C-328/24 P
Podsumowanie
Sprawa dotyczyła odwołania od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, które oddaliło skargę Constantina Mincu Pătrașcu Brânușiego o stwierdzenie nieważności aktu proceduralnego Prokuratury Europejskiej (EP). Skarżący kwestionował art. 42 rozporządzenia (UE) 2017/1939, który przyznaje sądom krajowym wyłączną właściwość do kontrolowania aktów proceduralnych EP wywołujących skutki prawne wobec osób trzecich. Argumentował, że przepis ten narusza prawo pierwotne UE, w tym art. 19 TUE (ochrona sądowa) i art. 263 TFUE (kontrola sądowa aktów UE), a także prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty praw podstawowych). Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając się za niewłaściwy do jej rozpoznania, ponieważ sporny akt proceduralny EP podlegał kontroli sądów krajowych zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia 2017/1939. Sąd uznał, że interpretacja skarżącego prowadziłaby do wykładni contra legem i że kwestia ważności art. 42 rozporządzenia mogłaby być badana jedynie w trybie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując odwołanie, stwierdził, że Sąd naruszył prawo, nie badając argumentów skarżącego dotyczących właściwości, zanim uznał się za niewłaściwy. Jednakże, Trybunał uznał, że sentencja postanowienia Sądu była prawidłowa. Potwierdził, że art. 86 ust. 3 TFUE pozwala prawodawcy Unii na ustanowienie szczególnych zasad kontroli sądowej aktów proceduralnych EP, uwzględniając ich specyfikę i integrację z systemami krajowymi. Właściwość sądów krajowych do kontroli tych aktów, zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia, nie stanowi niedozwolonego odstępstwa od art. 263 TFUE, ponieważ inne akty EP (np. decyzje o umorzeniu postępowania, decyzje administracyjne) podlegają kontroli sądów UE. Trybunał podkreślił, że mechanizm pytania prejudycjalnego (art. 42 ust. 2 rozporządzenia) zapewnia skuteczną ochronę sądową i możliwość kontroli ważności prawa UE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu właściwości sądów krajowych i sądów Unii w zakresie kontroli sądowej aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej oraz interpretacja art. 42 rozporządzenia 2017/1939.
Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli sądowej aktów Prokuratury Europejskiej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Sąd Unii Europejskiej jest właściwy do rozpoznania skargi o stwierdzenie nieważności aktu proceduralnego Prokuratury Europejskiej, mimo że art. 42 rozporządzenia 2017/1939 przyznaje wyłączną właściwość sądom krajowym do kontroli takich aktów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Unii Europejskiej nie jest właściwy do rozpoznania skargi o stwierdzenie nieważności aktu proceduralnego Prokuratury Europejskiej, który wywołuje skutki prawne wobec osób trzecich, zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia 2017/1939. Właściwość w tym zakresie przysługuje sądom krajowym, a Trybunał Sprawiedliwości może badać ważność tych aktów w trybie prejudycjalnym.
Uzasadnienie
Artykuł 86 ust. 3 TFUE pozwala prawodawcy Unii na ustanowienie szczególnych zasad kontroli sądowej aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej. Artykuł 42 rozporządzenia 2017/1939, stanowiący lex specialis w stosunku do art. 263 TFUE, przyznaje sądom krajowym wyłączną właściwość do kontroli aktów proceduralnych EP, z pewnymi wyjątkami zastrzeżonymi dla sądów UE. Taki podział kompetencji nie narusza prawa pierwotnego UE ani prawa do skutecznej ochrony sądowej, ponieważ zapewnia kompleksowy system kontroli sądowej.
Czy art. 42 rozporządzenia 2017/1939, przyznając sądom krajowym wyłączną właściwość do kontroli aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej, narusza prawo pierwotne Unii (art. 19 TUE, art. 263 TFUE) oraz prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty praw podstawowych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 42 rozporządzenia 2017/1939 nie narusza prawa pierwotnego Unii ani prawa do skutecznej ochrony sądowej. Przyznanie sądom krajowym właściwości do kontroli aktów proceduralnych EP jest uzasadnione specyfiką tego organu i jego integracją z systemami krajowymi, a mechanizm pytania prejudycjalnego zapewnia kontrolę sądów UE.
Uzasadnienie
Artykuł 86 ust. 3 TFUE upoważnia do ustanowienia szczególnych zasad kontroli sądowej aktów proceduralnych EP. Artykuł 42 rozporządzenia 2017/1939, interpretowany w kontekście całego rozporządzenia i mechanizmu pytań prejudycjalnych, zapewnia skuteczną ochronę sądową i nie narusza kompetencji sądów UE. Kontrola sądów krajowych jest uzasadniona, a sądy UE zachowują właściwość w określonych przypadkach (np. decyzje o umorzeniu postępowania, decyzje administracyjne).
Czy Sąd Unii Europejskiej powinien był wstrzymać się z rozstrzygnięciem kwestii dopuszczalności skargi do czasu wydania orzeczenia co do istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd nie był zobowiązany do wstrzymania się z rozstrzygnięciem kwestii dopuszczalności. Kwestia właściwości Sądu była odrębną przeszkodą procesową, niezwiązaną z meritum sprawy.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił skargę z powodu braku właściwości, co było odrębną przeszkodą procesową. Kwestia, czy sporny akt proceduralny wywierał skutki prawne wobec skarżącego, nie musiała być badana przed rozstrzygnięciem kwestii właściwości. Ponadto, Sąd nie jest zobowiązany do pozostawienia zarzutu niedopuszczalności do rozstrzygnięcia w wyroku tylko dlatego, że dotyczy on nowej kwestii prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Constantin Mincu Pătrașcu Brâncuși | osoba_fizyczna | strona wnosząca odwołanie |
| Prokuratura Europejska | instytucja_ue | strona pozwana w pierwszej instancji |
| Parlament Europejski | instytucja_ue | interwenient w postępowaniu odwoławczym |
Przepisy (14)
Główne
TFUE art. 86 § 2 i 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Umożliwia prawodawcy Unii ustanowienie szczególnych zasad kontroli sądowej aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej.
TFUE art. 263
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ogólna podstawa kontroli sądowej aktów Unii, której stosowanie do aktów proceduralnych EP jest modyfikowane przez art. 42 rozporządzenia 2017/1939.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do orzekania w trybie prejudycjalnym, stosowana do kontroli ważności i wykładni aktów proceduralnych EP.
TUE art. 19 § 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Obowiązek zapewnienia skutecznej ochrony sądowej przez sądy państw członkowskich i Trybunał Sprawiedliwości.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznej ochrony sądowej.
Rozporządzenie 2017/1939 art. 42 § 1
Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939
Przyznaje sądom krajowym wyłączną właściwość do kontroli aktów proceduralnych EP wywołujących skutki prawne wobec osób trzecich.
Rozporządzenie 2017/1939 art. 42 § 2
Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939
Określa właściwość Trybunału Sprawiedliwości w trybie prejudycjalnym w zakresie ważności i wykładni aktów proceduralnych EP oraz prawa UE.
Rozporządzenie 2017/1939 art. 42 § 3
Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939
Stanowi wyjątek od właściwości sądów krajowych, przyznając Trybunałowi Sprawiedliwości właściwość do kontroli decyzji EP o umorzeniu postępowania.
Rozporządzenie 2017/1939 art. 42 § 8
Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939
Określa właściwość Trybunału Sprawiedliwości do kontroli decyzji EP dotyczących ochrony danych osobowych i innych decyzji administracyjnych.
Pomocnicze
Karta art. 48
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do obrony.
Regulamin postępowania art. 130 § 1 i 7
Regulamin postępowania przed Sądem Unii Europejskiej
Dotyczy zarzutu niedopuszczalności i możliwości orzekania w jego przedmiocie bez dalszych czynności procesowych.
Regulamin postępowania art. 184 § 2
Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w przypadku oddalenia odwołania.
Regulamin postępowania art. 138 § 1
Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Obciążenie kosztami strony przegrywającej.
Regulamin postępowania art. 140 § 1
Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Pokrywanie własnych kosztów przez interweniujące instytucje.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Artykuł 86 ust. 3 TFUE pozwala na ustanowienie szczególnych zasad kontroli sądowej aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej, w tym przyznanie właściwości sądom krajowym. • Artykuł 42 rozporządzenia 2017/1939 stanowi lex specialis w stosunku do art. 263 TFUE i nie narusza prawa pierwotnego UE ani prawa do skutecznej ochrony sądowej. • Mechanizm pytania prejudycjalnego zapewnia kontrolę sądów UE nad ważnością i wykładnią aktów proceduralnych EP. • Sąd nie był zobowiązany do wstrzymania się z rozstrzygnięciem kwestii właściwości.
Odrzucone argumenty
Artykuł 42 rozporządzenia 2017/1939 narusza prawo pierwotne UE (art. 19 TUE, art. 263 TFUE) i prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karta). • Sąd powinien był uznać się za właściwy do rozpoznania skargi o stwierdzenie nieważności aktu proceduralnego EP. • Sąd powinien był wstrzymać się z rozstrzygnięciem kwestii dopuszczalności do czasu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
mechanizm przewidziany przez prawodawcy Unii w celu zapewnienia kontroli aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej jest mechanizmem sui generis • wykładnia contra legem • nie można uznać się za niewłaściwy do rozpoznania skargi bez uprzedniego zbadania zasadności wszystkich podniesionych przed nim argumentów zmierzających właśnie do ustalenia własnej właściwości • art. 42 rozporządzenia 2017/1939 stanowi lex specialis w stosunku do art. 263 TFUE • przyznając sądom krajowym właściwość do przeprowadzania kontroli sądowej aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej, prawodawca Unii nie naruszył kompetencji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezeska izby
J. Passer
sędzia
E. Regan
sędzia
D. Gratsias
sprawozdawca
B. Smulders
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu właściwości sądów krajowych i sądów Unii w zakresie kontroli sądowej aktów proceduralnych Prokuratury Europejskiej oraz interpretacja art. 42 rozporządzenia 2017/1939."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli sądowej aktów Prokuratury Europejskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji między sądami krajowymi a sądami UE w kontekście nowej instytucji, jaką jest Prokuratura Europejska, co ma istotne znaczenie dla prawników zajmujących się prawem UE i postępowaniem karnym.
“Kto kontroluje Prokuraturę Europejską? Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnia podział kompetencji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny