C-325/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że europejski nakaz dochodzeniowy (END) może być wydany w celu przesłuchania oskarżonego w formie wideokonferencji lub tymczasowego przekazania go, nawet jeśli służy to również zapewnieniu jego obecności na rozprawie, pod warunkiem że głównym celem jest gromadzenie materiału dowodowego.
Wniosek prejudycjalny dotyczył wykładni dyrektywy o europejskim nakazie dochodzeniowym (END) w sprawie przesłuchania oskarżonego HG za granicą. Sąd we Florencji chciał wiedzieć, czy można wydać END na przesłuchanie oskarżonego w formie wideokonferencji lub tymczasowe przekazanie go, jeśli celem jest zarówno uzyskanie dowodów, jak i zapewnienie jego udziału w rozprawie. Belgia odmówiła wykonania END, argumentując, że prawo belgijskie nie przewiduje przesłuchania oskarżonego w formie wideokonferencji i że jest to sprzeczne z prawem do rzetelnego procesu. Trybunał orzekł, że END może być wydany w takich celach, o ile głównym celem jest gromadzenie materiału dowodowego, a państwo wykonujące nie może odmówić wykonania END jedynie z powodu niedostępności takiej procedury w prawie krajowym, chyba że narusza to podstawowe zasady prawa wykonującego państwa członkowskiego, co wymaga indywidualnej oceny.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2014/41/UE w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego (END). Sąd we Florencji (Włochy) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi możliwości wydania END w celu przesłuchania oskarżonego HG, który przebywał w areszcie w Belgii. Sąd włoski chciał ustalić, czy END może być wydany w celu przeprowadzenia przesłuchania oskarżonego w formie wideokonferencji lub tymczasowego przekazania go do Włoch, jeśli głównym celem jest gromadzenie materiału dowodowego, ale jednocześnie ma to zapewnić jego udział w rozprawie. Belgia odmówiła wykonania wcześniejszego END, wskazując, że prawo belgijskie nie przewiduje przesłuchania oskarżonego w formie wideokonferencji i że takie rozwiązanie jest sprzeczne z prawem do rzetelnego procesu. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że END może być wydany w celu tymczasowego przekazania osoby pozbawionej wolności lub zorganizowania przesłuchania w formie wideokonferencji, nawet jeśli wymaga to obecności tej osoby na rozprawie, pod warunkiem że głównym celem jest gromadzenie materiału dowodowego, a wykonanie nie wykracza poza niezbędny zakres. Państwo wykonujące nie może odmówić wykonania END jedynie z powodu braku takiej procedury w prawie krajowym, ale może to zrobić, jeśli wykonanie byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa tego państwa, co wymaga jednak indywidualnej oceny konkretnej sprawy, a nie opierania się wyłącznie na ogólnych wytycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, END może być wydany w celu tymczasowego przekazania lub zorganizowania przesłuchania w formie wideokonferencji, nawet jeśli wymaga to obecności na rozprawie, o ile głównym celem jest gromadzenie materiału dowodowego, a wykonanie nie wykracza poza niezbędny zakres.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2014/41/UE ma na celu usprawnienie gromadzenia dowodów w sprawach transgranicznych. Przepisy dotyczące END obejmują szeroki zakres czynności, w tym tymczasowe przekazanie i przesłuchanie w formie wideokonferencji. Choć głównym celem END jest gromadzenie materiału dowodowego, fakt, że czynność ta incydentalnie zapewnia obecność oskarżonego na rozprawie, nie wyklucza jej zastosowania, o ile nie jest to główny cel i nie wykracza poza niezbędny zakres.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| HG | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Procura della Repubblica presso il Tribunale di Firenze | organ_krajowy | inna strona postępowania |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 2014/41/UE art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE
END podlega każda czynność dochodzeniowa poza utworzeniem wspólnego zespołu dochodzeniowo-śledczego oraz gromadzeniem materiału dowodowego w ramach takiego zespołu.
Dyrektywa 2014/41/UE art. 10
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE
Organ wykonujący stosuje w miarę możliwości inną czynność dochodzeniową niż wskazana w END, gdy czynność ta nie istnieje w prawie państwa wykonującego lub nie byłaby dopuszczalna w podobnej sprawie krajowej. Wyjątki dotyczą czynności z art. 10 ust. 2.
Dyrektywa 2014/41/UE art. 11
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE
Wymienia podstawy odmowy uznania lub wykonania END, w tym niezgodność z obowiązkami wynikającymi z art. 6 TUE i Karty (lit. f) oraz ograniczenia stosowania czynności do określonych przestępstw (lit. h).
Dyrektywa 2014/41/UE art. 22
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE
Reguluje tymczasowe przekazanie osób pozbawionych wolności do państwa wydającego w celu przeprowadzenia czynności dochodzeniowej.
Dyrektywa 2014/41/UE art. 24
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE
Reguluje przesłuchanie w formie wideokonferencji lub z wykorzystaniem innej formy przekazu audiowizualnego, określając podstawy odmowy wykonania.
Pomocnicze
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do oikegłości.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłań prejudycjalnych.
TUE art. 6
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna obowiązków państw członkowskich związanych z prawami podstawowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Europejski nakaz dochodzeniowy (END) może być wydany w celu przesłuchania oskarżonego w formie wideokonferencji lub tymczasowego przekazania go, nawet jeśli służy to również zapewnieniu jego obecności na rozprawie, pod warunkiem że głównym celem jest gromadzenie materiału dowodowego. Państwo wykonujące nie może odmówić wykonania END z powodu niedostępności takiej procedury w prawie krajowym. Odmowa wykonania END wymaga indywidualnej oceny sprawy, a nie opierania się wyłącznie na ogólnych wytycznych krajowych.
Odrzucone argumenty
Odmowa wykonania END przez Belgię ze względu na niedopuszczalność przesłuchania oskarżonego w formie wideokonferencji w prawie krajowym. Argument, że przesłuchanie w formie wideokonferencji jest sprzeczne z prawem do rzetelnego procesu w prawie belgijskim.
Godne uwagi sformułowania
Celem omawianej dyrektywy [...] jest zastąpienie rozdrobnionych i skomplikowanych przepisów o gromadzeniu materiału dowodowego w sprawach karnych o charakterze transgranicznym poprzez ustanowienie uproszczonego i bardziej wydajnego systemu. END musi mieć na celu gromadzenie materiału dowodowego. Podstawy odmowy wykonania END muszą być interpretowane ściśle. Wykonanie takiej czynności dochodzeniowej w konkretnym przypadku byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa państwa wykonującego.
Skład orzekający
C. Lycourgos
prezes izby
O. Spineanu-Matei
sędzia
S. Rodin
sędzia
N. Piçarra
sędzia
N. Fenger
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia dyrektywy o europejskim nakazie dochodzeniowym w kontekście przesłuchań zdalnych i tymczasowego przekazywania osób, zwłaszcza w odniesieniu do możliwości odmowy wykonania przez państwo wykonujące."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dyrektywy 2014/41/UE i nie wyłącza możliwości odmowy wykonania END z innych, ściśle określonych powodów, w tym naruszenia praw podstawowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów współpracy sądowej w sprawach karnych w UE, w szczególności wykorzystania nowoczesnych technologii (wideokonferencje) w postępowaniach transgranicznych i potencjalnych konfliktów między prawem krajowym a unijnym w zakresie praw oskarżonego.
“Czy wideokonferencja może zastąpić stawiennictwo oskarżonego w sądzie? TSUE wyjaśnia zasady europejskiego nakazu dochodzeniowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI