C-341/22
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe odmawiające prawa do odliczenia VAT spółce tylko z powodu nieosiągnięcia przez nią minimalnego progu dochodów są niezgodne z prawem UE, naruszając zasadę neutralności VAT i proporcjonalności.
Sprawa dotyczyła włoskich przepisów, które pozbawiały spółkę prawa do odliczenia VAT, jeśli jej dochody były niższe od ustalonego progu, uznając ją za 'spółkę fasadową'. Spółka Feudi di San Gregorio argumentowała, że takie przepisy są niezgodne z dyrektywą VAT. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że pozbawienie statusu podatnika i prawa do odliczenia VAT na podstawie samego nieosiągnięcia progu dochodów, bez dowodu oszustwa lub nadużycia, narusza art. 9 ust. 1 oraz art. 167 dyrektywy VAT, a także zasady neutralności i proporcjonalności.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy VAT w kontekście włoskich przepisów, które uznawały spółki za nieprowadzące działalności ('spółki fasadowe') i odmawiały im prawa do odliczenia, zwrotu lub kompensaty naliczonego VAT, jeśli ich dochody były niższe od ustalonego progu. Spółka Feudi di San Gregorio argumentowała, że takie przepisy są niezgodne z prawem Unii Europejskiej. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania sądu kasacyjnego, stwierdził, że art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT nie może być interpretowany w sposób pozbawiający statusu podatnika podmiot, który dokonuje transakcji opodatkowanych VAT, nawet jeśli ich wartość ekonomiczna nie osiąga krajowego progu dochodów, chyba że wykaże on obiektywne przeszkody. Ponadto, Trybunał uznał, że art. 167 dyrektywy VAT oraz zasady neutralności i proporcjonalności sprzeciwiają się przepisom krajowym, które odmawiają prawa do odliczenia VAT tylko z powodu nieosiągnięcia przez podatnika określonego poziomu transakcji, bez udowodnienia oszustwa lub nadużycia. Odmowa prawa do odliczenia jest dopuszczalna tylko w przypadku stwierdzenia oszustwa lub nadużycia na podstawie obiektywnych przesłanek, a nie na podstawie ogólnych domniemań dotyczących wysokości dochodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że nie może on prowadzić do pozbawienia statusu podatnika VAT osoby, która w danym okresie rozliczeniowym dokonuje transakcji opodatkowanych VAT, których wartość ekonomiczna nie osiąga progu określonego w przepisach krajowych, odpowiadającego racjonalnie oczekiwanej stopie zwrotu z aktywów, którymi osoba ta dysponuje.
Uzasadnienie
Status podatnika VAT wynika z samego prowadzenia działalności gospodarczej, wykorzystywania majątku w celu uzyskania dochodu, a nie z osiągnięcia określonego progu dochodów. Kryterium dochodowe nie jest obiektywne i nie może samo w sobie pozbawiać statusu podatnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Feudi di San Gregorio Aziende Agricole SpA)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Feudi di San Gregorio Aziende Agricole SpA | spolka | skarżący |
| Agenzia delle Entrate | organ_krajowy | pozwany |
| R. Nicastro | inne | pełnomocnik strony skarżącej |
| G. Palmieri | inne | pełnomocnik strony pozwanej |
| D.G. Pintus | inne | pełnomocnik strony pozwanej |
| P. Pucciariello | inne | pełnomocnik strony pozwanej |
| F. Urbani Neri | inne | pełnomocnik strony pozwanej |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
| A. Armenia | inne | pełnomocnik Komisji Europejskiej |
| F. Moro | inne | pełnomocnik Komisji Europejskiej |
| P. Rossi | inne | pełnomocnik Komisji Europejskiej |
| Vigna Ottieri Srl | spolka | strona w postępowaniu głównym (poprzednik prawny) |
Przepisy (8)
Główne
dyrektywa VAT art. 9 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Pojęcie 'podatnika' i 'działalności gospodarczej' ma szeroki, obiektywny charakter i nie jest uzależnione od osiągnięcia określonego progu dochodów. Status podatnika nie może być pozbawiony na tej podstawie.
dyrektywa VAT art. 167
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Prawo do odliczenia VAT jest podstawową zasadą systemu VAT i nie może być ograniczane na podstawie nieosiągnięcia przez podatnika określonego progu transakcji, chyba że wykazano oszustwo lub nadużycie.
ustawa nr 724/1994 art. 30 § 1
Ustawa nr 724 z dnia 23 grudnia 1994 r. – środki racjonalizacji finansów publicznych
Przepis krajowy ustanawiający domniemanie nieprowadzenia działalności i odmawiający prawa do odliczenia VAT na podstawie nieosiągnięcia progu dochodów, bez dowodu oszustwa lub nadużycia, jest niezgodny z prawem UE.
ustawa nr 724/1994 art. 30 § 4
Ustawa nr 724 z dnia 23 grudnia 1994 r. – środki racjonalizacji finansów publicznych
Przepis krajowy ustanawiający domniemanie nieprowadzenia działalności i odmawiający prawa do odliczenia VAT na podstawie nieosiągnięcia progu dochodów, bez dowodu oszustwa lub nadużycia, jest niezgodny z prawem UE.
Pomocnicze
dyrektywa VAT art. 63
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
dyrektywa VAT art. 168 § a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
dyrektywa VAT art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Środki krajowe zapobiegające oszustwom nie mogą wykraczać poza to, co niezbędne i nie mogą systematycznie uniemożliwiać skorzystania z prawa do odliczenia.
ustawa nr 724/1994 art. 30 § 4a
Ustawa nr 724 z dnia 23 grudnia 1994 r. – środki racjonalizacji finansów publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa prawa do odliczenia VAT na podstawie nieosiągnięcia przez spółkę ustalonego progu dochodów, bez dowodu oszustwa lub nadużycia, narusza prawo UE. Status podatnika VAT wynika z samego prowadzenia działalności gospodarczej, a nie z osiągnięcia określonego poziomu dochodów. Przepisy krajowe odmawiające prawa do odliczenia VAT na podstawie nieosiągnięcia progu dochodów naruszają zasadę neutralności VAT i proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
Status podatnika VAT nie jest uzależniony od spełnienia przesłanki polegającej na tym, aby dana osoba dokonywała transakcji podlegających VAT, których wartość ekonomiczna przekracza ustalony wcześniej próg dochodów. Prawo do odliczenia przewidziane w art. 167 i nast. dyrektywy VAT stanowi zatem integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu. Odmowa przyznania prawa do odliczenia jest wyjątkiem od stosowania zasady podstawowej, jaką to prawo stanowi, a zatem organy podatkowe są zobowiązane wykazać w sposób prawnie wymagany istnienie obiektywnych okoliczności prowadzących do wniosku, że podatnik dopuścił się oszustwa w zakresie VAT lub że wiedział, względnie powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z oszustwem. Domniemanie takie jak opisane w pkt 38 niniejszego wyroku wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu polegającego na zapobieżeniu oszustwom i nadużyciom.
Skład orzekający
K. Jürimäe
prezes izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby
N. Piçarra
sędzia
N. Jääskinen
sprawozdawca
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy VAT dotyczących statusu podatnika, prawa do odliczenia VAT, zasady neutralności i proporcjonalności, szczególnie w kontekście przepisów krajowych wprowadzających progi dochodowe lub inne kryteria ograniczające prawo do odliczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskich przepisów, ale jego zasady są uniwersalne dla całej UE. Konieczność udowodnienia oszustwa lub nadużycia na podstawie obiektywnych przesłanek jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad VAT, takich jak prawo do odliczenia i neutralność podatkowa, a także pokazuje, jak przepisy krajowe mogą być niezgodne z prawem UE, jeśli nadmiernie ograniczają prawa podatników. Jest to istotne dla praktyków VAT.
“Czy niższe dochody oznaczają utratę prawa do odliczenia VAT? TSUE odpowiada: Niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI