C-337/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w sprawie interpretacji przepisów dotyczących nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w szczególności w kontekście umów kredytu konsumenckiego i umów poręczenia, określając zasady oceny nieuczciwości warunków, stosowania dyrektyw o kredycie konsumenckim i nieuczciwych praktykach handlowych.
Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię przepisów UE w zakresie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w szczególności umów kredytu konsumenckiego i poręczenia. Sąd odsyłający pytał o możliwość oceny nieuczciwości warunków umowy poręczenia, traktowania umowy poręczenia jako części umowy kredytu, kwalifikacji pewnych praktyk jako agresywnych, stosowania przepisów o kredycie wiązanym oraz konsekwencji błędnego wskazania RRSO. Trybunał wyjaśnił, że warunki umowy poręczenia mogą być oceniane pod kątem nieuczciwości, nawet jeśli są zawarte w odrębnej umowie, a także że pewne koszty poręczenia powinny być uwzględniane przy obliczaniu RRSO. Orzeczono również, że brak uwzględnienia wszystkich kosztów w RRSO może prowadzić do uznania umowy za nieoprocentowaną.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektyw UE dotyczących ochrony konsumentów, w szczególności dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych oraz dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki. Sprawa wywodziła się z postępowań o wydanie nakazów zapłaty zobowiązań pieniężnych na podstawie umów kredytu konsumenckiego i umów poręczenia. Sąd odsyłający pytał m.in. o to, czy warunki umowy poręczenia, zawartej jednocześnie z umową kredytu, mogą być uznane za nieuczciwe, nawet jeśli są zawarte w odrębnej umowie, a także czy wybór poręczyciela przez kredytodawcę stanowi agresywną praktykę handlową. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie ocenie nieuczciwego charakteru warunków umowy poręczenia, gdy jest ona zawarta w celu spełnienia obowiązku z umowy kredytu, a poręczyciel jest powiązany z kredytodawcą. Wyjaśniono również, że pewne koszty poręczenia powinny być uwzględniane przy obliczaniu całkowitego kosztu kredytu i RRSO. Ponadto, Trybunał stwierdził, że brak uwzględnienia wszystkich kosztów w RRSO może prowadzić do uznania umowy za nieoprocentowaną i nieobciążoną opłatami, co skutkuje jedynie zwrotem kapitału.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (7)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie ocenie nieuczciwego charakteru warunków umowy poręczenia, gdy jest ona zawarta w celu spełnienia obowiązku z umowy kredytu, a poręczyciel jest spółką zależną kredytodawcy lub osobą przez niego wybraną, a koszty poręczenia są należne w tym samym czasie co raty kredytu.
Uzasadnienie
Skuteczność mechanizmu ochrony konsumentów byłaby naruszona, gdyby przedsiębiorca mógł uniknąć oceny nieuczciwości warunków poprzez umieszczenie ich w odrębnej umowie dodatkowej. Należy badać obie umowy jako całość.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| APS Beta Bulgaria EOOD | spolka | wnoszący_odwołanie |
| Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia AD | spolka | wnoszący_odwołanie |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (29)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § b
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 3
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. załącznik § 1 lit. b)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. załącznik § 1 lit. c)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. załącznik § 1 lit. i)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. załącznik § 1 lit. j)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 93/13/EWG art. załącznik § 1 lit. m)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Dyrektywa 2005/29/WE art. 5 § 5
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych
Dyrektywa 2005/29/WE art. 8
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych
Dyrektywa 2005/29/WE art. załącznik I
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych
Dyrektywa 2008/48/WE art. 3 § lit. g)
Dyrektywa 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Dyrektywa 2008/48/WE art. 3 § lit. i)
Dyrektywa 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Dyrektywa 2008/48/WE art. 3 § lit. n)
Dyrektywa 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 2 lit. g)
Dyrektywa 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Dyrektywa 2008/48/WE art. 15 § 2
Dyrektywa 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Dyrektywa 2008/48/WE art. 23
Dyrektywa 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Dyrektywa 2009/138/WE art. 2 § 2
Dyrektywa 2009/138/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II)
Dyrektywa 2009/138/WE art. 14 § 1
Dyrektywa 2009/138/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II)
Dyrektywa 2009/138/WE art. załącznik I § A pkt 14
Dyrektywa 2009/138/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II)
Pomocnicze
ZZD art. 138
Zakon za zadalzheniyata i dogovorite (Ustawa o zobowiązaniach i umowach)
ZZD art. 147
Zakon za zadalzheniyata i dogovorite (Ustawa o zobowiązaniach i umowach)
Zakon za potrebitelskiya kredit art. 19 § 3 i 4
Zakon za potrebitelskiya kredit (Ustawa o kredycie konsumenckim)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa poręczenia zawarta w celu uzyskania kredytu konsumenckiego, nawet jeśli jest odrębną umową, powinna być analizowana w kontekście umowy kredytu pod kątem nieuczciwych warunków. Koszty poręczenia, jeśli są niezbędne do uzyskania kredytu, powinny być wliczane do całkowitego kosztu kredytu i RRSO. Brak uwzględnienia wszystkich kosztów w RRSO może prowadzić do sankcji w postaci uznania umowy za nieoprocentowaną.
Odrzucone argumenty
Umowa poręczenia, jako odrębny kontrakt, nie podlega ocenie pod kątem nieuczciwych warunków w ramach dyrektywy 93/13, jeśli stanowi główny przedmiot tej umowy. Włączenie obowiązku zawarcia umowy poręczenia z wybranym przez kredytodawcę podmiotem nie stanowi agresywnej praktyki handlowej w każdych okolicznościach. Umowa kredytu związana jedynie z umową poręczenia nie jest 'umową o kredyt wiązany' w rozumieniu dyrektywy 2008/48.
Godne uwagi sformułowania
ocena nieuczciwego charakteru warunków umowy poręczenia [...] w sytuacji gdy dłużnik ten zawarł tę umowę jednocześnie z umową o kredyt i w celu zastosowania się do obowiązku przewidzianego w tej ostatniej umowie koszty związane z umową poręczenia [...] wchodzą w zakres pojęcia „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta”, a w konsekwencji w zakres pojęcia „rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania” nie stoją one na przeszkodzie temu, by [...] umowa ta została uznana za nieoprocentowaną i nieobciążoną opłatami, tak że jej unieważnienie skutkowałoby jedynie zwrotem przez danego konsumenta pożyczonego kapitału
Skład orzekający
D. Gratsias
prezes izby
I. Jarukaitis
prezes czwartej izby
Z. Csehi
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących nieuczciwych warunków w umowach kredytu konsumenckiego i poręczenia, w szczególności w kontekście oceny warunków, uwzględniania kosztów poręczenia w RRSO oraz sankcji za nieprawidłowe wskazanie RRSO."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego bezpośrednie zastosowanie zależy od przepisów krajowych państw członkowskich. Konieczne jest indywidualne badanie konkretnych umów i okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów konsumenckich i potencjalnie nieuczciwych praktyk związanych z umowami poręczenia, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników zajmujących się prawem konsumenckim.
“Czy umowa poręczenia do kredytu konsumenckiego może być uznana za nieuczciwą? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI