C-326/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że konsument może żądać od kredytodawcy wydania kopii umowy kredytu i informacji o spłacie, jeśli są one niezbędne do weryfikacji obniżki kosztów po wcześniejszej spłacie.
Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie duplikatu umowy kredytu konsumenckiego i informacji o spłacie, złożonego przez spółkę Z. sp. z o.o. przeciwko bankowi A.S.A. Konsumenci, którzy spłacili kredyty przed terminem i przenieśli wierzytelności na spółkę, utracili swoje egzemplarze umów. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy zapytał TSUE, czy art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/48/WE, w świetle zasady skuteczności, pozwala konsumentowi na żądanie tych dokumentów od kredytodawcy. Trybunał uznał, że tak, podkreślając rolę konsumenta jako strony słabszej i potrzebę zapewnienia mu skutecznej ochrony.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w związku ze sporem pomiędzy Z. sp. z o.o. a bankiem A.S.A. Spółka Z. dochodziła od banku wydania duplikatów piętnastu umów o kredyt konsumencki zawartych z konsumentami, którzy następnie spłacili kredyty przed terminem i przenieśli swoje wierzytelności na spółkę. Konsumenci utracili swoje egzemplarze umów. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/48/WE, w kontekście zasady skuteczności prawa Unii, pozwala konsumentowi (lub jego następcy prawnemu) na żądanie od kredytodawcy wydania kopii umowy oraz informacji o spłacie, jeśli są one niezbędne do zweryfikowania prawidłowości obliczenia kwoty obniżki całkowitego kosztu kredytu po wcześniejszej spłacie i do wytoczenia powództwa. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, przypomniał, że dyrektywa 2008/48/WE ma na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta jako strony słabszej. W związku z tym, aby zapewnić skuteczność prawa konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty, kredytodawca jest zobowiązany do dostarczenia konsumentowi kopii umowy oraz wszelkich informacji dotyczących spłaty, które nie znajdują się w umowie, ale są niezbędne do obliczenia należnej kwoty i ewentualnego dochodzenia jej na drodze sądowej. Trybunał podkreślił, że utrata przez konsumenta oryginalnego egzemplarza umowy nie może pozbawiać go możliwości dochodzenia swoich praw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, konsument może wymagać od kredytodawcy wydania egzemplarza umowy oraz wszystkich informacji o spłacie kredytu, które nie zostały zawarte w samej umowie, lecz które są niezbędne do zweryfikowania wyliczenia kwoty należnej z tytułu obniżki całkowitego kosztu kredytu wynikającej z jego wcześniejszej spłaty oraz do umożliwienia mu wytoczenia ewentualnego powództwa o zapłatę tej kwoty.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że celem dyrektywy jest wysoki poziom ochrony konsumenta jako strony słabszej. Aby zapewnić skuteczność prawa do obniżki kosztów po wcześniejszej spłacie, konsument musi mieć dostęp do niezbędnych informacji i dokumentów od kredytodawcy, zwłaszcza gdy sam ich nie posiada. Odmowa udostępnienia tych danych przez kredytodawcę mogłaby pozbawić konsumenta możliwości dochodzenia swoich praw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsument (i jego następca prawny)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. sp. z o.o. | spolka | skarżący |
| A.S.A. | instytucja_bankowa | pozwany |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 2008/48/WE art. 16 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG
Konsument ma prawo w każdym czasie spłacić w całości lub w części swoje zobowiązania wynikające z umowy o kredyt. W takich przypadkach jest on uprawniony do uzyskania obniżki całkowitego kosztu kredytu, na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy. Prawo to obejmuje również możliwość żądania od kredytodawcy wydania kopii umowy i informacji o spłacie, jeśli są one niezbędne do weryfikacji obniżki i dochodzenia roszczeń.
u.k.k. art. 49 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r.
W przypadku spłaty całości kredytu przed terminem, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy.
u.k.k. art. 49 § 2
Ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r.
W przypadku spłaty części kredytu przed terminem, ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Pomocnicze
Dyrektywa 2008/48/WE art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG
Definicje: konsument, całkowity koszt kredytu, trwały nośnik.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG
Umowy o kredyt sporządza się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku. Wszystkie umawiające się strony otrzymują egzemplarz umowy.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konsument jest stroną słabszą umowy kredytowej i potrzebuje dostępu do dokumentów, aby skutecznie dochodzić swoich praw. Zasada skuteczności prawa UE wymaga, aby przepisy przyznające prawa konsumentom były wykonalne w praktyce. Brak dostępu do umowy i informacji o spłacie uniemożliwia konsumentowi weryfikację obniżki kosztów i wytoczenie powództwa. Kredytodawca nie ma uzasadnionego interesu w ukrywaniu dokumentów przed konsumentem lub jego następcą prawnym.
Odrzucone argumenty
Argument, że spór między dwiema osobami prawnymi wyłącza stosowanie dyrektywy (odrzucony przez TSUE).
Godne uwagi sformułowania
konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca obowiązek zagwarantowania skuteczności (effet utile) art. 16 ust. 1 dyrektywy nie może pozbawić go realnej możliwości odzyskania kwot należnych
Skład orzekający
Z. Csehi
sprawozdawca
I. Jarukaitis
sędzia
D. Gratsias
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie prawa konsumenta do uzyskania od kredytodawcy dokumentacji niezbędnej do dochodzenia roszczeń związanych z wcześniejszą spłatą kredytu, nawet jeśli konsument utracił własne egzemplarze umów."
Ograniczenia: Dotyczy umów o kredyt konsumencki objętych dyrektywą 2008/48/WE. Wymaga wykazania, że brak dokumentów uniemożliwia dochodzenie praw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu konsumentów, którzy spłacili kredyt, ale mają trudności z odzyskaniem należnych im środków z powodu braku dokumentów. Wyrok TSUE ma bezpośrednie przełożenie na praktykę.
“Spłaciłeś kredyt, ale nie masz umowy? TSUE: Kredytodawca musi Ci ją udostępnić!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI