C-329/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-09-26
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznepracownicy migrującywłaściwe ustawodawstwoEOGSzwajcariasamozatrudnieniekoordynacjaprzepisy przejściowe

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie do obywatela UE wykonującego działalność na własny rachunek w Austrii, Liechtensteinie i Szwajcarii, a właściwe ustawodawstwo należy ustalać odrębnie dla relacji UE-EFTA i UE-Szwajcaria.

Sprawa dotyczyła obywatela Austrii i Liechtensteinu, który prowadził działalność na własny rachunek w Austrii, Liechtensteinie i Szwajcarii. Sąd krajowy pytał, czy przepisy UE o koordynacji zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie do takiej sytuacji i jak należy ustalić właściwe ustawodawstwo. Trybunał stwierdził, że rozporządzenia UE mają zastosowanie na mocy Porozumienia EOG i umowy o swobodnym przepływie osób ze Szwajcarią. Orzekł, że właściwe ustawodawstwo należy ustalać odrębnie dla relacji UE-EFTA i UE-Szwajcaria, co w tym przypadku doprowadziło do ustalenia, że właściwe jest ustawodawstwo austriackie.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła obywatela Austrii i Liechtensteinu, który w spornym okresie prowadził działalność na własny rachunek jednocześnie w Austrii (19% dochodów), Liechtensteinie (78% dochodów) i Szwajcarii (3% dochodów). Sąd krajowy miał wątpliwości, czy przepisy UE mają zastosowanie do takiej sytuacji obejmującej państwo członkowskie UE, państwo EFTA (Liechtenstein) i Szwajcarię, oraz jak należy ustalić właściwe ustawodawstwo. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że rozporządzenia nr 883/2004 i nr 987/2009 mają zastosowanie do takiej sytuacji na mocy Porozumienia EOG (w odniesieniu do Austrii i Liechtensteinu) oraz umowy o swobodnym przepływie osób (w odniesieniu do Austrii i Szwajcarii). Stwierdził, że właściwe ustawodawstwo należy ustalać oddzielnie dla każdej z tych relacji. W ramach porozumienia EOG, ze względu na to, że znaczna część działalności (78%) była wykonywana w Liechtensteinie, a tylko 19% w Austrii, właściwe miało być ustawodawstwo Liechtensteinu. Jednakże, ze względu na przepis przejściowy (art. 87 ust. 8 rozporządzenia nr 883/2004), jeśli sytuacja nie uległa zmianie, nadal miało obowiązywać poprzednie ustawodawstwo, czyli austriackie. W ramach umowy ze Szwajcarią, mimo że działalność w Austrii stanowiła 19% dochodów, a w Szwajcarii 3%, to centrum zainteresowania działalności znajdowało się w Austrii, gdzie osoba zamieszkiwała, co skutkowało zastosowaniem ustawodawstwa austriackiego. Ostatecznie Trybunał uznał, że w obu przypadkach właściwe jest ustawodawstwo austriackie, a zatem należy wydać jedno zaświadczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, rozporządzenia te mają zastosowanie na mocy Porozumienia EOG i umowy o swobodnym przepływie osób ze Szwajcarią.

Uzasadnienie

Porozumienie EOG i umowa o swobodnym przepływie osób przewidują stosowanie rozporządzeń nr 883/2004 i nr 987/2009 do sytuacji obejmujących odpowiednio państwa EOG i Szwajcarię. Odmienna wykładnia uniemożliwiłaby korzystanie z praw wynikających z tych rozporządzeń i ograniczałaby swobodę przemieszczania się.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Sozialversicherungsanstalt der Selbständigenorgan_krajowypozwany
W Mosoba_fizycznaskarżący
Bundesminister für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutzorgan_krajowyinne

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 883/2004

Osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 2 lit. a)

Rozporządzenie (WE) nr 883/2004

Osoba, która normalnie wykonuje pracę na własny rachunek w dwóch lub w kilku państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje znaczną część pracy w tym państwie członkowskim.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 2 lit. b)

Rozporządzenie (WE) nr 883/2004

Osoba, która normalnie wykonuje pracę na własny rachunek w dwóch lub w kilku państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym znajduje się centrum zainteresowania dla jej działalności, jeżeli osoba ta nie zamieszkuje w jednym z państw członkowskich, w których wykonuje ona znaczną część swej pracy.

Porozumienie EOG art. 28

Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym

Zapewnia swobodny przepływ pracowników między państwami członkowskimi Unii a państwami EFTA.

Porozumienie EOG art. 29

Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym

Odsyła do załącznika VI dla zapewnienia swobodnego przepływu pracowników i osób pracujących na własny rachunek w dziedzinie zabezpieczenia społecznego.

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 8

Umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Konfederacją Szwajcarską z drugiej strony w sprawie swobodnego przepływu osób

Przewiduje koordynację systemów zabezpieczenia społecznego, w tym określenie stosowanego ustawodawstwa.

Umowa o swobodnym przepływie osób art. Załącznik II

Umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Konfederacją Szwajcarską z drugiej strony w sprawie swobodnego przepływu osób

Przewiduje stosowanie aktów prawnych UE dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w tym rozporządzeń nr 883/2004 i nr 987/2009, do relacji między państwami członkowskimi a Szwajcarią.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 13 § 2 lit. b)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Osoba prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 14a § 2

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Osoba zwykle prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, na którego terytorium zamieszkuje, jeżeli wykonuje jakąkolwiek część swojej działalności na terytorium tego państwa. Jeżeli nie prowadzi działalności na terytorium państwa członkowskiego, które zamieszkuje, podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, na którego terytorium prowadzi swoją główną działalność.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 87 § 8

Rozporządzenie (WE) nr 883/2004

Przepis przejściowy: Jeżeli w wyniku zastosowania przepisów niniejszego rozporządzenia osoba podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego innego niż państwo określone zgodnie z przepisami tytułu II rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, to ustawodawstwo to ma zastosowanie tak długo, jak długo dana sytuacja pozostaje niezmieniona, w każdym przypadku zaś nie dłużej niż przez okres 10 lat od dnia rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 8

Rozporządzenie (WE) nr 987/2009

Definicja 'znacznej części pracy' dla celów art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 883/2004. Kryteria orientacyjne (obrót, czas pracy, liczba usług, dochód), poniżej 25% oznacza brak znacznej części pracy.

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 9

Rozporządzenie (WE) nr 987/2009

Definicja 'centrum zainteresowania' dla działalności na własny rachunek, uwzględniająca stałe miejsce prowadzenia działalności, zwyczajowy charakter, okres trwania, liczbę usług i zamiar osoby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenia UE dotyczące koordynacji zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie do sytuacji obejmującej państwo członkowskie UE, państwo EFTA i Szwajcarię na mocy odpowiednich umów międzynarodowych. Właściwe ustawodawstwo należy ustalać odrębnie dla relacji UE-EFTA i UE-Szwajcaria. Rozpoczęcie marginalnej działalności w Szwajcarii nie stanowi zmiany 'danej sytuacji' w rozumieniu art. 87 ust. 8 rozporządzenia nr 883/2004 w kontekście porozumienia EOG, co skutkuje utrzymaniem poprzedniego ustawodawstwa (austriackiego) ze względu na przepis przejściowy. W relacji UE-Szwajcaria, centrum zainteresowania działalności znajduje się w Austrii, co prowadzi do zastosowania ustawodawstwa austriackiego.

Godne uwagi sformułowania

Określenie mającego zastosowanie ustawodawstwa Osoba wykonująca działalność na własny rachunek jednocześnie na terytorium dwóch lub więcej państw Znaczna część pracy Centrum zainteresowania dla jej działalności Zmiana danej sytuacji Oddzielne ustalanie ustawodawstwa w ramach porozumienia EOG i umowy ze Szwajcarią

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

N. Wahl

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów o koordynacji zabezpieczenia społecznego w sytuacjach obejmujących państwa UE, EFTA i Szwajcarię, w tym zastosowanie przepisów przejściowych i kryteriów ustalania właściwego ustawodawstwa dla osób samozatrudnionych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obejmującej Austrię, Liechtenstein i Szwajcarię, ale zasady są ogólne dla podobnych przypadków w EOG i ze Szwajcarią.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w kontekście swobodnego przepływu osób między UE, EOG a Szwajcarią, co jest istotne dla wielu osób pracujących transgranicznie.

Pracujesz w UE, Liechtensteinie i Szwajcarii? ZUS i składki – gdzie płacić? TSUE wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI