C-338/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-03-26

cjeuprawo_ue_ogolneochrona konsumentówWysokatrybunal

odpowiedzialność za produktprodukty wadliweszczepionkiprzedawnieniechoroba postępującaprawo do sąduochrona konsumentówodpowiedzialność na zasadzie winyharmonizacja

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że odpowiedzialność producenta za wadliwy produkt może być dochodzona na zasadzie winy, a termin przedawnienia biegnie od momentu, gdy poszkodowany dowiedział się o szkodzie, a nie od jej stabilizacji, jednocześnie potwierdzając ważność 10-letniego terminu wygaśnięcia odpowiedzialności.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o odpowiedzialności za produkty wadliwe w kontekście postępującej choroby poszczepiennej. Poszkodowana LF dochodziła odszkodowania od Sanofi Pasteur SA, powołując się zarówno na odpowiedzialność za produkt wadliwy, jak i na zasadzie winy. Sąd odsyłający pytał o możliwość dochodzenia roszczeń na zasadzie winy obok odpowiedzialności za produkt wadliwy, ważność 10-letniego terminu wygaśnięcia odpowiedzialności w kontekście postępującej choroby oraz o moment rozpoczęcia biegu 3-letniego terminu przedawnienia. Trybunał orzekł, że odpowiedzialność na zasadzie winy jest dopuszczalna, termin przedawnienia biegnie od momentu wiedzy o szkodzie, a nie jej stabilizacji, a 10-letni termin wygaśnięcia jest ważny.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 85/374/EWG w sprawie odpowiedzialności za produkty wadliwe, w szczególności art. 10, 11 i 13, oraz ważności art. 47 Karty praw podstawowych UE. Sprawa dotyczyła LF, która dochodziła odszkodowania od Sanofi Pasteur SA za szkody związane z postępującą chorobą po zaszczepieniu. Sąd apelacyjny w Rouen pytał, czy art. 13 dyrektywy pozwala na dochodzenie roszczeń na zasadzie winy obok odpowiedzialności za produkt wadliwy, czy art. 11 dyrektywy jest zgodny z prawem do sądu (art. 47 Karty) w przypadku postępującej choroby, oraz jak interpretować początek biegu 3-letniego terminu przedawnienia z art. 10 dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 13 dyrektywy nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu roszczeń na zasadzie winy, jeśli podstawa odpowiedzialności jest inna niż wada produktu. Odnosząc się do art. 10, Trybunał stwierdził, że 3-letni termin przedawnienia rozpoczyna bieg od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o szkodzie, wadzie i producencie, a nie od dnia konsolidacji szkody, nawet w przypadku postępującej choroby. Wreszcie, analizując art. 11 i art. 47 Karty, Trybunał uznał, że 10-letni termin wygaśnięcia odpowiedzialności jest ważny, ponieważ prawo do sądu nie jest bezwzględne, a przepisy dyrektywy zapewniają możliwość dochodzenia roszczeń w odpowiednich terminach, uwzględniając specyfikę postępujących chorób.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 13 dyrektywy nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu roszczeń na zasadzie winy, jeśli podstawa odpowiedzialności jest inna niż wada produktu.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność na zasadzie winy, oparta na zawinionym zachowaniu producenta (np. wiedza o wadzie, brak należytej staranności), stanowi inną podstawę niż odpowiedzialność za produkt wadliwy (niezależna od winy). Różnica podstaw pozwala na równoległe stosowanie krajowego systemu odpowiedzialności na zasadzie winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
LF	osoba_fizyczna	skarżący
Sanofi Pasteur SA	spolka	pozwany
rząd francuski	panstwo_czlonkowskie	interwenient
rząd niemiecki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
rząd niderlandzki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rada Unii Europejskiej	instytucja_ue	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 85/374/EWG art. 10 § 1

Dyrektywa Rady 85/374/EWG

Trzyletni okres przedawnienia rozpoczyna bieg od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o szkodzie, wadzie i tożsamości producenta.

Dyrektywa 85/374/EWG art. 11

Dyrektywa Rady 85/374/EWG

Prawa przyznane osobie poszkodowanej wygasają po 10 latach od wprowadzenia produktu do obrotu, chyba że wszczęto postępowanie.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej.

code civil art. 1245-16

Kodeks cywilny

3-letni termin przedawnienia od dnia dowiedzenia się o szkodzie, wadzie i producencie.

Pomocnicze

Dyrektywa 85/374/EWG art. 1

Dyrektywa Rady 85/374/EWG

Producent jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez wadę w jego produkcie.

Dyrektywa 85/374/EWG art. 4

Dyrektywa Rady 85/374/EWG

Na osobie poszkodowanej spoczywa ciężar udowodnienia szkody, wady i związku przyczynowego.

Dyrektywa 85/374/EWG art. 6

Dyrektywa Rady 85/374/EWG

Definicja produktu wadliwego.

Dyrektywa 85/374/EWG art. 10 § 2

Dyrektywa Rady 85/374/EWG

Przepisy państw członkowskich dotyczące zawieszenia lub przerwania biegu przedawnienia mają zastosowanie.

Dyrektywa 85/374/EWG art. 13

Dyrektywa Rady 85/374/EWG

Dyrektywa nie narusza uprawnień z tytułu odpowiedzialności umownej lub pozaumownej lub szczególnego systemu odpowiedzialności.

code civil art. 1240

Kodeks cywilny

Ogólny system odpowiedzialności na zasadzie winy.

code civil art. 1245

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność producenta za produkt wadliwy.

code civil art. 1245-15

Kodeks cywilny

10-letni termin wygaśnięcia odpowiedzialności producenta.

code civil art. 1245-17

Kodeks cywilny

Nie narusza uprawnień z tytułu odpowiedzialności umownej lub pozaumownej; producent odpowiada za własną winę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość dochodzenia roszczeń na zasadzie winy obok odpowiedzialności za produkt wadliwy, jeśli podstawa odpowiedzialności jest inna. Termin przedawnienia biegnie od momentu wiedzy o szkodzie, wadzie i producencie, a nie od konsolidacji szkody, nawet w przypadku chorób postępujących. 10-letni termin wygaśnięcia odpowiedzialności jest ważny i zgodny z prawem do sądu, ponieważ zapewnia równowagę między ochroną konsumenta a pewnością prawa.

Odrzucone argumenty

Argument, że 10-letni termin wygaśnięcia odpowiedzialności pozbawia prawa do sądu w przypadku postępującej choroby. Argument, że termin przedawnienia powinien biec od dnia konsolidacji szkody w przypadku postępującej choroby.

Godne uwagi sformułowania

„[w] przypadku postępującej choroby, kiedy niemożliwe jest ustalenie daty ustabilizowania się stanu zdrowia, termin przedawnienia określony w [art. 1245‑16 kodeksu cywilnego] nie rozpoczyna biegu” (cytat z Cour de cassation) „początek biegu trzyletniego terminu przedawnienia powinien nastąpić w dniu konsolidacji szkody” (wykładnia Cour de cassation) „początek biegu trzyletniego terminu przedawnienia przewidzianego w tym przepisie został ustalony na dzień, w którym powód dowiedział się lub mógł się dowiedzieć jednocześnie o szkodzie powstałej w sposób oczywisty w związku z wadliwym produktem, niezależnie od jej późniejszej ewolucji, o wadliwości produktu i o tożsamości producenta” (wykładnia TSUE) „prawo do skutecznej ochrony sądowej [...] nie ustanawia uprawnienia bezwzględnego”

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezeska izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący funkcję sędziego drugiej izby

F. Schalin

sprawozdawca

M. Gavalec

sędzia

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 85/374/EWG dotyczących odpowiedzialności za produkty wadliwe, w szczególności w kontekście chorób postępujących, momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia oraz relacji między odpowiedzialnością za produkt wadliwy a odpowiedzialnością na zasadzie winy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, które jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich. Konkretne zastosowanie w sprawach krajowych zależy od transpozycji dyrektywy i orzecznictwa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony konsumentów w kontekście produktów medycznych (szczepionek) i złożonych problemów zdrowotnych (choroby postępujące), co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie medycznym i odszkodowawczym.

“Choroba po szczepieniu: Kiedy producent odpowiada za szkody? TSUE wyjaśnia zasady przedawnienia i odpowiedzialności.”

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych

Dogłębna analiza z powołaniem na źródła

Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Wypróbuj Research za darmo

Powiązane tematy

odpowiedzialność za produkt produkty wadliwe szczepionki przedawnienie choroba postępująca prawo do sądu ochrona konsumentów odpowiedzialność na zasadzie winy harmonizacja

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę