C-33/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że personel latający linii lotniczej z siedzibą w jednym państwie członkowskim, który spędza 45 minut dziennie w "crew room" w innym państwie członkowskim zamieszkania, podlega ubezpieczeniu społecznemu tego drugiego państwa.
Sprawa dotyczyła ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego dla personelu latającego linii lotniczej Ryanair, który pracował we Włoszech, ale miał siedzibę w Irlandii. Włoskie instytucje ubezpieczeniowe (INAIL i INPS) domagały się od Ryanaira zapłaty składek. Sądy niższych instancji uznały, że pracownicy podlegają ustawodawstwu irlandzkiemu, jednak pojawiły się wątpliwości co do zakresu zastosowania zaświadczeń E101. Sąd kasacyjny zwrócił się do TSUE z pytaniem o wykładnię przepisów dotyczących ustalania właściwego ustawodawstwa dla pracowników wykonujących pracę w kilku państwach członkowskich, w szczególności dla personelu latającego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzeń (EWG) nr 1408/71 i (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w kontekście ustalenia właściwego ustawodawstwa dla personelu latającego linii lotniczej Ryanair. Spór dotyczył pracowników zatrudnionych przez irlandzką spółkę, którzy pracowali na lotnisku Orio al Serio we Włoszech, ale zamieszkiwali w tym kraju. Włoskie instytucje ubezpieczeniowe (INAIL i INPS) domagały się od Ryanaira zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne i od wypadków przy pracy. Sądy włoskie uznały, że pracownicy podlegają ustawodawstwu irlandzkiemu, opierając się na zaświadczeniach E101 wydanych przez Irlandię. Jednakże, z uwagi na wątpliwości co do kompletności i ważności tych zaświadczeń, włoski sąd kasacyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy pojęcie "osoby zatrudnionej w przeważającej mierze na terytorium państwa członkowskiego, w którym zamieszkuje" (art. 14 ust. 2 lit. a ppkt ii rozporządzenia nr 1408/71) można interpretować analogicznie do pojęcia "miejsca, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę" (art. 19 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 44/2001). Trybunał, analizując przepisy rozporządzeń nr 1408/71, 883/2004 i 987/2009, stwierdził, że pomieszczenie dla załogi na lotnisku Orio al Serio, gdzie pracownicy rozpoczynali i kończyli dzień pracy, należy uznać za oddział lub stałe przedstawicielstwo w rozumieniu art. 14 ust. 2 lit. a ppkt i) rozporządzenia nr 1408/71. W związku z tym, w okresie obowiązywania tego rozporządzenia, pracownicy podlegali włoskiemu zabezpieczeniu społecznemu. Następnie, analizując przepisy rozporządzenia nr 883/2004, Trybunał wskazał, że jeśli pracownicy nie wykonują znacznej części pracy w państwie zamieszkania (Włochy), podlegają ustawodawstwu państwa siedziby pracodawcy (Irlandia), chyba że zastosowanie art. 87 ust. 8 rozporządzenia nr 883/2004 nakazuje utrzymanie dotychczasowego ustawodawstwa. Wreszcie, w odniesieniu do okresu po wejściu w życie rozporządzenia nr 883/2004 zmienionego w 2012 r., Trybunał uznał, że pomieszczenie dla załogi we Włoszech stanowi "port macierzysty" zgodnie z nową definicją, co oznacza, że pracownicy podlegają włoskiemu ustawodawstwu. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że ustawodawstwem właściwym dla personelu latającego w opisanych okolicznościach jest ustawodawstwo państwa członkowskiego, w którym zamieszkuje ten personel.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Ustawodawstwo właściwe w zakresie zabezpieczenia społecznego dla personelu latającego, który nie jest objęty zaświadczeniami E101 i świadczy pracę przez 45 minut dziennie w pomieszczeniu dla załogi („crew room”) w państwie zamieszkania, a przez pozostały czas na pokładzie statku powietrznego, jest ustawodawstwem tego państwa zamieszkania.
Uzasadnienie
Trybunał analizował przepisy rozporządzeń nr 1408/71 i 883/2004. Stwierdził, że pomieszczenie dla załogi we Włoszech stanowi oddział lub stałe przedstawicielstwo w rozumieniu art. 14 ust. 2 lit. a ppkt i) rozporządzenia nr 1408/71, co skutkuje podleganiem włoskiemu ustawodawstwu. Następnie, w kontekście rozporządzenia nr 883/2004, ocenił, czy praca wykonywana we Włoszech stanowi "znaczną część" pracy, co również prowadziłoby do podlegania włoskiemu ustawodawstwu. Wreszcie, w odniesieniu do okresu po zmianie rozporządzenia nr 883/2004, uznał, że pomieszczenie we Włoszech jest "portem macierzystym", co skutkuje podleganiem włoskiemu ustawodawstwu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pracownicy (w zakresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu w państwie zamieszkania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Istituto nazionale per l’assicurazione contro gli infortuni sul lavoro (INAIL) | organ_krajowy | pozwany |
| Istituto nazionale della previdenza sociale (INPS) | organ_krajowy | pozwany |
| Ryanair DAC | spolka | skarżący |
| rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie nr 1408/71 art. 14 § 2 lit. a) ppkt (i)
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71
Osoba zatrudniona w oddziale lub stałym przedstawicielstwie przedsiębiorstwa w państwie członkowskim innym niż państwo siedziby podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się oddział lub przedstawicielstwo. Pomieszczenie dla załogi na lotnisku Orio al Serio we Włoszech zostało uznane za takie przedstawicielstwo.
Rozporządzenie nr 1408/71 art. 14 § 2 lit. a) ppkt (ii)
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71
Osoba zatrudniona w przeważającej mierze na terytorium państwa członkowskiego, w którym zamieszkuje, podlega ustawodawstwu tego państwa. Pojęcie to należy interpretować analogicznie do miejsca zazwyczaj świadczenia pracy.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 1 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Osoba wykonująca pracę najemną w dwóch lub więcej państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa zamieszkania, jeżeli wykonuje tam znaczną część pracy.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 1 lit. b)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Jeżeli osoba nie wykonuje znacznej części pracy w państwie zamieszkania, podlega ustawodawstwu państwa siedziby przedsiębiorstwa.
Rozporządzenie nr 883/2004 zmienione w 2012 r. art. 11 § 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Praca członka załogi lotniczej jest uznawana za pracę wykonywaną w państwie członkowskim, w którym znajduje się port macierzysty. Pomieszczenie dla załogi we Włoszech zostało uznane za port macierzysty.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 87 § 8
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Jeśli zastosowanie rozporządzenia nr 883/2004 prowadzi do zmiany ustawodawstwa w stosunku do tego wynikającego z rozporządzenia nr 1408/71, pracownik nadal podlega poprzedniemu ustawodawstwu, chyba że złoży wniosek o zmianę.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 19 § 2 lit. a)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Określa jurysdykcję w sprawach umów o pracę, wskazując na sąd miejsca, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę.
Regio decreto legge, n. 1827 art. 37
Dekret królewski z mocą ustawy nr 1827
Decreto del Presidente della Repubblica, n. 1124 art. 4
Dekret prezydenta republiki nr 1124
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pomieszczenie dla załogi na lotnisku Orio al Serio stanowi oddział lub stałe przedstawicielstwo w rozumieniu art. 14 ust. 2 lit. a ppkt i) rozporządzenia nr 1408/71. Pomieszczenie dla załogi na lotnisku Orio al Serio stanowi "port macierzysty" w rozumieniu art. 11 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2004 zmienionego w 2012 r. Pojęcie "osoby zatrudnionej w przeważającej mierze na terytorium państwa członkowskiego, w którym zamieszkuje" należy interpretować analogicznie do miejsca zazwyczaj świadczenia pracy, uwzględniając całokształt obowiązków pracownika.
Odrzucone argumenty
Zaświadczenia E101 są wiążące dla sądów krajowych i wyłączają możliwość ustalania właściwego ustawodawstwa przez sądy krajowe.
Godne uwagi sformułowania
"portu macierzystego" "znaczna część pracy" "miejsce, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę" "oddział lub stałe przedstawicielstwo" "zasadniczych obowiązków wobec pracodawcy"
Skład orzekający
J. Passer
prezes izby
F. Biltgen
sprawozdawca
M.L. Arastey Sahún
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego dla personelu latającego wykonującego pracę w różnych państwach członkowskich, interpretacja pojęcia \"portu macierzystego\" oraz \"miejsca zazwyczaj świadczenia pracy\"."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji personelu latającego i interpretacji przepisów UE w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych, takich jak charakter "crew room" i czas pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej linii lotniczej i kwestii, która ma bezpośrednie przełożenie na prawa pracowników i obowiązki pracodawców w sektorze lotniczym, a także na systemy zabezpieczenia społecznego.
“Gdzie płacić składki? TSUE rozstrzyga o ubezpieczeniu społecznym dla załóg samolotów.”
Sektor
transport (lotnictwo)
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI