C-34/10

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2011-10-18
cjeuprawo_ue_ogolneochrona_własności_intelektualnejWysokatrybunal
patentbiotechnologiaembrion ludzkikomórki macierzystegodność ludzkaprawo UEochrona prawnazdolność patentowaTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że definicja 'embrionu ludzkiego' na potrzeby patentowania wynalazków biotechnologicznych obejmuje szeroki zakres, wyłączając z patentowania wykorzystanie embrionów do celów przemysłowych, handlowych, a nawet badawczych, jeśli wiąże się to ze zniszczeniem embrionu.

Sprawa dotyczyła możliwości patentowania wynalazków biotechnologicznych związanych z wykorzystaniem ludzkich embrionów. Bundesgerichtshof zwrócił się do TSUE z pytaniem o wykładnię pojęcia 'embrionu ludzkiego' oraz 'wykorzystywania do celów przemysłowych lub handlowych' w kontekście dyrektywy 98/44/WE. Trybunał uznał, że pojęcie 'embrionu ludzkiego' należy interpretować szeroko, obejmując różne stadia rozwoju życia ludzkiego od zapłodnienia, a także niektóre formy partenogenezy i komórki macierzyste, jeśli mogą zapoczątkować rozwój jednostki. Ponadto, TSUE stwierdził, że wyłączenie patentowe obejmuje również wykorzystanie embrionów do celów badawczych, jeśli wiąże się to ze zniszczeniem embrionu lub jego użyciem jako materiału wyjściowego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof dotyczył wykładni art. 6 ust. 2 lit. c) dyrektywy 98/44/WE w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych. Sprawa wyłoniła się z postępowania o unieważnienie patentu niemieckiego dotyczącego progenitorowych komórek nerwowych, sposobów ich wytwarzania z embrionalnych komórek macierzystych oraz ich wykorzystania do terapii. Sąd krajowy pytał o definicję 'embrionu ludzkiego' oraz 'wykorzystywania do celów przemysłowych lub handlowych'. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, orzekając w wielkiej izbie, podkreślił, że pojęcie 'embrionu ludzkiego' na potrzeby dyrektywy ma charakter autonomiczny i podlega jednolitej wykładni w całej Unii Europejskiej. W celu ochrony godności ludzkiej, definicja ta została zinterpretowana szeroko, obejmując ludzką komórkę jajową od momentu zapłodnienia, a także niektóre niezapłodnione komórki jajowe (po wszczepieniu jądra lub pobudzone do partenogenezy), które mogą zapoczątkować rozwój jednostki ludzkiej. Kwestia, czy komórki macierzyste pozyskane z blastocysty stanowią 'embrion ludzki', została pozostawiona do ustalenia sądowi krajowemu w świetle rozwoju nauki. Trybunał stwierdził również, że wyłączenie patentowe dotyczące 'wykorzystywania embrionów ludzkich do celów przemysłowych lub handlowych' obejmuje także wykorzystanie do celów badań naukowych, ponieważ objęcie wynalazku patentem zasadniczo oznacza jego wykorzystanie w przemyśle i handlu. Co więcej, nawet jeśli sam wynalazek nie dotyczy bezpośrednio wykorzystania embrionów, ale jego wytworzenie wymaga uprzedniego zniszczenia embrionów lub użycia ich jako materiału wyjściowego, wynalazek taki jest wyłączony z możliwości patentowania. Podkreślono, że takie podejście ma na celu zapewnienie skuteczności przepisu i zapobieżenie obchodzeniu go poprzez zręczne formułowanie zastrzeżeń patentowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'embrionu ludzkiego' należy rozumieć szeroko i autonomicznie na gruncie prawa UE. Obejmuje ono każdą ludzką komórkę jajową od momentu zapłodnienia, a także niektóre niezapłodnione komórki jajowe (po wszczepieniu jądra lub w wyniku partenogenezy), które mogą zapoczątkować rozwój jednostki ludzkiej. Kwestia komórek macierzystych z blastocysty pozostaje do ustalenia przez sąd krajowy.

Uzasadnienie

Jednolita wykładnia prawa UE jest kluczowa dla funkcjonowania rynku wewnętrznego. Ochrona godności ludzkiej, będąca celem dyrektywy, wymaga szerokiej interpretacji pojęcia embrionu, aby zapobiec patentowaniu wynalazków, które naruszają tę godność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Oliver Brüstleosoba_fizycznaskarżący
Greenpeace eVinnepozwany
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd szwedzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Dyrektywa 98/44/WE art. 6 § 2

Dyrektywa 98/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych

Wyrażenie 'embrion ludzki' należy rozumieć autonomicznie i szeroko, obejmując różne stadia rozwoju życia ludzkiego od zapłodnienia, a także niektóre formy partenogenezy i komórki macierzyste, jeśli mogą zapoczątkować rozwój jednostki. Wyłączenie patentowe obejmuje wykorzystanie embrionów do celów przemysłowych, handlowych, a także badawczych, jeśli wiąże się to ze zniszczeniem embrionu lub jego użyciem jako materiału wyjściowego.

Pomocnicze

TRIPS art. 27

Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS)

KPE art. 53

Konwencja o udzielaniu patentów europejskich

PatG art. 2 § 2

Patentgesetz (niemiecka ustawa o patentach)

ESchG

Embryonenschutzgesetz (niemiecka ustawa o ochronie embrionów)

Ustawa o zagwarantowaniu ochrony embrionów w związku z przywozem i wykorzystaniem ludzkich embrionalnych komórek macierzystych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność jednolitej wykładni prawa UE dla funkcjonowania rynku wewnętrznego. Ochrona godności ludzkiej jako nadrzędna zasada. Szeroka interpretacja pojęcia 'embrionu ludzkiego' w celu zapobiegania nadużyciom i obchodzeniu przepisów. Wyłączenie patentowe obejmuje również wykorzystanie do celów badawczych, jeśli wiąże się ze zniszczeniem embrionu. Zapobieganie obejściu przepisów poprzez zręczne formułowanie zastrzeżeń patentowych.

Godne uwagi sformułowania

„embrion ludzki” należy uznać za autonomiczne pojęcie prawa Unii, które podlega jednolitej wykładni na jej obszarze. prawodawca Unii zamierzał wykluczyć jakąkolwiek możliwość udzielenia patentu w sytuacji, w której szacunek należny godności ludzkiej mógłby zostać naruszony. pojęcie „embrionu ludzkiego” zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. c) dyrektywy należy rozumieć szeroko. wyłączenie wykorzystywania embrionów ludzkich do celów przemysłowych lub handlowych [...] dotyczy również wykorzystywania do celów badań naukowych. art. 6 ust. 2 lit. c) omawianej dyrektywy wyłącza zdolność patentową wynalazku, gdy wiedza techniczna będąca przedmiotem wniosku patentowego wymaga uprzedniego zniszczenia embrionów ludzkich lub ich użycia jako materiału wyjściowego, bez względu na stadium, w którym do tego dochodzi.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

A. Tizzano

prezes_izby

J.N. Cunha Rodrigues

prezes_izby

K. Lenaerts

prezes_izby

J.C. Bonichot

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

A. Prechal

prezes_izby

A. Rosas

sędzia

R. Silva de Lapuerta

sędzia

K. Schiemann

sędzia

D. Šváby

sędzia

M. Berger

sędzia

E. Jarašiūnas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęć 'embrion ludzki' i 'wykorzystywanie do celów przemysłowych lub handlowych' na gruncie dyrektywy o ochronie prawnej wynalazków biotechnologicznych, a także zasady wyłączania z patentowania wynalazków, których wytworzenie wiąże się ze zniszczeniem embrionów ludzkich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego zakresu prawa patentowego w dziedzinie biotechnologii i nie rozstrzyga kwestii etycznych ani medycznych poza kontekstem patentowym. Kwestia komórek macierzystych z blastocysty wymaga dalszych ustaleń przez sądy krajowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii etycznych związanych z biotechnologią i prawem patentowym, w tym definicji życia ludzkiego i jego wykorzystania. Jest to temat budzący silne emocje i szerokie zainteresowanie.

Czy ludzki embrion może być patentowany? TSUE wyznacza granice innowacji biotechnologicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy