C-337/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że skarga pauliańska, dotycząca uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną wobec wierzyciela, jest objęta zakresem jurysdykcji szczególnej dla spraw umownych, gdy wierzytelność wynika z umowy.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 7 pkt 1 lit. a rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście polskiej skargi pauliańskiej. Sąd Okręgowy w Szczecinie pytał, czy skarga o uznanie umowy sprzedaży nieruchomości za bezskuteczną wobec wierzyciela (Feniks sp. z o.o.) jest "sprawą dotyczącą umowy", co pozwoliłoby na jurysdykcję sądów polskich. Trybunał uznał, że jeśli wierzytelność wierzyciela wynika z umowy, to skarga pauliańska jest objęta zakresem jurysdykcji szczególnej dla spraw umownych, a miejscem wykonania zobowiązania jest Polska.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Okręgowy w Szczecinie dotyczył wykładni art. 7 pkt 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (rozporządzenie Bruksela I bis). Sprawa główna dotyczyła skargi pauliańskiej wytoczonej przez Feniks sp. z o.o. przeciwko Azteca Products & Services SL. Feniks, jako wierzyciel spółki Coliseum, domagał się uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży nieruchomości zawartej między Coliseum a Aztecą, twierdząc, że czynność ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli. Azteca podniosła zarzut braku jurysdykcji, argumentując, że skarga pauliańska nie jest "sprawą dotyczącą umowy" w rozumieniu art. 7 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Sąd odsyłający, rozważając polskie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące skargi pauliańskiej, uznał, że jurysdykcja międzynarodowa sądów polskich może być oparta jedynie na art. 7 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, przypomniał, że rozporządzenie Bruksela I bis ma na celu ujednolicenie przepisów o jurysdykcji i opiera się na zasadzie jurysdykcji sądu miejsca zamieszkania pozwanego, uzupełnionej jurysdykcją szczególną. Trybunał orzekł, że pojęcie "spraw dotyczących umowy" należy interpretować autonomicznie i że obejmuje ono również skargę pauliańską, jeśli wierzytelność wierzyciela wynika z umowy. W takim przypadku, miejscem wykonania zobowiązania, a tym samym jurysdykcji, jest miejsce, gdzie roboty budowlane (stanowiące podstawę wierzytelności) zostały wykonane, czyli w tym przypadku Polska. Trybunał podkreślił, że taka interpretacja zapewnia przewidywalność przepisów i ułatwia dochodzenie roszczeń wierzycielom.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, skarga pauliańska, której wierzyciel dochodzi uznania za bezskuteczną czynności zbycia majątku przez dłużnika na rzecz osoby trzeciej, jest objęta zakresem zastosowania podstawy jurysdykcji międzynarodowej ustanowionej w art. 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 1215/2012, jeśli wierzytelność wierzyciela wynika z umowy.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że pojęcie "spraw dotyczących umowy" należy interpretować autonomicznie. Skarga pauliańska, chroniąc interesy wierzyciela wynikające z umowy z dłużnikiem, jest związana z wykonaniem zobowiązań umownych. Dlatego jurysdykcja szczególna dla spraw umownych znajduje zastosowanie, a miejscem wykonania zobowiązania jest miejsce, gdzie roboty budowlane zostały wykonane (Polska).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Feniks sp. z o.o. | spolka | skarżący |
| Azteca Products & Services SL | spolka | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd szwajcarski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 7 § 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Pojęcie "spraw dotyczących umowy" obejmuje skargę pauliańską, gdy wierzytelność wierzyciela wynika z umowy, a miejscem wykonania zobowiązania jest państwo członkowskie, w którym roboty zostały wykonane.
k.c. art. 527 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Reguluje instytucję skargi pauliańskiej.
Pomocnicze
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 4 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Zasada ogólna jurysdykcji - sądy państwa członkowskiego, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.
Rozporządzenie o postępowaniu upadłościowym art. 1 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000
Zakres zastosowania rozporządzenia - postępowania upadłościowe.
k.c. art. 527 § § 3
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Domniemanie wiedzy osoby trzeciej w przypadku bliskiego stosunku z dłużnikiem.
k.c. art. 531 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną przeciwko osobie trzeciej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga pauliańska, gdy wierzytelność wierzyciela wynika z umowy, jest "sprawą dotyczącą umowy" w rozumieniu art. 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Bruksela I bis. Miejscem wykonania zobowiązania, a tym samym jurysdykcji, jest miejsce wykonania umowy o roboty budowlane (Polska). Taka interpretacja zapewnia przewidywalność przepisów i ułatwia dochodzenie roszczeń wierzycielom.
Odrzucone argumenty
Skarga pauliańska nie jest "sprawą dotyczącą umowy" w rozumieniu art. 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Bruksela I bis, a jurysdykcję należy ustalać na podstawie zasady ogólnej (sądy hiszpańskie).
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „spraw dotyczących umowy” musi być interpretowane w sposób autonomiczny skarga pauliańska [...] jest objęta zakresem zastosowania podstawy jurysdykcji międzynarodowej ustanowionej w art. 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 1215/2012 miejscem wykonania danego zobowiązania [...] jest [...] miejsce w państwie członkowskim, w którym zgodnie z umową roboty te zostały wykonane
Skład orzekający
M. Bobek
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów krajowych w sprawach dotyczących skargi pauliańskiej, gdy wierzytelność wierzyciela wynika z umowy."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wierzytelność wierzyciela ma swoje źródło w umowie, a miejscem wykonania tej umowy jest państwo członkowskie, w którym ma być rozpoznana skarga.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji w kontekście skargi pauliańskiej, która jest często stosowana w praktyce. Wykładnia przepisów unijnych przez TSUE ma istotne znaczenie dla polskich sądów i praktyków.
“Czy polski sąd może rozpoznać skargę pauliańską przeciwko Hiszpanowi? TSUE daje odpowiedź!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI