniem sądowym samo w sobie nie może pozwolić na wykluczenie nieuczciwego charakteru tego warunku.
Skład orzekający
A. Tizzano
prezes izby
A. Borg Barthet
sędzia
E. Levits
sędzia
S. Rodin
sędzia
F. Biltgen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 93/13/EWG w kontekście klauzul arbitrażowych w umowach konsumenckich, zwłaszcza kredytach hipotecznych. Podkreślenie roli sądu krajowego w ocenie nieuczciwości warunków i ograniczeń wynikających z klauzul arbitrażowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji klauzuli arbitrażowej w umowie kredytu hipotecznego, gdzie orzeczenia sądu polubownego nie podlegają zaskarżeniu. Ocena nieuczciwości zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieuczciwych klauzul w umowach konsumenckich, a konkretnie klauzul arbitrażowych, które mogą ograniczać prawa konsumentów. Wyrok pokazuje, że nawet informowanie konsumenta nie zawsze chroni przed uznaniem klauzuli za nieuczciwą.
“Czy klauzula arbitrażowa w Twoim kredycie hipotecznym jest legalna? TSUE wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI