C-329/18
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że odmowa odliczenia VAT z powodu nieprzestrzegania przepisów o śledzeniu żywności lub rejestracji dostawców jest nieuzasadniona, chyba że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia VAT przez łotewski organ podatkowy spółce "Altic" SIA, która zakupiła nasiona rzepaku od potencjalnie fikcyjnych dostawców. Organ argumentował, że Altic nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i nie przestrzegał przepisów o śledzeniu żywności (rozporządzenie nr 178/2002) oraz rejestracji podmiotów (rozporządzenia nr 852/2004 i 882/2004). Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że samo niewywiązanie się z obowiązków wynikających z przepisów o bezpieczeństwie żywności nie może automatycznie stanowić podstawy do odmowy odliczenia VAT. Odmowa jest dopuszczalna jedynie wtedy, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcji związanej z oszustwem VAT, co musi być udowodnione obiektywnymi dowodami.
Sprawa C-329/18 dotyczyła wykładni art. 168 lit. a) dyrektywy VAT w kontekście odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego przez łotewski organ podatkowy spółce „Altic” SIA. Altic zakupił nasiona rzepaku od dwóch dostawców, od których odliczył VAT. W trakcie kontroli organ podatkowy uznał, że transakcje te nie miały miejsca, a dostawcy byli fikcyjnymi spółkami, co sugerowało oszustwo w zakresie VAT. Organ nakazał Altic zapłatę podatku wraz z sankcjami. Sądy krajowe początkowo uwzględniły skargę Altic, wskazując na jego dobrą wiarę i brak obowiązku weryfikacji kontrahentów. Jednak organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną, podnosząc, że Altic, jako podmiot działający w łańcuchu żywnościowym, miał obowiązek identyfikacji dostawców zgodnie z rozporządzeniem nr 178/2002 oraz weryfikacji ich rejestracji zgodnie z rozporządzeniami nr 852/2004 i 882/2004. Sąd najwyższy Łotwy zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami, czy odmowa odliczenia VAT jest dopuszczalna z powodu nieprzestrzegania tych przepisów, nawet jeśli podatnik sprawdził jakość towaru i działał w dobrej wierze, oraz czy brak weryfikacji rejestracji dostawcy ma znaczenie dla ustalenia wiedzy o oszustwie. Trybunał przypomniał, że prawo do odliczenia VAT jest fundamentalną zasadą i nie może być ograniczane, chyba że istnieją obiektywne dowody na oszustwo lub nadużycie. Stwierdził, że obowiązki wynikające z rozporządzenia nr 178/2002 (śledzenie żywności) i rozporządzeń nr 852/2004 i 882/2004 (rejestracja podmiotów) mają inne cele niż wykrywanie oszustw VAT. Niewykonanie tych obowiązków samo w sobie nie może uzasadniać odmowy odliczenia VAT. Odmowa jest możliwa tylko wtedy, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie, co musi być wykazane obiektywnymi dowodami. Brak weryfikacji rejestracji dostawcy nie jest istotny dla ustalenia tej wiedzy. Trybunał podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym, który musi wykazać, że podatnik miał wiedzę o oszustwie, a nie może wymagać od niego kontroli, które do niego nie należą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on odmowie odliczenia naliczonego VAT z tego tylko powodu, że podatnik nie przestrzegał obowiązków identyfikacji dostawców wynikających z art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002, chyba że niewykonanie tych obowiązków stanowi jeden z elementów wskazujących, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie VAT.
Uzasadnienie
Obowiązki wynikające z rozporządzenia nr 178/2002 dotyczące śledzenia żywności i identyfikacji dostawców mają inny cel niż wykrywanie oszustw VAT. Niewykonanie tych obowiązków samo w sobie nie może uzasadniać odmowy odliczenia VAT. Jednakże, może stanowić jeden z elementów dowodowych wskazujących na wiedzę podatnika o oszustwie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Valsts ieņēmumu dienests | organ_krajowy | pozwany |
| „Altic” SIA | spolka | skarżący |
| Rząd łotewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa 2006/112/WE art. 168 § lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Prawo do odliczenia VAT stanowi podstawową zasadę systemu VAT i nie może być ograniczane, chyba że istnieją obiektywne dowody na oszustwo lub nadużycie. Odmowa odliczenia VAT z powodu nieprzestrzegania przepisów o śledzeniu żywności lub rejestracji dostawców jest niedopuszczalna, jeśli nie towarzyszą temu dowody wskazujące na wiedzę podatnika o oszustwie.
Rozporządzenie nr 178/2002 art. 18 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego
Obowiązek zapewnienia możliwości śledzenia żywności i identyfikacji dostawców. Niewykonanie tego obowiązku nie może samo w sobie uzasadniać odmowy odliczenia VAT, ale może być elementem dowodowym w przypadku podejrzenia oszustwa.
Rozporządzenie nr 852/2004 art. 6 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych
Obowiązek powiadomienia właściwego organu o przedsiębiorstwach uczestniczących w łańcuchu żywnościowym w celu rejestracji. Brak obowiązku weryfikacji rejestracji dostawców przez inne podmioty.
Rozporządzenie nr 882/2004 art. 31 § ust. 1
Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 w sprawie kontroli urzędowych
Obowiązek właściwych organów do opracowania i uaktualnienia wykazu zarejestrowanych podmiotów. Brak obowiązku weryfikacji rejestracji dostawców przez inne podmioty.
Pomocnicze
Dyrektywa 2006/112/WE art. 178 § lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa 2006/112/WE art. 273 § akapit pierwszy
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Państwa członkowskie mogą nakładać inne obowiązki w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, pod pewnymi warunkami.
Rozporządzenie nr 178/2002 art. 3 § pkt 15
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego
Definicja 'możliwości śledzenia'.
Rozporządzenie nr 178/2002 art. 17 § ust. 2 akapit trzeci
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego
Państwa członkowskie ustanawiają zasady dotyczące środków i kar za naruszenie prawa żywnościowego.
likums by pievienotās vērtības nodokli art. 10 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od wartości dodanej (Łotwa)
Warunek odliczenia VAT przez podatnika zarejestrowanego.
likums by pievienotās vērtības nodokli art. 10 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od wartości dodanej (Łotwa)
Warunek odliczenia VAT po otrzymaniu faktury lub zapłaceniu zaliczki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonanie obowiązków wynikających z rozporządzenia nr 178/2002 (śledzenie żywności) samo w sobie nie może stanowić podstawy do odmowy odliczenia VAT. Brak weryfikacji rejestracji dostawców zgodnie z rozporządzeniami nr 852/2004 i 882/2004 nie ma znaczenia dla ustalenia wiedzy podatnika o oszustwie VAT. Prawo do odliczenia VAT jest fundamentalną zasadą i nie może być ograniczane bez obiektywnych dowodów oszustwa. Ciężar dowodu wiedzy o oszustwie spoczywa na organie podatkowym.
Odrzucone argumenty
Odmowa odliczenia VAT z powodu nieprzestrzegania przez Altic obowiązków identyfikacji dostawców zgodnie z rozporządzeniem nr 178/2002. Odmowa odliczenia VAT z powodu braku weryfikacji przez Altic rejestracji jego dostawców zgodnie z rozporządzeniami nr 852/2004 i 882/2004. Argument, że brak rejestracji dostawcy automatycznie potwierdza fikcyjny charakter działalności.
Godne uwagi sformułowania
Prawo podatników do odliczenia od VAT [...] stanowi podstawową zasadę wspólnego systemu VAT. System odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT podlegającego zapłacie lub zapłaconego w ramach całej działalności gospodarczej tego przedsiębiorcy. Podmioty prawa nie mogą w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie powoływać się na przepisy prawa Unii. Odmowa prawa do odliczenia VAT w wyniku nieprzestrzegania obowiązków wynikających ze wspomnianego przepisu rozporządzenia nr 178/2002 nie znajduje żadnej podstawy prawnej w dyrektywie 2006/112. Obowiązek ten jako taki nie może być uważany za środek, którego przyjęcie przez podatnika może być racjonalnie wymagane w celu zapewnienia, że jego transakcje nie są związane z oszustwami we wspólnym systemie VAT.
Skład orzekający
A. Prechal
prezes_izby
F. Biltgen
sprawozdawca
J. Malenovský
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że samo niewywiązanie się z obowiązków proceduralnych w zakresie bezpieczeństwa żywności lub rejestracji dostawców nie jest wystarczającą podstawą do odmowy odliczenia VAT, jeśli nie ma dowodów na wiedzę podatnika o oszustwie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu przepisów UE o bezpieczeństwie żywności i VAT. Ocena wiedzy podatnika o oszustwie pozostaje w gestii sądów krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw VAT w łańcuchach dostaw, szczególnie w sektorze spożywczym, i wyjaśnia, jakie obowiązki spoczywają na podatnikach w zakresie weryfikacji kontrahentów.
“Czy brak weryfikacji dostawcy to automatyczna utrata prawa do odliczenia VAT? TSUE wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI