C-339/20 i C-397/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-09-20
cjeuprawo_ue_ogolneochrona danych osobowych i prywatnośćWysokatrybunal
ochrona danychprywatnośćnadużycia na rynkuinformacje poufnezatrzymywanie danychprawo karnełączność elektronicznaTSUEKarta Praw Podstawowych

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące nadużyć na rynku nie pozwalają na uogólnione i niezróżnicowane zatrzymywanie danych o ruchu, a sądy krajowe nie mogą ograniczać w czasie skutków stwierdzenia nieważności przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE.

Sprawa dotyczyła zgodności francuskich przepisów o zatrzymywaniu danych telekomunikacyjnych z prawem UE, w kontekście dochodzenia w sprawie nadużyć na rynku finansowym. Trybunał stwierdził, że przepisy UE dotyczące nadużyć na rynku nie stanowią podstawy prawnej do uogólnionego i niezróżnicowanego zatrzymywania danych o ruchu. Ponadto, orzeczono, że sądy krajowe nie mogą ograniczać w czasie skutków stwierdzenia nieważności przepisów krajowych, które są sprzeczne z prawem Unii, nawet jeśli dotyczy to danych zebranych przed stwierdzeniem tej niezgodności.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni przepisów UE dotyczących nadużyć na rynku (dyrektywa 2003/6/WE i rozporządzenie (UE) nr 596/2014) w związku z przepisami o ochronie prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa 2002/58/WE) oraz Kartą praw podstawowych UE. Sprawa wywodziła się z postępowań karnych przeciwko osobom oskarżonym o wykorzystywanie informacji poufnych. Francuskie przepisy pozwalały na zatrzymywanie danych o ruchu przez operatorów telekomunikacyjnych w celu zwalczania przestępczości, w tym nadużyć na rynku. Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące nadużyć na rynku nie mogą stanowić podstawy prawnej do uogólnionego i niezróżnicowanego zatrzymywania danych o ruchu. Ocena zgodności przepisów krajowych przewidujących takie zatrzymywanie powinna być dokonywana na podstawie dyrektywy o prywatności i łączności elektronicznej, interpretowanej w świetle Karty praw podstawowych. Trybunał stwierdził, że uogólnione i niezróżnicowane zatrzymywanie danych o ruchu, nawet przez ograniczony czas, jest niezgodne z prawem UE, jeśli nie jest ściśle konieczne i proporcjonalne. Ponadto, Trybunał orzekł, że sądy krajowe nie mogą ograniczać w czasie skutków stwierdzenia nieważności przepisów krajowych sprzecznych z prawem Unii, nawet jeśli dotyczy to danych zebranych wcześniej. Dopuszczalność dowodów uzyskanych na podstawie takich przepisów podlega prawu krajowemu, z zastrzeżeniem zasad równoważności i skuteczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stanowią podstawy prawnej do uogólnionego i niezróżnicowanego zatrzymywania danych o ruchu.

Uzasadnienie

Brzmienie przepisów, ich kontekst i cele wskazują, że ograniczają się one do uprawnienia organów do żądania dostępu do istniejących danych, a nie do nakładania obowiązku ich zatrzymywania przez operatorów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sąd odsyłający uzyskał odpowiedź na pytania prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
VDosoba_fizycznaoskarżony
SRosoba_fizycznaoskarżony
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd estońskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Europejski Inspektor Ochrony Danychinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2003/6/WE art. 12 § 2 lit. a) i d)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/6/WE z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie wykorzystywania informacji poufnych i manipulacji na rynku (nadużyć na rynku)

Przepisy te nie stanowią podstawy prawnej do uogólnionego i niezróżnicowanego zatrzymywania danych o ruchu.

Rozporządzenie 596/2014 art. 23 § 2 lit. g) i h)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku)

Przepisy te nie stanowią podstawy prawnej do uogólnionego i niezróżnicowanego zatrzymywania danych o ruchu.

Dyrektywa 2002/58/WE art. 15 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/58/WE z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej

Określa warunki, na jakich państwa członkowskie mogą ograniczyć prawa i obowiązki dotyczące ochrony danych, w tym możliwość zatrzymywania danych. Wymaga, aby takie środki były niezbędne, właściwe i proporcjonalne w społeczeństwie demokratycznym.

Karta art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Karta art. 8

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Ochrona danych osobowych.

Karta art. 11

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Wolność wypowiedzi.

Karta art. 52 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Ograniczenia praw i wolności muszą być przewidziane prawem, szanować istotę tych praw i wolności oraz być konieczne i proporcjonalne.

Pomocnicze

CPCE art. L. 34-1 § II i III

Kodeks pocztowy i łączności elektronicznej (Francja)

Przepisy krajowe dotyczące zatrzymywania danych o ruchu, uznane za niezgodne z prawem UE w zakresie, w jakim przewidywały uogólnione i niezróżnicowane zatrzymywanie.

CMF art. L. 621-10 § akapit pierwszy zdanie drugie

Kodeks pieniężny i finansowy (Francja)

Przepis umożliwiający organom śledczym dostęp do danych o ruchu, uznany za niezgodny z konstytucją Francji i prawem UE w zakresie braku odpowiednich gwarancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy UE dotyczące nadużyć na rynku nie upoważniają do uogólnionego i niezróżnicowanego zatrzymywania danych o ruchu. Uogólnione i niezróżnicowane zatrzymywanie danych o ruchu jest niezgodne z prawem UE (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej w świetle Karty Praw Podstawowych), ponieważ stanowi nadmierną ingerencję w prywatność. Sądy krajowe nie mogą ograniczać w czasie skutków stwierdzenia nieważności przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE. Dopuszczalność dowodów uzyskanych na podstawie niezgodnych z prawem UE przepisów podlega prawu krajowemu, z uwzględnieniem zasad równoważności i skuteczności.

Odrzucone argumenty

Przepisy UE dotyczące nadużyć na rynku (art. 12 ust. 2 lit. d) dyrektywy 2003/6/WE i art. 23 ust. 2 lit. h) rozporządzenia 596/2014) dorozumianie upoważniają do nałożenia obowiązku zatrzymywania danych o ruchu przez operatorów telekomunikacyjnych. Zatrzymywanie danych o ruchu jest niezbędne do skutecznego ścigania nadużyć na rynku i stanowi realizację interesu ogólnego. Sądy krajowe mogą ograniczyć w czasie skutki stwierdzenia nieważności przepisów krajowych, aby uniknąć niepewności prawnej i umożliwić wykorzystanie danych zebranych wcześniej.

Godne uwagi sformułowania

przepisy te nie mogą stanowić podstawy prawnej ogólnego obowiązku zatrzymywania zapisów danych o ruchu nie mogą być uznane za uzasadnione w społeczeństwie demokratycznym nie może ograniczyć w czasie skutków stwierdzenia nieważności

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

A. Prechal

prezes_izby

S. Rodin

prezes_izby

I. Jarukaitis

prezes_izby

I. Ziemele

prezes_izby

T. von Danwitz

sędzia

M. Safjan

sędzia

F. Biltgen

sędzia

P. G. Xuereb

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

L. S. Rossi

sędzia

A. Kumin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących nadużyć na rynku, ochrony danych osobowych, prywatności w łączności elektronicznej oraz możliwości sądów krajowych w zakresie stosowania prawa UE i jego skutków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni przepisów UE i ich relacji z prawem krajowym w kontekście zatrzymywania danych telekomunikacyjnych i dochodzeń w sprawach o nadużycia na rynku. Konieczne jest uwzględnienie specyfiki krajowych przepisów proceduralnych przy ocenie dopuszczalności dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw do prywatności i ochrony danych w kontekście walki z przestępczością finansową, co jest tematem aktualnym i budzącym duże zainteresowanie.

Czy państwo może śledzić Twoje rozmowy, by walczyć z oszustwami? TSUE stawia granice!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI